I85PREP
⌘ K
DIM Bakalavr Group IV study materials
DIM Bakalavr Group IV study resources

DIM Bakalavr Group IV practice questions

One question at a time. Build your DIM Bakalavr Group IV understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Bir ədədin 30%-i 18-dirsə, həmin ədəd neçədir?

  1. 54
  2. 48
  3. 66
  4. 60 Correct answer.

Explanation

Faiz məsələlərində hissəni faizə bölməklə tamı tapırıq: 18 ÷ 0,30 = 60. Yoxlama: 60-ın 30%-i 18-ə bərabərdir, yəni cavab düzgündür.

Question 2IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Hansı cümlədə işlədilən «qara» sözü məcazi mənada çıxış edir?

  1. Qara maşın həyətdə dayanmışdı.
  2. Qara rəng bu otağa yaraşmır.
  3. Qara saçları çiyinlərinə düşürdü.
  4. Onun qara günləri hələ bitməyib. Correct answer.

Explanation

Məcazi mənada söz öz əsas leksik anlamından uzaqlaşaraq yeni məna bildirir. «Qara günlər» ifadəsində «qara» rəng deyil, çətinlik və məşəqqət anlamını verir. Digər variantlarda isə söz birbaşa rəng bildirir.

Question 3IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Beynəlxalq Vahidlər Sistemində (SI) qüvvənin vahidi hansıdır?

  1. Coul
  2. Paskal
  3. Nyuton Correct answer.
  4. Vatt

Explanation

SI sistemində qüvvə nyutonla ölçülür və 1 N = 1 kq·m/s² kimi təyin olunur. Bu, Nyutonun ikinci qanunundan F = ma düsturu ilə çıxır. Digər variantlar enerji, güc və təzyiq vahidləridir.

Question 4IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Hüceyrədə zülal sintezi hansı orqanoiddə baş verir?

  1. Qolci kompleksi
  2. Lizosom
  3. Ribosom Correct answer.
  4. Mitoxondri

Explanation

Zülal sintezi ribosomlarda, mRNT-nin informasiyası əsasında amin turşularının birləşməsi ilə gedir. Ribosomlar həm sərbəst, həm də endoplazmatik şəbəkəyə bağlı ola bilər. Digər orqanoidlər enerji, həzm və ya modifikasiya funksiyalarını yerinə yetirir.

Question 5IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Azərbaycan Respublikası hansı ildə BMT-yə üzv qəbul edilmişdir?

  1. 1993
  2. 1994
  3. 1992 Correct answer.
  4. 1991

Explanation

Azərbaycan müstəqilliyini 1991-ci ilin oktyabrında bərpa etsə də, BMT-yə üzvlüyü 1992-ci ilin martında rəsmiləşdi. Bu tarix ölkənin beynəlxalq təşkilatlarda tanınmasının mühüm mərhələsidir.

Question 6IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

f(x) = 2x + 3 funksiyası üçün f⁻¹(9) qiyməti neçədir?

  1. 5
  2. 4
  3. 6
  4. 3 Correct answer.

Explanation

Tərs funksiyanı tapmaq üçün y = 2x + 3 tənliyini x-ə görə həll edirik: x = (y − 3)/2. y = 9 qoysaq, x = (9 − 3)/2 = 3 alınır. Yoxlama: f(3) = 2·3 + 3 = 9.

Question 7IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Hansı sözün tərkibində sait səsinin uzun tələffüzü yoxdur?

  1. dəftər
  2. dost Correct answer.
  3. kitab
  4. gəlmək

Explanation

Azərbaycan dilində uzun sait əsasən ərəb-fars mənşəli sözlərdə rast gəlinir və yazıda bir saitlə verilir. «Dost» sözü qısa saitli sözdür və uzun tələffüz daşımır. Digər variantlarda sait daha uzun səslənir.

Question 8IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Hansı ədəd həm 3-ə, həm də 4-ə tam bölünür?

  1. 132 Correct answer.
  2. 124
  3. 146
  4. 158

Explanation

Ədədin 12-yə bölünməsi üçün rəqəmləri cəmi 3-ə, son iki rəqəmi isə 4-ə bölünməlidir. 132-də rəqəmlərin cəmi 6-dır və 32 dördə bölünür, deməli ədəd 12-yə bölünür. Beləliklə 132 hər iki şərti ödəyir.

