DIM Dövlət Qulluğu key terms
DIM Dövlət Qulluğu · Get comfortable with the vocabulary.
- Dövlət qulluğu
- Related: Dövlət qulluqçusu, Qulluq keçmə
Dövlət orqanlarında vəzifə tutan şəxslərin qanunla müəyyən edilmiş qaydada peşəkar fəaliyyət göstərməsi sistemi; dövlətin idarəetmə funksiyalarının icrasını təmin edir.
- Dövlət qulluqçusu
- Related: Dövlət qulluğu, Andiçmə
Dövlət orqanında dövlət vəzifəsi tutan, qanunla müəyyən edilmiş hüquq və vəzifələri daşıyan, əmək haqqı dövlət büdcəsindən ödənilən şəxs.
- Dövlət vəzifəsi
- Related: Dövlət qulluqçusu, Vəzifə təsnifatı
Dövlət orqanının strukturunda nəzərdə tutulan, müəyyən səlahiyyətlər toplusunu ehtiva edən vəzifə; onu tutan şəxs dövlət adından çıxış edir.
- Müsabiqə
- Related: Test imtahanı, Müsahibə
Dövlət qulluğuna qəbul zamanı namizədlərin bilik və bacarıqlarının müqayisəli qiymətləndirilməsi yolu ilə ən uyğun şəxsin seçilməsi proseduru.
- Test imtahanı
- Related: Müsabiqə, Keçid balı
Müsabiqənin ilkin mərhələsində namizədlərin nəzəri biliklərinin standart suallar vasitəsilə yoxlanılması; nəticə balla ölçülür və keçid həddi müəyyən edilir.
- Keçid balı
- Related: Test imtahanı, Müsabiqə
Test imtahanında növbəti mərhələyə buraxılmaq üçün toplanmalı olan minimum bal həddi; müvafiq qanunvericiliklə və ya elanla müəyyən edilir.
- Sənəd qəbulu
- Related: Müsabiqə, Tələblərə uyğunluq
Müsabiqədə iştirak üçün namizədlərin ərizə və tələb olunan sənədləri müəyyən müddət ərzində təqdim etməsi mərhələsi; sənədlər формаль cəhətdən yoxlanılır.
- Tələblərə uyğunluq
- Related: Sənəd qəbulu, Vəzifə tələbləri
Namizədin təhsili, iş stajı, yaşı və digər keyfiyyətlərinin elan edilmiş vəzifə tələblərinə cavab verməsi; uyğunsuzluq iştirakdan imtinaya səbəb olur.
- Vəzifə tələbləri
- Related: Tələblərə uyğunluq, Vəzifə təsnifatı
Konkret dövlət vəzifəsi üzrə təhsil səviyyəsi, ixtisas, iş təcrübəsi, bilik və bacarıqlar barədə əvvəlcədən müəyyən edilmiş şərtlər toplusu.
- Vəzifə təsnifatı
- Related: Dövlət vəzifəsi, Vəzifə tələbləri
Dövlət vəzifələrinin kateqoriya və qruplara bölünməsi sistemi; vəzifənin səviyyəsi, məsuliyyət dərəcəsi və tələb olunan ixtisas burada əks olunur.
- Andiçmə
- Related: Dövlət qulluqçusu, Qulluğa təyin edilmə
Dövlət qulluğuna ilk dəfə qəbul olunan şəxsin qanunla müəyyən edilmiş mətn üzrə rəsmi sədaqət andı içməsi; andiçmədən sonra qulluq münasibətləri tam qüvvəyə minir.
- Qulluğa təyin edilmə
- Related: Andiçmə, Sınaq müddəti
Müsabiqədən uğurla keçmiş namizədin müvafiq dövlət vəzifəsinə rəsmi qaydada təyin olunması və əmək münasibətlərinin başlaması aktı.
