Poland Category D Bus Theory Test key terms
Poland Category D Bus Theory Test · Get comfortable with the vocabulary.
- pierwszeństwo przejazdu
- Related: skrzyżowanie równorzędne, sygnał świetlny
Prawo jednego pojazdu lub pieszego do przejechania lub przejścia przez skrzyżowanie przed innymi uczestnikami ruchu, ustalane znakami, sygnałami świetlnymi lub zasadą prawej ręki.
- skrzyżowanie równorzędne
- Related: pierwszeństwo przejazdu
Skrzyżowanie dróg, na którym żaden kierunek nie ma pierwszeństwa oznaczonym znakiem ani sygnałem; obowiązuje wtedy zasada ustąpienia pierwszeństwa pojazdowi nadjeżdżającemu z prawej strony.
- sygnał świetlny
- Related: pierwszeństwo przejazdu, sygnał podawany przez uprawnionego
Nadawany przez sygnalizator znak nakazu lub zakazu zatrzymania i jazdy; kierujący musi stosować się do koloru światła, a zielona strzałka warunkowa wymaga ustąpienia pierwszeństwa innym uczestnikom.
- sygnał podawany przez uprawnionego
- Related: sygnał świetlny
Polecenie lub gest funkcjonariusza Policji, straży pożarnej, inspekcji transportu drogowego albo pracownika nadzoru ruchu, któremu kierujący musi się podporządkować nawet wbrew znakom i sygnalizacji.
- znak zakazu
- Related: linia ciągła, strefa ograniczonego postoju
Znak drogowy z grupy znaków zakazu, który zabrania określonego zachowania, na przykład wjazdu, wyprzedzania lub postoju; obowiązuje od miejsca ustawienia do miejsca odwołania lub do najbliższego skrzyżowania.
- linia ciągła
- Related: znak zakazu, wyprzedzanie
Biała linia na jezdni, której nie wolno przekraczać ani najeżdżać kołami, z wyjątkiem wymijania przeszkody lub omijania pojazdu unieruchomionego, gdy jest to bezpieczne i dozwolone.
- wyprzedzanie
- Related: linia ciągła, martwe pole
Manewr polegający na przejechaniu obok pojazdu jadącego w tym samym kierunku, wymagający uprzedniego upewnienia się o braku zakazu, wolnej przestrzeni i braku nadjeżdżających pojazdów; autobusem wymaga szczególnej ostrożności.
- przejazd kolejowy
- Related: znak zakazu
Miejsce przecięcia drogi z torem kolejowym, oznaczone znakami i często rogatkami lub sygnalizacją; kierujący autobusem musi zachować szczególną ostrożność i zatrzymać się przed zamkniętymi zaporami.
- strefa ograniczonego postoju
- Related: znak zakazu
Obszar oznaczony znakiem, na którym obowiązują szczególne zasady zatrzymywania i postoju pojazdów, często z opłatą lub limitem czasu; autobus nie może tam parkować poza wyznaczonymi miejscami.
- prędkość dopuszczalna
- Related: prędkość bezpieczna
Maksymalna prędkość, z jaką wolno jechać danym pojazdem na danym odcinku drogi, wynikająca z przepisów ogólnych, znaków lub warunków; dla autobusu obowiązują odrębne limity zależne od rodzaju drogi.
- prędkość bezpieczna
- Related: prędkość dopuszczalna, droga hamowania
Prędkość dostosowana do warunków widoczności, nawierzchni, natężenia ruchu i ładunku, pozwalająca zatrzymać pojazd przed przeszkodą; może być niższa niż dopuszczalna i wtedy jest obowiązkowa.
- droga hamowania
- Related: prędkość bezpieczna, ABS
Odległość, jaką pojazd przebywa od rozpoczęcia hamowania do zatrzymania; rośnie z kwadratem prędkości i wydłuża się przy mokrej nawierzchni oraz przy dużym obciążeniu autobusu.
- ABS
- Related: droga hamowania, hamulec postojowy
System zapobiegający blokowaniu kół podczas hamowania, utrzymujący sterowność i pozwalający na omijanie przeszkody; nie skraca drogi hamowania na luźnej nawierzchni i wymaga mocnego, ciągłego nacisku na pedał.
- hamulec postojowy
- Related: ABS, kontrola codzienna
Mechanizm utrzymujący unieruchomiony pojazd podczas postoju, działający zwykle na koła tylne; przed opuszczeniem autobusu kierowca musi go pewnie zaciągnąć i sprawdzić skuteczność.
- kontrola codzienna
- Related: hamulec postojowy, głębokość bieżnika
Obowiązkowy przegląd autobusu przed wyjazdem, obejmujący oświetlenie, ogumienie, poziom płynów, hamulce, drzwi i wyposażenie awaryjne; jej wynik kierowca potwierdza wpisem lub podpisem.
- głębokość bieżnika
- Related: kontrola codzienna, aquaplaning
Minimalna wysokość rzeźby opony wymagana przepisami, wynosząca 1,6 mm dla autobusów; zbyt płytki bieżnik pogarsza przyczepność na mokrej drodze i grozi aquaplaningiem.
- aquaplaning
- Related: głębokość bieżnika, droga hamowania
Zjawisko utraty kontaktu opony z nawierzchnią wskutek warstwy wody, prowadzące do utraty sterowności i wydłużenia hamowania; zapobiega się mu przez zmniejszenie prędkości i prawidłowe ciśnienie w oponach.
- martwe pole
- Related: wyprzedzanie, manewr skrętu
Obszar wokół autobusu niewidoczny dla kierowcy w lusterkach ani bezpośrednio, szczególnie przy prawym boku i przed maską; przed manewrem trzeba sprawdzić go wzrokiem i pamiętać o pieszych oraz rowerzystach.