Question 9IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Maddənin kütləsinin həcmə nisbəti hansı fiziki kəmiyyəti verir?

  1. Sıxlıq Correct answer.
  2. Təzyiq
  3. Temperatur
  4. Güc

Explanation

Sıxlıq vahid həcmə düşən kütlə kimi təyin olunur və ρ = m/V düsturu ilə hesablanır. Onun SI vahidi kq/m³-dür. Digər kəmiyyətlər fərqli düsturlarla təyin edilir.

Question 10IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

«Müəllim şagirdə tapşırığı izah etdi» cümləsində tamamlıq hansı sözdür?

  1. izah etdi
  2. müəllim
  3. şagirdə
  4. tapşırığı Correct answer.

Explanation

Tamamlıq cümlədə iş və hərəkətin obyektini bildirir və adətən təsirlik halda olur. «Tapşırığı» sözü «izah etdi» feilinin obyektidir, ona görə düzəldici tamamlıqdır. «Müəllim» mübtəda, «şagirdə» isə dolayı obyektdir.

Question 11IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Fotosintezin işıq fazasında hansı maddə ayrılır?

  1. Oksigen Correct answer.
  2. Zülal
  3. Qlükoza
  4. Karbon qazı

Explanation

İşıq fazasında suyun fotolizi baş verir və oksigen ayrılır, eyni zamanda ATF və NADFN sintez olunur. Qlükoza isə qaranlıq fazada (Kalvin dövranında) yaranır. Bu iki mərhələni qarışdırmaq tez-tez səhvə səbəb olur.

Question 12IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Hansı ədəd ən kiçik sadə ədəddir?

  1. 2 Correct answer.
  2. 0
  3. 1
  4. 3

Explanation

Sadə ədəd yalnız 1-ə və özünə bölünən, 1-dən böyük natural ədəddir. 2 həm bu şərti ödəyir, həm də ən kiçik sadə ədəddir və eyni zamanda yeganə cüt sadə ədəddir. 0 və 1 sadə ədəd sayılmır.

Question 13IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Elektrik cərəyanının istilik təsirini hansı qanun ifadə edir?

  1. Coul-Lens qanunu Correct answer.
  2. Arximed qanunu
  3. Om qanunu
  4. Paskal qanunu

Explanation

Coul-Lens qanunu keçiricidən cərəyan keçdikdə ayrılan istilik miqdarını Q = I²Rt düsturu ilə ifadə edir. Bu qanun cərəyanın istilik təsirini kəmiyyətcə təsvir edir. Digər qanunlar başqa hadisələrə aiddir.

Question 14IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Müəllif «Dədəm Qorqud» dastanının əsas mövzusunu necə ümumiləşdirmək olar?

  1. Oğuz qəhrəmanlarının igidlikləri Correct answer.
  2. Şəhər həyatının təsviri
  3. Dəniz səyahətləri
  4. Kənd təsərrüfatı texnikası

Explanation

«Kitabi-Dədəm Qorqud» dastanları oğuz türklərinin həyatını, qəhrəmanlıq döyüşlərini və mənəvi dəyərlərini əks etdirir. Boylarda igidlik, sədaqət və ailə kimi mövzular ön plandadır. Buna görə əsas mövzu qəhrəmanlıqla bağlıdır.

Question 15IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Bir kubun tilinin uzunluğu 3 dəfə artırılsa, həcmi neçə dəfə artar?

  1. 6
  2. 3
  3. 27 Correct answer.
  4. 9

Explanation

Kubun həcmi V = a³ düsturu ilə hesablanır. Tili 3a qoysaq, yeni həcm (3a)³ = 27a³ olur, yəni həcm 27 dəfə böyüyür. Bu, həndəsi oxşarlıqda həcmin xətti ölçünün kubuna mütənasib olmasından irəli gəlir.

Question 16IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Hansı halda maddə kimyəvi çevrilməyə məruz qalır?

