Provimi i Shtetit - Mësues key terms

Tërësia e koncepteve, fakteve, procedurave dhe parimeve që përfaqësojnë thelbin e një lënde; mësuesi duhet ta zotërojë atë përtej tekstit shkollor dhe ta lidhë me jetën.

Ide qendrore që organizon një fushë lëndore dhe ndihmon nxënësin të lidhë detaje të shpërndara në një kuptim të përgjithshëm; zakonisht përsëritet në shkallë të ndryshme.

Deklaratë që përcakton çfarë njohurish dhe aftësish duhet të arrijë nxënësi në një lëndë ose cikël; shërben si referencë për planifikim, tekstet dhe vlerësimin.

Mendim i pasaktë ose i thjeshtuar që nxënësi e mban me vetëdije të plotë për një koncept; nuk zhduket vetëm me shpjegim, por kërkon ballafaqim me shembuj dhe prova.

Aftësia për të përdorur atë që është mësuar në një kontekst të ri ose për të zgjidhur problem të ngjashëm; qëllimi i mësimdhënies që nuk mbetet te memorizimi.

Dokument, objekt ose dëshmi që vjen direkt nga periudha apo ngjarja e studiuar; nxënësi e interpreton vetë, pa ndërmjetësimin e një përmbledhjeje.

Proces i të kuptuarit dhe vlerësimit të tekstit për qëllim, provë dhe anshmëri; lexuesi nuk e pranon automatikisht mesazhin, por pyet dhe krahason burimet.

Nxjerrje kuptimi nga tabela, grafike, matje ose rezultate eksperimenti; përfshin krahasimin, gjetjen e prirjeve dhe shpjegimin e kufizimeve të provës.

Deklaratë e qartë për atë që nxënësi duhet të dijë ose të bëjë në fund të një ore; formulohet me veprim të vëzhgueshëm dhe kushte të arritjes.

Proces i përgatitjes së sekuencës së mësimdhënies: qëllimet, përmbajtja, metodat, burimet, koha dhe mënyrat e kontrollit të të nxënit; lidh orën me kurrikulën.

Përshtatje e përmbajtjes, procesit ose produktit sipas nevojave, niveleve dhe ritmeve të nxënësve, brenda të njëjtit objektiv; nuk nënkupton detyra të lehta për disa.

Qasje mësimdhënëse që vendos nxënësin të veprojë, të diskutojë, të kërkojë ose të krijojë, në vend që të dëgjojë vetëm; mësuesi lehtëson dhe strukturon.

Qasje ku nxënësit hetojnë një pyetje reale dhe krijojnë produkt ose zgjidhje gjatë disa fazave; integron njohuri, bashkëpunim dhe vlerësim të procesit.

Mbështetje e përkohshme që mësuesi ose bashkëmoshatarët ofrojnë për të kryer një detyrë të vështirë; hiqet gradualisht kur nxënësi fiton vetëbesim dhe aftësi.

Teknikë e të pyeturit që nxit nxënësin të shpjegojë arsyetimin, të zbulojë kontradikta dhe të rishikojë mendimin; mësuesi udhëheq pa dhënë menjëherë përgjigjen.

Organizim i nxënësve në grupe të vogla me rol dhe detyrë të përbashkët; kërkon rregulla, përgjegjësi individuale dhe vlerësim të bashkëpunimit, jo vetëm të produktit.

Mësime, vlera dhe norma që përçohen në shkollë pa u planifikuar shprehimisht, si mënyra e komunikimit, rregullat e heshtura dhe shembulli i mësuesit.

Shtytje për të mësuar që vjen nga interesi, kurioziteti ose kënaqësia e vetë detyrës, jo nga shpërblimi i jashtëm; lidhet me autonomi dhe ndjenjën e kompetencës.

Ndërgjegjësim dhe kontroll i vetë nxënësit mbi mendimin e tij: të dish çfarë di, të planifikosh strategji, të monitorosh kuptimin dhe ta rregullosh kur ngec.

Hapësira mes asaj që nxënësi arrin vetë dhe asaj që arrin me ndihmën e një personi më të aftë; mbështetja e përkohshme e kalon nxënësin drejt pavarësisë.

Mbledhje e vazhdueshme e provave gjatë mësimit për të kuptuar se ku ndodhen nxënësit dhe për të përshtatur mësimdhënien; rezultati përdoret për përmirësim, jo kryesisht për notë.

Vlerësim që bëhet në fund të një periudhe ose kursi për të përmbledhur arritjet kundrejt standardeve; shërben për certifikim, raportim ose vendime për kalim.

Instrument që përshkruan nivelet e cilësisë për kritere të caktuara; e bën vlerësimin më të qartë dhe ndihmon nxënësin të kuptojë çfarë pritet.

Informacion i synuar për performancën e nxënësit që tregon çfarë është e saktë, çfarë duhet ndryshuar dhe si; është më i dobishëm kur vjen në kohë dhe fokusohet te detyra.

Proces ku nxënësi krahasojnë punën e vet me kritere të qarta dhe identifikon pikat e forta e hapat e radhës; nxit përgjegjësi dhe metakognicion.

Qasje për sjelljen në klasë që mbështetet në marrëdhënie, rregulla të qarta dhe pasojat edukative, jo në frikë ose ndëshkim; synon vetërregullim.

Zhvillim i aftësive për të njohur dhe rregulluar emocionet, për të kuptuar të tjerët dhe për të marrë vendime përgjegjëse; integrohet në jetën e klasës dhe mësim.

Dokument që përcakton parimet dhe sjelljet e pritura nga mësuesi në marrëdhënie me nxënësit, prindërit, kolegët dhe institucionin; udhëzon vendimet kur ka dilema.

Detyrimi për të mos zbuluar të dhëna personale ose të ndjeshme të nxënësve dhe familjeve përveç rasteve të parashikuara me ligj ose kur mbrohet siguria.

Situatë ku interesi personal i mësuesit, përfitimi ose lidhja me një palë mund të ndikojë në vendimet profesionale; duhet deklaruar dhe shmangur.

Parim që të gjithë nxënësve t'u ofrohet akses i drejtë në mësim, burime dhe vlerësim, pa pengesa nga gjinia, origjina, aftësia ose statusi ekonomik.

Qasje që siguron pjesëmarrjen e plotë të çdo nxënësi në klasë të përbashkët, duke përshtatur mjedisin dhe mësimin ndaj nevojave të ndryshme, jo duke i veçuar.

Detyrimi profesional dhe ligjor për të njoftuar menjëherë strukturat përgjegjëse kur ka dyshim të arsyeshëm për dhunë ose neglizhencë ndaj fëmijës.

Rregulla për mbledhjen, përdorimin, ruajtjen dhe ndarjen e informacionit personal të nxënësve; kufizon aksesin vetëm për qëllime arsimore të ligjshme.

Angazhim i mësuesit për të përditësuar njohuritë, aftësitë dhe praktikën përmes trajnimeve, reflektimit dhe bashkëpunimit; lidhet me cilësinë e mësimdhënies.