- Sınaq müddəti
- Related: Qulluğa təyin edilmə, Attestasiya
Yeni təyin olunmuş qulluqçunun vəzifəyə uyğunluğunun yoxlanılması üçün müəyyən edilən ilkin dövr; nəticədən asılı olaraq qulluq davam etdirilir və ya dayandırılır.
- Attestasiya
- Related: Sınaq müddəti, İxtisasartırma
Dövlət qulluqçusunun peşə hazırlığının və vəzifəyə uyğunluğunun dövri olaraq qiymətləndirilməsi proseduru; nəticəsi yüksəliş, yer dəyişmə və ya digər qərarlara əsas verir.
- İxtisasartırma
- Related: Attestasiya, Karyera yüksəlişi
Qulluqçunun bilik və bacarıqlarının müntəzəm yenilənməsi üçün təşkil edilən təlim və kurslar sistemi; peşəkar inkişafın və karyera yüksəlişinin əsasını təşkil edir.
- Karyera yüksəlişi
- Related: İxtisasartırma, Ehtiyat kadr
Qulluqçunun daha yüksək vəzifəyə keçməsi prosesi; adətən staj, nəticələr, attestasiya və müsabiqə şərtləri əsasında həyata keçirilir.
- Ehtiyat kadr
- Related: Karyera yüksəlişi, Müsabiqə
Müvafiq tələblərə cavab verən və boş vəzifələr yarandıqda təyin olunmaq üçün əvvəlcədən seçilmiş namizədlərin siyahısı.
- Müsahibə
- Related: Müsabiqə komissiyası, Qiymətləndirmə meyarı
Namizədin bilik, bacarıq və şəxsi keyfiyyətlərinin komissiya ilə birbaşa söhbət vasitəsilə qiymətləndirildiyi müsabiqə mərhələsi.
- Müsabiqə komissiyası
- Related: Müsahibə, Qiymətləndirmə vərəqi
Müsabiqənin müsahibə mərhələsini keçirən, namizədləri qiymətləndirən və nəticələr barədə rəy verən səlahiyyətli kollegial orqan.
- Qiymətləndirmə meyarı
- Related: Müsahibə, Qiymətləndirmə vərəqi
Müsahibədə namizədin cavablarının hansı göstəricilər üzrə ölçüldüyünü müəyyən edən əvvəlcədən razılaşdırılmış standart; obyektivliyi təmin edir.
- Qiymətləndirmə vərəqi
- Related: Qiymətləndirmə meyarı, Müsabiqə komissiyası
Komissiya üzvlərinin hər namizəd üzrə balları və qeydləri yazdığı rəsmi forma; müsahibənin nəticələrinin sənədləşdirilməsini təmin edir.
- Strukturlaşdırılmış müsahibə
- Related: Müsahibə, Situasiya sualı
Bütün namizədlərə eyni ardıcıllıqla, əvvəlcədən hazırlanmış sualların verildiyi müsahibə forması; müqayisəli qiymətləndirməni asanlaşdırır.
- Situasiya sualı
- Related: Strukturlaşdırılmış müsahibə, Davranış sualı
Namizədin konkret iş şəraitində necə davranacağını yoxlamaq üçün verilən hipotetik ssenari əsaslı sual; analitik düşünməni üzə çıxarır.
- Davranış sualı
- Related: Situasiya sualı, Müsahibə
Namizədin keçmiş təcrübəsindəki real davranış nümunələrini öyrənməyə yönəlmiş sual; gələcək davranışın proqnozlaşdırılmasına xidmət edir.
- Özünütəqdimat
- Related: Müsahibə, Motivasiya
Müsahibənin başlanğıcında namizədin təhsili, təcrübəsi və motivasiyası barədə qısa, məqsədyönlü danışığı; ilk təəssüratı formalaşdırır.
- Motivasiya
- Related: Özünütəqdimat, Dövlət qulluğu dəyərləri
Namizədin dövlət qulluğunda işləmək istəyinin səbəbləri və daxili həvəsi; müsahibədə ayrıca meyar kimi qiymətləndirilir.