  1. Buzun əriməsi
  2. Dəmirin paslanması Correct answer.
  3. Suyun buxarlanması
  4. Şəkərin suda həll olması

Explanation

Kimyəvi çevrilmədə yeni maddə əmələ gəlir və ilkin maddənin tərkibi dəyişir. Dəmirin paslanması zamanı dəmir oksidləri yaranır, bu isə yeni maddədir. Digər hallarda yalnız aqreqat halı və ya paylanma dəyişir.

Question 17IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Suyun kimyəvi formulu hansıdır?

  1. H₂O Correct answer.
  2. CO₂
  3. H₂O₂
  4. NaCl

Explanation

Su molekulu iki hidrogen və bir oksigen atomundan ibarətdir, buna görə formulu H₂O-dur. H₂O₂ hidrogen peroksid, CO₂ karbon qazı, NaCl isə natrium xloriddir. Bu formulları qarışdırmaq tez-tez səhvə yol açır.

Question 18IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

İqtisadiyyatda «tələb» anlayışı nəyi ifadə edir?

  1. Dövlətin vergi dərəcəsi
  2. Bankın faiz dərəcəsi
  3. İstehsalçının bazara çıxardığı mal miqdarı
  4. Alıcıların müəyyən qiymətdə almaq istədiyi mal miqdarı Correct answer.

Explanation

Tələb alıcıların müəyyən qiymət səviyyəsində almağa hazır olduqları mal və xidmətin miqdarını göstərir. Təklif isə istehsalçıların bazara çıxarmağa hazır olduğu miqdardır. Bu iki anlayışı qarışdırmamaq bazar tarazlığını anlamaq üçün vacibdir.

Question 19IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Kompyuterdə məlumatların uzunmüddətli saxlanması üçün hansı qurğu istifadə olunur?

  1. Video kart
  2. Bərk disk (HDD/SSD) Correct answer.
  3. Protsessor
  4. Operativ yaddaş (RAM)

Explanation

Bərk disk məlumatları elektrik enerjisi olmadan da saxlayır və uzunmüddətli yaddaş rolunu oynayır. RAM isə enerji kəsiləndə məzmununu itirən müvəqqəti yaddaşdır. Protsessor və video kart hesablamaları icra edir, daimi saxlama üçün nəzərdə tutulmur.

Question 20IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Hansı söz quruluşca düzəltmə sözdür?

  1. kitabı
  2. kitabxana Correct answer.
  3. kitablar
  4. kitab

Explanation

Düzəltmə söz kökə şəkilçi artırmaqla yeni leksik məna yaradan sözdür. «Kitabxana» sözü «kitab» kökünə -xana şəkilçisi qoşulmaqla yaranıb və yeni məna bildirir. Digər variantlar sadə kök və ya yalnız qrammatik şəkilçi daşıyan formalardır.

Question 21IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Bir qatar 60 km/saat sürətlə 45 dəqiqə hərəkət edirsə, nə qədər yol qət edir?

  1. 45 km Correct answer.
  2. 50 km
  3. 40 km
  4. 30 km

Explanation

45 dəqiqə saatla 0,75 saata bərabərdir. Yol = sürət × vaxt = 60 × 0,75 = 45 km alınır. Vaxtı saat vahidinə çevirmək bu tip məsələlərdə ən çox edilən səhvin qarşısını alır.

Question 22IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Beynəlxalq ədəbiyyatda «realizm» cərəyanının əsas xüsusiyyəti nədir?

  1. Ritm və qafiyəyə üstünlük
  2. Həyatın gerçəkliyə uyğun təsviri Correct answer.
  3. Yalnız hisslərin ifadəsi
  4. Fövqəltəbii hadisələrin təsviri

Explanation

Realizm cərəyanı həyatı olduğu kimi, sosial və psixoloji detallarla təsvir etməyi qarşıya məqsəd qoyur. O, romantizmin idealizasiyasından və fövqəltəbii elementlərdən uzaqlaşır. Buna görə gerçəkliyə sadiqlik onun əsas xüsusiyyətidir.

Question 23IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

İnsan orqanizmində qanın laxtalanmasında iştirak edən əsas element hansıdır?

