Poland Category D Bus Theory Test study materials
Poland Category D Bus Theory Test study resources

Poland Category D Bus Theory Test key terms

Poland Category D Bus Theory Test · Get comfortable with the vocabulary.

pierwszeństwo przejazdu

Prawo jednego pojazdu lub pieszego do przejechania lub przejścia przez skrzyżowanie przed innymi uczestnikami ruchu, ustalane znakami, sygnałami świetlnymi lub zasadą prawej ręki.

Related: skrzyżowanie równorzędne, sygnał świetlny
skrzyżowanie równorzędne

Skrzyżowanie dróg, na którym żaden kierunek nie ma pierwszeństwa oznaczonym znakiem ani sygnałem; obowiązuje wtedy zasada ustąpienia pierwszeństwa pojazdowi nadjeżdżającemu z prawej strony.

Related: pierwszeństwo przejazdu
sygnał świetlny

Nadawany przez sygnalizator znak nakazu lub zakazu zatrzymania i jazdy; kierujący musi stosować się do koloru światła, a zielona strzałka warunkowa wymaga ustąpienia pierwszeństwa innym uczestnikom.

Related: pierwszeństwo przejazdu, sygnał podawany przez uprawnionego
sygnał podawany przez uprawnionego

Polecenie lub gest funkcjonariusza Policji, straży pożarnej, inspekcji transportu drogowego albo pracownika nadzoru ruchu, któremu kierujący musi się podporządkować nawet wbrew znakom i sygnalizacji.

Related: sygnał świetlny
znak zakazu

Znak drogowy z grupy znaków zakazu, który zabrania określonego zachowania, na przykład wjazdu, wyprzedzania lub postoju; obowiązuje od miejsca ustawienia do miejsca odwołania lub do najbliższego skrzyżowania.

Related: linia ciągła, strefa ograniczonego postoju
linia ciągła

Biała linia na jezdni, której nie wolno przekraczać ani najeżdżać kołami, z wyjątkiem wymijania przeszkody lub omijania pojazdu unieruchomionego, gdy jest to bezpieczne i dozwolone.

Related: znak zakazu, wyprzedzanie
wyprzedzanie

Manewr polegający na przejechaniu obok pojazdu jadącego w tym samym kierunku, wymagający uprzedniego upewnienia się o braku zakazu, wolnej przestrzeni i braku nadjeżdżających pojazdów; autobusem wymaga szczególnej ostrożności.

Related: linia ciągła, martwe pole
przejazd kolejowy

Miejsce przecięcia drogi z torem kolejowym, oznaczone znakami i często rogatkami lub sygnalizacją; kierujący autobusem musi zachować szczególną ostrożność i zatrzymać się przed zamkniętymi zaporami.

Related: znak zakazu
strefa ograniczonego postoju

Obszar oznaczony znakiem, na którym obowiązują szczególne zasady zatrzymywania i postoju pojazdów, często z opłatą lub limitem czasu; autobus nie może tam parkować poza wyznaczonymi miejscami.

Related: znak zakazu
prędkość dopuszczalna

Maksymalna prędkość, z jaką wolno jechać danym pojazdem na danym odcinku drogi, wynikająca z przepisów ogólnych, znaków lub warunków; dla autobusu obowiązują odrębne limity zależne od rodzaju drogi.

Related: prędkość bezpieczna
prędkość bezpieczna

Prędkość dostosowana do warunków widoczności, nawierzchni, natężenia ruchu i ładunku, pozwalająca zatrzymać pojazd przed przeszkodą; może być niższa niż dopuszczalna i wtedy jest obowiązkowa.

Related: prędkość dopuszczalna, droga hamowania
droga hamowania

Odległość, jaką pojazd przebywa od rozpoczęcia hamowania do zatrzymania; rośnie z kwadratem prędkości i wydłuża się przy mokrej nawierzchni oraz przy dużym obciążeniu autobusu.

Related: prędkość bezpieczna, ABS
ABS

System zapobiegający blokowaniu kół podczas hamowania, utrzymujący sterowność i pozwalający na omijanie przeszkody; nie skraca drogi hamowania na luźnej nawierzchni i wymaga mocnego, ciągłego nacisku na pedał.

Related: droga hamowania, hamulec postojowy
hamulec postojowy

Mechanizm utrzymujący unieruchomiony pojazd podczas postoju, działający zwykle na koła tylne; przed opuszczeniem autobusu kierowca musi go pewnie zaciągnąć i sprawdzić skuteczność.

Related: ABS, kontrola codzienna
kontrola codzienna

Obowiązkowy przegląd autobusu przed wyjazdem, obejmujący oświetlenie, ogumienie, poziom płynów, hamulce, drzwi i wyposażenie awaryjne; jej wynik kierowca potwierdza wpisem lub podpisem.

Related: hamulec postojowy, głębokość bieżnika
głębokość bieżnika

Minimalna wysokość rzeźby opony wymagana przepisami, wynosząca 1,6 mm dla autobusów; zbyt płytki bieżnik pogarsza przyczepność na mokrej drodze i grozi aquaplaningiem.

Related: kontrola codzienna, aquaplaning
aquaplaning

Zjawisko utraty kontaktu opony z nawierzchnią wskutek warstwy wody, prowadzące do utraty sterowności i wydłużenia hamowania; zapobiega się mu przez zmniejszenie prędkości i prawidłowe ciśnienie w oponach.

Related: głębokość bieżnika, droga hamowania
martwe pole

Obszar wokół autobusu niewidoczny dla kierowcy w lusterkach ani bezpośrednio, szczególnie przy prawym boku i przed maską; przed manewrem trzeba sprawdzić go wzrokiem i pamiętać o pieszych oraz rowerzystach.