- Etik davranış
- Related: Maraqlar toqquşması, Dövlət qulluğu dəyərləri
Qulluqçunun qanunvericilik və peşə etikası normalarına uyğun, maraqlar toqquşmasından çəkinən davranışı; müsahibədə xüsusi diqqət yetirilən sahədir.
- Maraqlar toqquşması
- Related: Etik davranış, Korrupsiya riski
Qulluqçunun şəxsi və ya qohumluq maraqları ilə vəzifə öhdəlikləri arasında ziddiyyət yaranması; belə halda qulluqçu bunu bəyan etməlidir.
- Korrupsiya riski
- Related: Maraqlar toqquşması, Etik davranış
Vəzifə səlahiyyətlərindən qeyri-qanuni mənfəət əldə etmək ehtimalı; qulluqçudan belə riskləri tanımaq və qabaqlayıcı tədbirlər görmək tələb olunur.
- Dövlət sirri
- Related: Məlumatın məxfiliyi, Etik davranış
Qanunla mühafizə olunan, açıqlanması dövlətin təhlükəsizliyinə ziyan vura bilən məlumat; onun qorunması qulluqçunun əsas öhdəliklərindəndir.
- Məlumatın məxfiliyi
- Related: Dövlət sirri, Etik davranış
Xidməti fəaliyyət zamanı əldə edilən həssas məlumatların üçüncü şəxslərə verilməməsi öhdəliyi; qulluq münasibətləri bitdikdən sonra da qüvvədə qalır.
- Dövlət qulluğu dəyərləri
- Related: Etik davranış, Motivasiya
Qulluqçunun fəaliyyətində rəhbər tutduğu qanunauyğunluq, ədalətlilik, şəffaflıq, məsuliyyət və vətəndaşa xidmət kimi prinsiplər toplusu.
- Hesabatlılıq
- Related: Dövlət qulluğu dəyərləri, İntizam məsuliyyəti
Qulluqçunun gördüyü işlər və verdiyi qərarlar üzrə yuxarı orqan və vətəndaş qarşısında cavab vermə öhdəliyi; idarəetmədə şəffaflığı artırır.
- İntizam məsuliyyəti
- Related: Hesabatlılıq, Xidməti yoxlama
Qulluqçunun xidməti öhdəliklərini pozmasına görə qanunla nəzərdə tutulmuş tənbeh tədbirlərinin tətbiq edilməsi; pozuntunun ağırlığına uyğun seçilir.
- Xidməti yoxlama
- Related: İntizam məsuliyyəti, Şikayətə baxılma
İntizam pozuntusu barədə iddiaların əsaslı olub-olmadığını müəyyən etmək üçün aparılan daxili araşdırma; nəticəsi qərar üçün əsas olur.
- Daxili müsahibə
- Related: Daxili müsabiqə, Karyera yüksəlişi
Dövlət orqanı daxilində boş vəzifənin tutulması üçün artıq qulluqda olan işçilər arasında keçirilən seçim müsahibəsi; daxili kadr ehtiyatından istifadəni təmin edir.
- Daxili müsabiqə
- Related: Daxili müsahibə, Ehtiyat kadr
Vakant vəzifənin yalnız həmin orqanın və ya sistemin mövcud qulluqçuları arasında müsabiqə yolu ilə doldurulması proseduru.
- Şikayətə baxılma
- Related: Xidməti yoxlama, İntizam məsuliyyəti
Qulluqçunun və ya namizədin müsabiqə, təyinat və ya intizam qərarı ilə bağlı müraciətinin səlahiyyətli orqan tərəfindən araşdırılıb cavablandırılması.
- Qulluq keçmə
- Related: Dövlət qulluğu, Karyera yüksəlişi
Qulluqçunun vəzifədə qalma müddəti ərzində hüquq və öhdəliklərini davamlı icra etməsi; yüksəliş, yerdəyişmə və mükafatlandırma bu prosesin hissələridir.