  1. Trombositlər Correct answer.
  2. Plazma zülalları
  3. Eritrositlər
  4. Leykositlər

Explanation

Trombositlər (qan lövhəcikləri) damar zədələndikdə toplanaraq laxtalanma prosesini başladır. Onların tərkibindəki faktorlar zülal zəncirini işə salır və laxta əmələ gəlir. Digər qan elementləri oksigen daşınması və ya immunitetlə bağlıdır.

Question 24IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Bir düzbucaqlının uzunluğu 12 sm, eni 5 sm-dirsə, onun diaqonalı neçə sm-dir?

  1. 11
  2. 17
  3. 15
  4. 13 Correct answer.

Explanation

Düzbucaqlının diaqonalı Pifaqor teoremi ilə tapılır: d² = 12² + 5² = 144 + 25 = 169. Buradan d = 13 sm alınır. Tərəflərin sadəcə toplanması diaqonalı vermir.

Question 25IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Hansı halda Azərbaycan dilində sözün yazılışı tələffüzündən fərqlənir?

  1. «kitab» sözü Correct answer.
  2. «su» sözü
  3. «ev» sözü
  4. «gəl» sözü

Explanation

Azərbaycan dilində yazı əsasən fonematik prinsipə dayanır, lakin bəzi alınma sözlərdə sait uzunluğu və səslənmə fərqli ola bilər. «Kitab» sözündə sait uzun tələffüz edildiyi halda yazıda bir saitlə verilir. Sadə türk mənşəli sözlərdə belə fərq daha az rast gəlinir.

Question 26IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Azərbaycan dilində sözün kökü ilə şəkilçi arasında ahəng qanunu hansı halda pozulur?

  1. Söz kökü alınma olduqda və şəkilçi kökün ahənginə uyğunlaşmadıqda Correct answer.
  2. Şəkilçi söz kökünün son saitindən asılı olaraq dəyişdikdə
  3. Şəkilçi saitlə başladıqda
  4. Söz kökü iki hecalı olduqda

Explanation

Ahəng qanunu Azərbaycan dilinin öz sözlərində şəkilçilərin kökün son saitine uyğunlaşmasını tələb edir. Alınma sözlərdə kökün son saiti şəkilçinin variantını müəyyən etmədikdə uyğunsuzluq yaranır. Bu hal dilin fonetik quruluşunun tarixi inkişafı ilə bağlıdır.

Question 27IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

«Kitabxana» sözü quruluşca hansı tipə aiddir?

  1. Düzəltmə
  2. Sadə
  3. Mürəkkəb Correct answer.
  4. Cüt

Explanation

Mürəkkəb sözlər iki və ya daha çox kökün birləşməsindən yaranır. «Kitabxana» sözü «kitab» və «xana» köklərinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir, buna görə mürəkkəb sayılır. Düzəltmə söz isə bir kökə şəkilçi artırmaqla yaranır.

Question 28IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Bədii mətndə «qızıl payız» ifadəsi hansı təsvir vasitəsinə əsaslanır?

  1. Metafora
  2. Müqayisə
  3. Epitet Correct answer.
  4. Hiperbola

Explanation

Epitet predmetin və ya hadisənin xarakterik əlamətini obrazlı şəkildə göstərən təyinidir. «Qızıl» sözü payızın rəngini obrazlı təyin etdiyi üçün epitet funksiyası daşıyır. Müqayisə üçün xüsusi bağlayıcı və ya quruluş tələb olunur.

Question 29IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Rəvayət və nəql xarakterli, hadisələri ardıcıl təqdim edən bədii növ hansıdır?

  1. Dram
  2. Epika Correct answer.
  3. Təmsil
  4. Lirika

Explanation

Epik əsərlərdə hadisələr ardıcıl nəql olunur və təhkiyə əsas yer tutur. Lirikada əsas olan daxili hiss və duyğudur, dramda isə hadisələr səhnədə dialoq vasitəsilə canlandırılır. Buna görə nəql xarakteri epikanın əsas əlamətidir.

Question 30IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Bir ədədin 25%-i 18-dirsə, həmin ədəd neçədir?

  1. 62
  2. 78
  3. 54
  4. 72 Correct answer.

Explanation

Ədədin 25%-i onun dörddə bir hissəsini təşkil edir. Əgər dörddə bir hissə 18-dirsə, tam ədəd 18-i 4-ə vurmaqla tapılır: 18 × 4 = 72. Faiz hesablamalarında hissəni faizə bölüb 100-ə vurmaq da eyni nəticəni verir.

