DIM Bakalavr Group IV key terms

Şagirdin ali məktəbə qəbul zamanı seçdiyi, müəyyən fənlər toplusunu əhatə edən istiqamət. Bakalavr pilləsində qruplar fənlərin birləşməsi ilə fərqlənir və ixtisas seçimini məhdudlaşdırır.

Orta məktəbi bitirən şagirdin biliklərini yoxlayan və ali məktəbə qəbul üçün nəticə verən yekun imtahan. Nəticə bal şəklində ifadə olunur və ixtisas seçimində əsas sayılır.

Müəyyən bilik və ya bacarığı yoxlamaq üçün hazırlanmış, cavab variantları olan qısa sual. Düzgün cavab bir və ya bir neçə variantdan ibarət ola bilər və balla qiymətləndirilir.

Çoxvariantlı sualda düzgün olmayan, lakin inandırıcı görünən cavab variantı. Yaxşı distraktor səhv düşüncəni üzə çıxarır və tapşırığın çətinliyini artırır.

Test tapşırığında düzgün hesab edilən cavabın rəsmi siyahısı. Qiymətləndirmə zamanı şagirdin cavabı bu siyahı ilə müqayisə olunur.

İmtahan nəticələrinin ədədlə ifadə olunduğu sistem. Hər düzgün cavab müəyyən bal verir, yekun bal isə ixtisas seçimində müqayisə üçün istifadə olunur.

Müəyyən ixtisasa qəbul üçün tələb olunan minimum bal həddi. Bu həddən aşağı bal toplayan namizəd həmin ixtisasa qəbul oluna bilmir.

Eyni ixtisasa müraciət edən namizədlərin ballarına görə sıralanması və yerlerin bölüşdürülməsi prosesi. Yüksək bal toplayan namizəd daha çox şans qazanır.

Bir ixtisas qrupu üzrə imtahanda birlikdə yoxlanılan fənlər toplusu. Bu fənlər üzrə bilik eyni imtahan çərçivəsində qiymətləndirilir.

İmtahanda yoxlanılan mövzuların rəsmi siyahısı və hədləri. Namizəd hazırlaşarkən yalnız bu proqramda göstərilən materiala əsaslanmalıdır.

Təhsil məzmununun, məqsədlərinin və qiymətləndirmə yanaşmalarının sistemli təsviri. İmtahan proqramı çox vaxt kurikulumun tələblərinə uyğun qurulur.

Bilik, bacarıq və münasibətlərin birlikdə tətbiq olunması nəticəsində yaranan qabiliyyət. Müasir təhsil standartları nəticəni məhz kompetensiya ilə ölçür.

Təcrübə və məşq nəticəsində formalaşan, müəyyən işi yerinə yetirmək qabiliyyəti. Bilikdən fərqli olaraq bacarıq əməli fəaliyyətdə görünür.

Öyrənilmiş qayda və ya düsturun konkret situasiyada istifadəsini tələb edən məsələ. Belə tapşırıq yalnız yaddaşı deyil, düşünmə və tətbiq bacarığını yoxlayır.

Verilmiş şərtlər əsasında nəticə çıxarmağı tələb edən tapşırıq növü. Cavab birbaşa xatırlanmır, ardıcıl düşünmə yolu ilə tapılır.

Bütövü hissələrə ayıraraq onların əlaqəsini və səbəblərini araşdırma prosesi. İmtahanda mətn, cədvəl və ya məlumatın dərk edilməsini tələb edən suallarda istifadə olunur.

Ayrı-ayrı hissə və məlumatları birləşdirərək yeni bütöv yaratma əməliyyatı. Analizin əksi kimi çıxış edir və ümumiləşdirmə tələb edən tapşırıqlarda tətbiq olunur.

Bir neçə konkret halın ortaq cəhətlərini ayırıb ümumi qayda şəklində ifadə etmə. Bu bacarıq nəticə çıxarma və qanunauyğunluq tapma suallarında yoxlanılır.