- manewr skrętu
- Related: martwe pole, pierwszeństwo przejazdu
Zmiana kierunku jazdy na skrzyżowaniu lub wjeździe, wymagająca wcześniejszego sygnalizowania, zwolnienia i obserwacji martwego pola; autobusem trzeba uwzględnić duży promień skrętu i zwis tylny.
- zwis tylny
- Related: manewr skrętu, martwe pole
Odległość od tylnej osi do końca pojazdu; w autobusie powoduje, że tył pojazdu zakreśla tor bliżej wnętrza zakrętu niż koła, co grozi uderzeniem w krawężnik lub pieszego.
- przeciążenie
- Related: dopuszczalna masa całkowita, rozmieszczenie ładunku
Przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku na oś pojazdu; pogarsza hamowanie i stateczność autobusu, a kierowcy grozi za to mandat i zakaz dalszej jazdy.
- dopuszczalna masa całkowita
- Related: przeciążenie, rozmieszczenie ładunku
Największa masa pojazdu wraz z ładunkiem i pasażerami, określona w dowodzie rejestracyjnym; jej przekroczenie jest niedozwolone i wpływa na bezpieczeństwo oraz zużycie paliwa.
- rozmieszczenie ładunku
- Related: przeciążenie, dopuszczalna masa całkowita
Sposób ułożenia bagażu i wyposażenia w autobusie; ładunek musi być zabezpieczony przed przesunięciem, nie może zasłaniać świateł ani ograniczać widoczności kierowcy.
- tachograf
- Related: czas jazdy, karta kierowcy
Urządzenie rejestrujące prędkość, przebieg, czas jazdy i odpoczynku kierowcy; w autobusie musi być sprawne, zalegalizowane i obsługiwane zgodnie z instrukcją oraz przepisami o czasie pracy.
- karta kierowcy
- Related: tachograf, czas jazdy
Spersonalizowana karta elektroniczna wkładana do tachografu cyfrowego, identyfikująca kierowcę i zapisująca jego aktywności; kierowca odpowiada za jej ważność i nie może jej udostępniać innym osobom.
- czas jazdy
- Related: tachograf, odpoczynek dobowy
Okres prowadzenia pojazdu rejestrowany przez tachograf; w transporcie drogowym podlega dziennym i tygodniowym limitom oraz obowiązkowym przerwom, których przekroczenie jest naruszeniem przepisów.
- odpoczynek dobowy
- Related: czas jazdy, przerwa w jazdie
Nieprzerwany okres, w którym kierowca nie wykonuje pracy i może swobodnie dysponować czasem; jego minimalna długość i możliwość skrócenia zależą od przepisów o czasie pracy kierowców.
- przerwa w jazdie
- Related: czas jazdy, odpoczynek dobowy
Obowiązkowy okres odpoczynku po określonym czasie prowadzenia pojazdu, przeznaczony na regenerację; musi być wykorzystany zgodnie z przepisami i odnotowany w tachografie.
- przewóz osób
- Related: licencja transportowa, bilet
Działalność polegająca na zarobkowym przewożeniu pasażerów autobusem, wymagająca odpowiedniej licencji, zezwolenia oraz spełnienia warunków bezpieczeństwa i ubezpieczenia.
- licencja transportowa
- Related: przewóz osób, zezwolenie na przewóz
Dokument uprawniający przedsiębiorcę do wykonywania zarobkowego przewozu osób lub rzeczy; jej posiadanie jest warunkiem legalnego prowadzenia działalności transportowej.
- zezwolenie na przewóz
- Related: licencja transportowa, kontrola drogowa
Dokument wydawany przez właściwy organ, określający warunki wykonywania przewozów na danej trasie lub obszarze; kierowca musi mieć go przy sobie podczas kontroli.
- kontrola drogowa
- Related: zezwolenie na przewóz, tachograf
Czynności podejmowane przez Policję, Inspekcję Transportu Drogowego lub inne uprawnione służby, obejmujące sprawdzenie dokumentów, stanu technicznego pojazdu i przestrzegania czasu pracy.
- ubezpieczenie OC
- Related: licencja transportowa
Obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu, pokrywające szkody wyrządzone osobom trzecim w związku z ruchem pojazdu; jego brak jest naruszeniem prawa.
- pierwsza pomoc
- Related: resuscytacja, pozycja boczna ustalona
Zespół czynności podejmowanych natychmiast po wypadku w celu ratowania życia i zdrowia poszkodowanych, obejmujący zabezpieczenie miejsca, wezwanie służb i resuscytację, jeśli jest konieczna.
- resuscytacja
- Related: pierwsza pomoc, pozycja boczna ustalona
Zestaw czynności przywracających krążenie i oddech u osoby nieprzytomnej bez oddechu, polegający na uciskach klatki piersiowej i oddechach ratowniczych w rytmie 30 do 2.
- pozycja boczna ustalona
- Related: pierwsza pomoc, resuscytacja
Ułożenie nieprzytomnego poszkodowanego na boku, które udrażnia drogi oddechowe i zapobiega zadławieniu; stosuje się je u osoby oddychającej, gdy nie ma podejrzenia urazu kręgosłupa.
- zabezpieczenie miejsca wypadku
- Related: pierwsza pomoc, trójkąt ostrzegawczy
Czynności mające na celu ostrzeżenie innych uczestników ruchu i ochronę poszkodowanych, takie jak włączenie świateł awaryjnych, ustawienie trójkąta i założenie kamizelek odblaskowych.
- trójkąt ostrzegawczy
- Related: zabezpieczenie miejsca wypadku
Przenośny znak ostrzegawczy umieszczany za unieruchomionym pojazdem w odległości zależnej od drogi, sygnalizujący innym kierującym przeszkodę i konieczność zachowania ostrożności.