Question 31IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Ardıcıllıq 3, 7, 11, 15, ... qaydası ilə davam edirsə, onun 10-cu həddi neçədir?

  1. 39 Correct answer.
  2. 41
  3. 35
  4. 37

Explanation

Ardıcıllığın hər həddi əvvəlkindən 4 vahid böyükdür, yəni fərq 4-dür. Birinci hədd 3 olduğuna görə n-ci hədd düsturu aₙ = 3 + 4(n − 1) şəklindədir. n = 10 üçün 3 + 4 × 9 = 39 alınır.

Question 32IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

İki ədədin cəmi 30, fərqi isə 8-dirsə, böyük ədəd neçədir?

  1. 22
  2. 19 Correct answer.
  3. 21
  4. 23

Explanation

Cəm və fərq verildikdə böyük ədəd cəmin fərqlə cəminin yarısına bərabərdir: (30 + 8) ÷ 2 = 19. Kiçik ədəd isə (30 − 8) ÷ 2 = 11 olur. Yoxlama: 19 + 11 = 30 və 19 − 11 = 8.

Question 33IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Düzbucaqlı üçbucağın katetləri 6 sm və 8 sm-dirsə, hipotenuzun uzunluğu neçə sm-dir?

  1. 10 Correct answer.
  2. 12
  3. 14
  4. 9

Explanation

Pifaqor teoreminə görə hipotenuzun kvadratı katetlərin kvadratları cəminə bərabərdir. 6² + 8² = 36 + 64 = 100, buradan hipotenuz 10 sm olur. Bu, 3-4-5 nisbətinin ikiqat artırılmış variantıdır.

Question 34IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

x² − 7x + 12 = 0 tənliyinin kökləri hansılardır?

  1. 2 və 6
  2. −3 və −4
  3. 3 və 4 Correct answer.
  4. 1 və 12

Explanation

Vyeta teoreminə görə köklərin cəmi 7, hasili isə 12 olmalıdır. 3 + 4 = 7 və 3 × 4 = 12 olduğuna görə köklər 3 və 4-dür. Hər iki kök tənliyə yerinə qoyulduqda sıfır nəticə alınır.

Question 35IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Hansı hadisə kimyəvi çevrilmə deyil?

  1. Südün turşuması
  2. Dəmirin paslanması
  3. Buzun əriməsi Correct answer.
  4. Kağızın yanması

Explanation

Fiziki hadisədə maddənin aqreqat halı və ya forması dəyişir, kimyəvi tərkibi isə dəyişmir. Buz əridikdə su molekulları eyni qalır, yalnız hal dəyişir. Paslanma, yanma və turşuma zamanı yeni maddələr əmələ gəlir.

Question 36IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Kütləsi 4 q olan maddə 20 sm³ həcm tutursa, onun sıxlığı neçə q/sm³-dir?

  1. 4
  2. 5
  3. 0,2 Correct answer.
  4. 0,5

Explanation

Sıxlıq kütlənin həcmə nisbəti ilə hesablanır: ρ = m ÷ V. Burada 4 ÷ 20 = 0,2 q/sm³ alınır. Nəticə maddənin vahid həcmdə nə qədər kütlə saxladığını göstərir.

Question 37IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Sabit temperaturda qazın həcmi azaldıqda onun təzyiqi necə dəyişir?

  1. Artır Correct answer.
  2. Əvvəl artır, sonra azalır
  3. Azalır
  4. Dəyişməz qalır

Explanation

Boyl-Mariott qanununa görə sabit temperaturda qazın təzyiqi ilə həcmi tərs mütənasibdir. Həcm azaldıqda hissəciklər divara daha tez-tez dəydiyi üçün təzyiq artır. Buna görə həcmin azalması təzyiqin artmasına səbəb olur.

Question 38IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

İşığın boşluqdakı sürəti təqribən hansı qiymətə bərabərdir?

