Müsahibə suallarının qərəzsizliyi və qiymətləndirmə meyarı
Beş nəfərlik komissiya vakant vəzifə üzrə müsahibə keçirir. Namizədlərdən biri komissiya sədrinin keçmiş iş yoldaşıdır. Müsahibə üçün əvvəlcədən hazırlanmış sual dəsti var: 4 situasiya sualı, 3 bilik sualı və 2 motivasiya sualı. Komissiya üzvlərindən biri təklif edir ki, sədrin tanışı olan namizədə suallar yumşaq verilsin, çünki o, artıq iş mühitini yaxşı tanıyır. Digər üzv isə deyir ki, ədaləti qorumaq üçün həmin namizədə ümumiyyətlə müsahibə keçirilməsin və ona birbaşa yüksək bal verilsin. Müsahibə 30 dəqiqədir, hər namizəd üçün eyni vaxt ayrılıb. Protokol aparılır, lakin qiymətləndirmə vərəqində meyarların çəkisi göstərilməyib. Namizədlərdən biri müsahibədən sonra öz balı ilə bağlı yazılı izahat istəyib.
1. Komissiya sədrinin tanışlıq faktoru ilə bağlı hansı qərarı verməlidir və bunu necə əsaslandırmalıdır?
Read the worked answer
Hər iki təklif yanlışdır, çünki birinci təklif qərəz yaradır, ikinci təklif isə proseduru pozur. Düzgün yanaşma maraqlar toqquşmasının idarə edilməsidir. Sədr tanışlıq faktını müsahibənin əvvəlində protokola yazmalıdır. Sonra iki variant mümkündür: ya sədr həmin namizədin qiymətləndirilməsindən kənarlaşdırılır və onun balı digər üzvlərin orta balı ilə hesablanır, ya da bütün komissiya eyni sual dəstini, eyni vaxt rejimini və eyni meyarları tətbiq etməklə qərəzin qarşısını alır. Əsas prinsip bərabər rəftardır: heç bir namizəd üçün suallar yumşaldılmır və heç bir namizəd müsahibədən azad edilmir. Yumşaq sual vermək digər namizədlərin bərabərliyini pozur, müsahibədən azad etmək isə qiymətləndirmənin faktiki əsasını aradan qaldırır. Əsaslandırma yazılı olmalı, protokolda əksini tapmalı və komissiya üzvlərinin imzası ilə təsdiqlənməlidir. Belə yanaşma həm şəffaflığı, həm də sonradan şikayət yaranarsa, qərarın müdafiə oluna bilməsini təmin edir.
2. Meyarların çəkisi göstərilmədiyi halda qiymətləndirmə vərəqini necə düzəltmək lazımdır və bu, nəticəyə necə təsir edir?
Read the worked answer
Çəkisiz meyar cədvəli subyektivliyə açıq qapı qoyur, çünki komissiya üzvləri eyni faktları müxtəlif ağırlıqla qiymətləndirə bilər və yekun bal izaholunmaz olur. Düzəliş müsahibədən əvvəl edilməlidir: hər meyar üzrə maksimum bal və çəki əmsalı müəyyənləşdirilməli, cəmi 100 bala normallaşdırılmalıdır. Məsələn, situasiya sualları üzrə analitik düşüncə, bilik sualları üzrə peşə hazırlığı, motivasiya sualları üzrə uyğunluq ayrı-ayrı bloklar kimi çəkiləndirilə bilər. Əgər müsahibə artıq keçirilibsə və çəki yoxdursa, komissiya nəticəni geriyə doğru dəyişə bilməz, lakin protokolda bu metodiki qüsuru qeyd etməli və növbəti müsabiqələr üçün qaydanı təsdiqləməlidir. Hazırkı halda ən azı bütün namizədlərin balları eyni üsulla hesablanmalıdır ki, müqayisə mümkün olsun. Əgər ballar arasında fərq kiçikdirsə və çəki dəyişikliyi sıralamanı dəyişə bilirsə, komissiya əlavə müsahibə keçirməyi və ya nəticəni yenidən baxılma üçün yuxarı orqana təqdim etməyi düşünməlidir.
3. Namizədin öz balı ilə bağlı yazılı izahat istəyi necə cavablandırılmalıdır?
Read the worked answer
Namizədin öz qiymətləndirməsi barədə məlumat almaq istəyi şəffaflıq prinsipinə uyğundur və rədd edilməməlidir, lakin hədləri var. Komissiya namizədə yekun balı, hansı meyarlar üzrə hansı balın verildiyini və qərarın ümumi əsaslandırmasını yazılı şəkildə bildirə bilər. Digər namizədlərin balları, komissiya üzvlərinin fərdi rəyləri və müzakirə detalları açıqlanmamalıdır, çünki bu, digər namizədlərin hüquqlarını və məxfilik rejimini pozar. Cavab rəsmi yazışma formasında, müəyyən edilmiş müddətdə verilməlidir. Əgər namizəd hesablamada səhv olduğunu iddia edirsə, komissiya protokolu və qiymətləndirmə vərəqini yenidən yoxlamalıdır. Aşkar hesablama səhvi varsa, nəticə düzəldilməli və bu barədə qərar sənədləşdirilməlidir. Əgər namizəd əsaslandırma ilə razı deyilsə, ona yuxarı orqana və ya müvafiq qaydada şikayət etmək hüququ olduğu izah edilməlidir. Belə cavab həm qanunauyğunluğu, həm də namizədin etimadını qoruyur.