İki və ya daha çox obyektin oxşar və fərqli cəhətlərinin müəyyən meyarlar üzrə tutuşdurulması. Müqayisə sualları diqqətli oxumağı və meyar seçimini tələb edir.

Bir hadisənin digərini doğurması arasındakı asılılıq. Belə əlaqəni düzgün qurmaq tarix, ədəbiyyat və təbiət fənləri üzrə izahat suallarında həlledicidir.

Müəyyən elm və ya sahə daxilində dəqiq, sabit məna daşıyan söz və ya ifadə. Terminin düzgün başa düşülməsi sualın şərtini düzgün yozmağa imkan verir.

Əşya və hadisələrin ümumi, əsas xüsusiyyətlərini əks etdirən fikir forması. Anlayışı bilmək onu konkret nümunələrdə tanımağa kömək edir.

Bir anlayışın məzmununu dəqiq və qısa şəkildə açan ifadə. Düzgün tərif anlayışın hədlərini göstərir və onu oxşar anlayışlardan ayırır.

Obyektlərin ümumi əlamətlərə görə qruplara bölünməsi. Təsnifat sualları verilmiş obyektin hansı qrupa aid olduğunu müəyyən etməyi tələb edir.

Hadisələr arasında təkrarlanan, sabit və izah edilə bilən əlaqə. Qanunauyğunluğu tapmaq ardıcıllıq və ya cədvəl əsaslı sualların həllini asanlaşdırır.

Elementlərin müəyyən qayda üzrə bir-birinin ardınca düzülməsi. Ardıcıllıq tapşırıqlarında növbəti elementi tapmaq üçün qayda müəyyən edilir.

Real və ya şərti situasiyanın riyazi simvol və əlaqələrlə ifadə olunması. Model qurmaq məsələnin şərtini tənlik və ya funksiyaya çevirməyə imkan verir.

Fiziki kəmiyyətin miqdarını ifadə etmək üçün qəbul edilmiş standart böyüklük. Vahidlərin düzgün çevrilməsi hesablama suallarında səhvlərin qarşısını alır.

Kəmiyyətlər arasındakı əlaqəni simvollarla ifadə edən qısa riyazi yazılış. Düsturu bilmək və düzgün tətbiq etmək hesablama tapşırıqlarının əsasını təşkil edir.

Məlumatların oxlar üzərində nöqtə, xətt və ya sütunlarla təsviri. Qrafiki oxumaq dəyişmə meylini və kəmiyyətlər arasındakı əlaqəni görməyə kömək edir.

Məlumatların sətir və sütunlar şəklində nizamlı yerləşdirilməsi. Cədvəldən məlumat çıxarmaq müqayisə və hesablama suallarında geniş istifadə olunur.

Mətnin əsas fikirlərinin qısa və dəqiq şəkildə yenidən ifadə edilməsi. Xülasə qurmaq mətnin başa düşülməsini yoxlayan suallarda tələb olunan bacarıqdır.

Mətnin və ya çıxışın oxucuya çatdırmaq istədiyi başlıca məna. Ayrı-ayrı cümlələr bu fikri əsaslandırır və ona tabe olur.

Müəyyən məqsədlə qurulmuş, bir-biri ilə bağlı cümlələrdən ibarət yazılı bütöv. Mətni başa düşmək üçün onun quruluşu və əlaqələri nəzərə alınır.

Söz və ya ifadənin mənasını müəyyən edən ətraf mətn və vəziyyət. Eyni söz müxtəlif kontekstlərdə fərqli məna daşıya bilər.

İmtahan müddətində tapşırıqlara məqsədəuyğun vaxt bölgüsü. Çətin suallarda ilişib qalmamaq və bütün bölmələri tamamlamaq üçün planlama tələb olunur.

İmtahanda maksimum nəticə əldə etmək üçün seçilən ardıcıllıq və yanaşma. Asan suallardan başlamaq, cavabları yoxlamaq və vaxtı bölmək bu strategiyanın hissələridir.