  1. 3 × 10⁶ m/s
  2. 3 × 10¹⁰ m/s
  3. 3 × 10⁸ m/s Correct answer.
  4. 3 × 10⁵ m/s

Explanation

İşığın boşluqdakı sürəti təqribən saniyədə 300 000 kilometr, yəni 3 × 10⁸ m/s-dir. Bu, təbiətdə məlum olan ən böyük sürətdir və bir çox fiziki hesablamalarda sabit kimi istifadə olunur.

Question 39IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Beynəlxalq Vahidlər Sistemində gücün vahidi hansıdır?

  1. Paskal
  2. Nyuton
  3. Vatt Correct answer.
  4. Coul

Explanation

Güc vahid zamanda görülən işi ifadə edir və BS-də vatt ilə ölçülür. Bir vatt saniyədə bir coul işin görülməsinə bərabərdir. Nyuton qüvvənin, coul işin, paskal isə təzyiqin vahididir.

Question 40IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

İnsanda qan qrupu hansı prinsipə əsasən təyin olunur?

  1. Trombositlərin ölçüsünə görə
  2. Leykositlərin sayına görə
  3. Qanın rənginin intensivliyinə görə
  4. Eritrositlərdə antigenlərin və plazmada anticisimlərin olmasına görə Correct answer.

Explanation

AB0 sistemi eritrositlərdə A və B antigenlərinin, plazmada isə müvafiq anticisimlərin olub-olmamasına əsaslanır. Bu uyğunluq qan köçürülməsi zamanı həlledici əhəmiyyət daşıyır. Rəng, leykosit sayı və trombosit ölçüsü qrup təyini üçün əsas deyil.

Question 41IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Orqanizmdə maddələr mübadiləsi üçün əsas enerji mənbəyi olan orqanoid hansıdır?

  1. Qolci kompleksi
  2. Sitoplazma
  3. Mitoxondri Correct answer.
  4. Nüvə

Explanation

Mitoxondridə oksidləşmə reaksiyaları nəticəsində ATF sintez olunur və hüceyrə enerji ilə təmin edilir. Bu səbəbdən mitoxondri hüceyrənin enerji stansiyası adlanır. Nüvə irsi məlumatı saxlayır, Qolci kompleksi isə maddələrin çeşidlənməsində iştirak edir.

Question 42IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası hansı il qəbul edilmişdir?

  1. 1991-ci il
  2. 1995-ci il Correct answer.
  3. 1998-ci il
  4. 1993-cü il

Explanation

Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası 12 noyabr 1995-ci ildə ümumxalq referendumu yolu ilə qəbul edilmişdir. Konstitusiya dövlətin əsas qanunu kimi bütün hüquq sisteminin təməlini təşkil edir. Sonrakı illərdə ona referendum yolu ilə əlavə və dəyişikliklər edilmişdir.

Question 43IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Bazar iqtisadiyyatında qiymət mexanizminin əsas funksiyası nədir?

  1. Tələb və təklifin tarazlaşdırılması Correct answer.
  2. Vergilərin miqdarının müəyyənləşdirilməsi
  3. İşsizliyin tam aradan qaldırılması
  4. İstehsalın dövlət tərəfindən əmr edilməsi

Explanation

Bazar şəraitində qiymət tələb və təklifin qarşılıqlı təsiri nəticəsində formalaşır və onların tarazlaşmasına şərait yaradır. Qiymət artdıqda təklif çoxalır, tələb azalır, əks halda proses tərsinə gedir. Bu mexanizm resursların bölgüsünü tənzimləyir.

Question 44IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Kompyuterdə məlumatların emalı və müvəqqəti saxlanması üçün hansı qurğu birbaşa mərkəzi prosessora ən yaxındır?

  1. Flesh yaddaş
  2. Optik disk
  3. Bərk disk
  4. Operativ yaddaş Correct answer.

Explanation

Operativ yaddaş prosessorun işlədiyi məlumatları və proqramları müvəqqəti saxlayır və yüksək sürətlə mübadiləni təmin edir. Bərk disk, optik disk və flesh yaddaş isə uzunmüddətli saxlama üçündür. Kompyuter söndükdə operativ yaddaşın məzmunu silinir.

Question 45IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Verilənlər bazasında hər sətrin unikal şəkildə müəyyən edilməsini təmin edən açar nə adlanır?

