Provimi i Shtetit - Mësues common mistakes
Provimi i Shtetit - Mësues · Understand the traps and how to avoid them.
Në pyetjet e njohurive lëndore që kërkojnë zbatim, kandidati shkruan përkufizimin e tekstit (çfarë është funksioni, figura stilistike, ligji fizik) dhe nuk e lidh me shembullin konkret të dhënë në provim.
Përgatitja universitare dhe materialet e përsëritjes fokusohen te riprodhimi i përkufizimeve; kandidati nuk është ushtruar me detyra të tipit 'zbato' dhe keqlexon foljen e udhëzimit.
What to do instead
Për çdo koncept lëndor përgatit një kartë me tri rreshta: përkufizim, shembull tipik, kundërshembull. Në provim fillo përgjigjen me shembullin konkret dhe pastaj emërto konceptin që e shpjegon.
Ngatërron terma të afërt të lëndës - p.sh. morfologji/sintaksë, tingull/shkronjë, shpejtësi/nxitim, vlerë absolutе/vlerë relative - dhe i përdor si sinonime brenda së njëjtës përgjigje.
Termat janë mësuar në blloqe të veçanta dhe nuk janë krahasuar kurrë ballë për ballë; nën stres zgjidhet fjala e parë që tingëllon e njohur.
What to do instead
Ndërto tabela kontrasti me dy kolona dhe nga një kundërshembull për secilin term. Para se të shkruash, përcakto me një fjali çfarë e dallon termin nga fqinji i tij më i afërt.
Formulon objektiva si veprimtari të mësuesit ('do të shpjegoj...', 'do të tregoj videon...') ose si titull teme, pa folje të matshme dhe pa kriter arritjeje.
Kandidati përshkruan atë që do të bëjë vetë në klasë, sepse ashtu i ka parë në planet e vjetra dhe nuk e ka të qartë dallimin mes qëllimit të mësuesit dhe rezultatit të nxënësit.
What to do instead
Rishkruaj çdo objektiv me formulën: nxënësi + folje e matshme (rendit, krahason, zgjidh, argumenton) + përmbajtje + kriter arritjeje. Kontrollo me pyetjen: 'Me çfarë prove do të vërtetoj se nxënësi e arriti?'
Në planin e mësimit objektivi kërkon analizë, veprimtaria është ligjëratë e mësuesit dhe vlerësimi është test me alternativa; tri pjesët nuk përputhen me njëra-tjetrën.
Secila pjesë shkruhet veçmas sipas një shablloni dhe mungon zakoni i verifikimit të brendshëm të planit para se të dorëzohet.
What to do instead
Përdor trekëndëshin objektiv–veprimtari–dëshmi: për çdo objektiv shkruaj një veprimtari që e kërkon atë nivel kognitiv dhe një provë konkrete të të nxënit. Nëse njëra mungon, ndrysho objektivin ose veprimtarinë, jo vetëm formulimin.
Përdor 'kompetencë', 'objektiv' dhe 'rezultat i të nxënit' si sinonime, ose shkruan si kompetencë një temë përmbajtjeje, p.sh. 'kompetenca e trekëndëshit'.
Kurrikula e bazuar në kompetenca ka fjalor të vetin që kandidati e ka lexuar sipërfaqësisht, shpesh vetëm në hyrjen e programit lëndor.
What to do instead
Mëso dallimin funksional: kompetenca është kombinim njohurish, aftësish dhe qëndrimesh i demonstruar në situatë; objektivi është një hap i matshëm; rezultati është çka nxënësi di ose bën në fund. Ushtrohu duke klasifikuar njëzet formulime të marra nga programe lëndore.
Përshkruan vlerësimin formues si 'vënien e notës gjatë mësimit' dhe atë përmbledhës si 'provimin', pa përmendur kthimin e informacionit dhe rregullimin e mësimdhënies.
Në praktikën shkollore pothuajse çdo vlerësim shoqërohet me notë, ndaj kandidati e barazon vlerësimin me matjen dhe i mëson përkufizimet pa funksionin e tyre.
What to do instead
Për secilin lloj shkruaj qëllimin, kohën, mjetin dhe vendimin që mundëson. Thekso se formuesi jep informacion pa notë dhe çon në rregullim të menjëhershëm; shoqëroje me një shembull konkret si bileta e daljes ose rubrika me kritere.
U atribuon gabimisht autorëve dhe fazave teoritë e zhvillimit - p.sh. e lidh zonën e zhvillimit të ardhshëm me Piaget, ose thotë se adoleshenti ndodhet në fazën operacionale konkrete.
Teoritë janë mësuar si listë emrash në një kapitull të vetëm, pa kronologji dhe pa lidhje me shembuj nga klasa; ngjashmëria e termave krijon interferencë.
What to do instead
Bëj një tabelë me katër kolona: teoricien, ide kyçe, koncept qendror, shembull në klasë. Shpjego me zë të lartë secilin koncept me nga një shembull nga mosha përkatëse, që emri të lidhet me situatën e jo me fqinjin në listë.
E përshkruan diferencimin si 'ulje të nivelit për nxënësit e dobët' ose e ngatërron me individualizimin, duke propozuar të njëjtën rrugë dhe të njëjtin material për të gjithë.
Diferencimi shihet si drejtësi në kuptimin 'të gjithë njësoj', jo si përshtatje e rrugës drejt të njëjtit standard; kandidatit i mungojnë shembujt praktikë.
What to do instead
Mbaj të qartë parimin: i njëjti objektiv, rrugë, mjete dhe kohë të ndryshme. Provo tri variante për të njëjtin objektiv (tekst i thjeshtuar, pyetje e shkallëzuar, punë në çift) dhe përshkruaj si e kontrollon arritjen për të gjithë nxënësit.
Përgjigjet për legjislacionin mbeten të përgjithshme ('sipas ligjit', 'vendos ministria') ose i atribuojnë një funksion institucionit të gabuar, duke trajtuar si një të vetme kurrikulën, sigurimin e cilësisë dhe administratimin vendor.
Kandidati mban mend përmbajtjen e përgjithshme por jo ndarjen e kompetencave; emrat dhe strukturat ndryshojnë shpesh dhe materialet e vjetra qarkullojnë ende.
What to do instead
Ndërto një tabelë 'institucion – funksion – akti që e rregullon' dhe përditësoje vetëm me burime zyrtare. Në provim emërto institucionin dhe funksionin me një fjali të qartë, pa citime të gjata numrash që s'i ke të sigurta.
Në rastet etike përgjigjet me gjykim moral personal ('do të bëja atë që ndjej se është e drejtë', 'do ta mbaja sekret për të mos e dëmtuar nxënësin') në vend të detyrimit profesional dhe procedurës.
Kandidati e lexon rastin si dilemë personale dhe jo si situatë me rregulla; kodi i etikës dhe procedurat e mbrojtjes së fëmijës njihen vetëm nga emri.
What to do instead
Për çdo rast ndiq katër hapa: parimi i shkelur, detyrimi ligjor ose procedural, veprimi konkret dhe personi që njoftohet, dhe si mbrohet konfidencialiteti brenda procedurës. Ushtrohu me pesë skenarë tipikë: dhuna, konflikti i interesit, notimi, privatësia, diskriminimi.