Related: wyprzedzanie, manewr skrętu
manewr skrętu

Zmiana kierunku jazdy na skrzyżowaniu lub wjeździe, wymagająca wcześniejszego sygnalizowania, zwolnienia i obserwacji martwego pola; autobusem trzeba uwzględnić duży promień skrętu i zwis tylny.

Related: martwe pole, pierwszeństwo przejazdu
zwis tylny

Odległość od tylnej osi do końca pojazdu; w autobusie powoduje, że tył pojazdu zakreśla tor bliżej wnętrza zakrętu niż koła, co grozi uderzeniem w krawężnik lub pieszego.

Related: manewr skrętu, martwe pole
przeciążenie

Przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku na oś pojazdu; pogarsza hamowanie i stateczność autobusu, a kierowcy grozi za to mandat i zakaz dalszej jazdy.

Related: dopuszczalna masa całkowita, rozmieszczenie ładunku
dopuszczalna masa całkowita

Największa masa pojazdu wraz z ładunkiem i pasażerami, określona w dowodzie rejestracyjnym; jej przekroczenie jest niedozwolone i wpływa na bezpieczeństwo oraz zużycie paliwa.

Related: przeciążenie, rozmieszczenie ładunku
rozmieszczenie ładunku

Sposób ułożenia bagażu i wyposażenia w autobusie; ładunek musi być zabezpieczony przed przesunięciem, nie może zasłaniać świateł ani ograniczać widoczności kierowcy.

Related: przeciążenie, dopuszczalna masa całkowita
tachograf

Urządzenie rejestrujące prędkość, przebieg, czas jazdy i odpoczynku kierowcy; w autobusie musi być sprawne, zalegalizowane i obsługiwane zgodnie z instrukcją oraz przepisami o czasie pracy.

Related: czas jazdy, karta kierowcy
karta kierowcy

Spersonalizowana karta elektroniczna wkładana do tachografu cyfrowego, identyfikująca kierowcę i zapisująca jego aktywności; kierowca odpowiada za jej ważność i nie może jej udostępniać innym osobom.

Related: tachograf, czas jazdy
czas jazdy

Okres prowadzenia pojazdu rejestrowany przez tachograf; w transporcie drogowym podlega dziennym i tygodniowym limitom oraz obowiązkowym przerwom, których przekroczenie jest naruszeniem przepisów.

Related: tachograf, odpoczynek dobowy
odpoczynek dobowy

Nieprzerwany okres, w którym kierowca nie wykonuje pracy i może swobodnie dysponować czasem; jego minimalna długość i możliwość skrócenia zależą od przepisów o czasie pracy kierowców.

Related: czas jazdy, przerwa w jazdie
przerwa w jazdie

Obowiązkowy okres odpoczynku po określonym czasie prowadzenia pojazdu, przeznaczony na regenerację; musi być wykorzystany zgodnie z przepisami i odnotowany w tachografie.

Related: czas jazdy, odpoczynek dobowy
przewóz osób

Działalność polegająca na zarobkowym przewożeniu pasażerów autobusem, wymagająca odpowiedniej licencji, zezwolenia oraz spełnienia warunków bezpieczeństwa i ubezpieczenia.

Related: licencja transportowa, bilet
licencja transportowa

Dokument uprawniający przedsiębiorcę do wykonywania zarobkowego przewozu osób lub rzeczy; jej posiadanie jest warunkiem legalnego prowadzenia działalności transportowej.

Related: przewóz osób, zezwolenie na przewóz
zezwolenie na przewóz

Dokument wydawany przez właściwy organ, określający warunki wykonywania przewozów na danej trasie lub obszarze; kierowca musi mieć go przy sobie podczas kontroli.

Related: licencja transportowa, kontrola drogowa
kontrola drogowa

Czynności podejmowane przez Policję, Inspekcję Transportu Drogowego lub inne uprawnione służby, obejmujące sprawdzenie dokumentów, stanu technicznego pojazdu i przestrzegania czasu pracy.

Related: zezwolenie na przewóz, tachograf
ubezpieczenie OC

Obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu, pokrywające szkody wyrządzone osobom trzecim w związku z ruchem pojazdu; jego brak jest naruszeniem prawa.

Related: licencja transportowa
pierwsza pomoc

Zespół czynności podejmowanych natychmiast po wypadku w celu ratowania życia i zdrowia poszkodowanych, obejmujący zabezpieczenie miejsca, wezwanie służb i resuscytację, jeśli jest konieczna.

Related: resuscytacja, pozycja boczna ustalona
resuscytacja

Zestaw czynności przywracających krążenie i oddech u osoby nieprzytomnej bez oddechu, polegający na uciskach klatki piersiowej i oddechach ratowniczych w rytmie 30 do 2.

Related: pierwsza pomoc, pozycja boczna ustalona
pozycja boczna ustalona

Ułożenie nieprzytomnego poszkodowanego na boku, które udrażnia drogi oddechowe i zapobiega zadławieniu; stosuje się je u osoby oddychającej, gdy nie ma podejrzenia urazu kręgosłupa.

Related: pierwsza pomoc, resuscytacja
zabezpieczenie miejsca wypadku

Czynności mające na celu ostrzeżenie innych uczestników ruchu i ochronę poszkodowanych, takie jak włączenie świateł awaryjnych, ustawienie trójkąta i założenie kamizelek odblaskowych.

Related: pierwsza pomoc, trójkąt ostrzegawczy
trójkąt ostrzegawczy

Przenośny znak ostrzegawczy umieszczany za unieruchomionym pojazdem w odległości zależnej od drogi, sygnalizujący innym kierującym przeszkodę i konieczność zachowania ostrożności.

Related: zabezpieczenie miejsca wypadku