  1. Xarici açar
  2. Əsas açar Correct answer.
  3. Birləşmiş açar
  4. Şərti açar

Explanation

Əsas açar cədvəldə hər yazını unikal şəkildə identifikasiya edən sütun və ya sütunlar qrupudur. O, eyni qiymətin iki dəfə təkrarlanmasına imkan vermir və məlumat bütövlüyünü qoruyur. Xarici açar isə başqa cədvəllə əlaqə yaradır.

Question 46IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Bir proqramın icra ardıcıllığında şərt ödənildikdə bir blokun, əks halda digər blokun yerinə yetirilməsi üçün hansı alqoritmik quruluş istifadə olunur?

  1. Şaxələnmə quruluşu Correct answer.
  2. Ardıcıl quruluş
  3. Rekursiya
  4. Dövr quruluşu

Explanation

Şaxələnmə quruluşu müəyyən şərtin doğru və ya yanlış olmasından asılı olaraq müxtəlif əmrlər blokunun icrasını təmin edir. Ardıcıl quruluşda əmrlər sadəcə bir-birinin ardınca yerinə yetirilir. Dövr quruluşu isə eyni əmrlərin təkrar icrasını təşkil edir.

Question 47IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

İnternetdə məlumatların ötürülməsi zamanı onların kiçik hissələrə bölünməsi və ünvana çatdıqdan sonra bərpası prinsipini təsvir edən anlayış hansıdır?

  1. Virtualizasiya
  2. Şifrələmə
  3. Kompilyasiya
  4. Paket kommutasiyası Correct answer.

Explanation

Paket kommutasiyası zamanı məlumat kiçik paketlərə bölünür, hər paket müstəqil şəkildə ünvana göndərilir və alıcı tərəfdə yenidən birləşdirilir. Bu üsul şəbəkə resurslarından səmərəli istifadə etməyə imkan verir. Şifrələmə məlumatın məxfiliyini qoruyur, ötürmə strukturunu dəyişmir.

Question 48IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Ekoloji sistemdə enerji axını hansı istiqamətdə hərəkət edir?

  1. İstehsalçılardan istehlakçılara doğru Correct answer.
  2. Yalnız parçalayıcılardan bitkilərə doğru
  3. İstehlakçılardan istehsalçılara doğru
  4. Bütün canlılar arasında bərabər paylanır

Explanation

Ekosistemdə enerjinin əsas mənbəyi Günəşdir və fotosintez edən istehsalçılar onu üzvi maddələrin enerjisinə çevirir. Sonra enerji qida zənciri boyunca ot yeyənlərdən və yırtıcılara ötürülür. Hər səviyyədə enerjinin bir hissəsi istilik şəklində itir, buna görə axın birtərəflidir.

Question 49IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Coğrafi qurşaqlaşma zamanı ekvatordan qütblərə doğru getdikcə iqlimin dəyişməsinin əsas səbəbi nədir?

  1. Dəniz axınlarının istiqaməti
  2. Günəş şüalarının düşmə bucağının dəyişməsi Correct answer.
  3. Atmosfer təzyiqinin sıfıra enməsi
  4. Yer qabığının qalınlığının dəyişməsi

Explanation

Yer kürəsinin forması səbəbindən Günəş şüaları ekvatora daha dik, qütblərə isə daha maili düşür. Dik düşən şüalar səthi daha çox qızdırdığı üçün ekvator ətrafı isti, qütb yaxınlığı isə soyuq olur. Bu qanunauyğunluq coğrafi qurşaqlaşmanın əsasını təşkil edir.

Question 50IV ixtisas qrupu üzrə fənlər (rəsmi mənbədə sadalanmayıb)

Azərbaycan Respublikasında qanunvericilik hakimiyyətini hansı orqan həyata keçirir?

  1. Prezidentin Administrasiyası
  2. Nazirlər Kabineti
  3. Konstitusiya Məhkəməsi
  4. Milli Məclis Correct answer.

Explanation

Konstitusiyaya görə qanunvericilik hakimiyyətini Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi həyata keçirir. İcra hakimiyyəti Prezidentə və Nazirlər Kabinetinə, məhkəmə hakimiyyəti isə məhkəmələrə məxsusdur. Bu bölgü hakimiyyətlərin ayrılığı prinsipini əks etdirir.