DIM Dövlət Qulluğu study materials
DIM Dövlət Qulluğu study resources

DIM Dövlət Qulluğu key terms

DIM Dövlət Qulluğu · Get comfortable with the vocabulary.

Dövlət qulluğu

Dövlət orqanlarında vəzifə tutan şəxslərin qanunla müəyyən edilmiş qaydada peşəkar fəaliyyət göstərməsi sistemi; dövlətin idarəetmə funksiyalarının icrasını təmin edir.

Related: Dövlət qulluqçusu, Qulluq keçmə
Dövlət qulluqçusu

Dövlət orqanında dövlət vəzifəsi tutan, qanunla müəyyən edilmiş hüquq və vəzifələri daşıyan, əmək haqqı dövlət büdcəsindən ödənilən şəxs.

Related: Dövlət qulluğu, Andiçmə
Dövlət vəzifəsi

Dövlət orqanının strukturunda nəzərdə tutulan, müəyyən səlahiyyətlər toplusunu ehtiva edən vəzifə; onu tutan şəxs dövlət adından çıxış edir.

Related: Dövlət qulluqçusu, Vəzifə təsnifatı
Müsabiqə

Dövlət qulluğuna qəbul zamanı namizədlərin bilik və bacarıqlarının müqayisəli qiymətləndirilməsi yolu ilə ən uyğun şəxsin seçilməsi proseduru.

Related: Test imtahanı, Müsahibə
Test imtahanı

Müsabiqənin ilkin mərhələsində namizədlərin nəzəri biliklərinin standart suallar vasitəsilə yoxlanılması; nəticə balla ölçülür və keçid həddi müəyyən edilir.

Related: Müsabiqə, Keçid balı
Keçid balı

Test imtahanında növbəti mərhələyə buraxılmaq üçün toplanmalı olan minimum bal həddi; müvafiq qanunvericiliklə və ya elanla müəyyən edilir.

Related: Test imtahanı, Müsabiqə
Sənəd qəbulu

Müsabiqədə iştirak üçün namizədlərin ərizə və tələb olunan sənədləri müəyyən müddət ərzində təqdim etməsi mərhələsi; sənədlər формаль cəhətdən yoxlanılır.

Related: Müsabiqə, Tələblərə uyğunluq
Tələblərə uyğunluq

Namizədin təhsili, iş stajı, yaşı və digər keyfiyyətlərinin elan edilmiş vəzifə tələblərinə cavab verməsi; uyğunsuzluq iştirakdan imtinaya səbəb olur.

Related: Sənəd qəbulu, Vəzifə tələbləri
Vəzifə tələbləri

Konkret dövlət vəzifəsi üzrə təhsil səviyyəsi, ixtisas, iş təcrübəsi, bilik və bacarıqlar barədə əvvəlcədən müəyyən edilmiş şərtlər toplusu.

Related: Tələblərə uyğunluq, Vəzifə təsnifatı
Vəzifə təsnifatı

Dövlət vəzifələrinin kateqoriya və qruplara bölünməsi sistemi; vəzifənin səviyyəsi, məsuliyyət dərəcəsi və tələb olunan ixtisas burada əks olunur.

Related: Dövlət vəzifəsi, Vəzifə tələbləri
Andiçmə

Dövlət qulluğuna ilk dəfə qəbul olunan şəxsin qanunla müəyyən edilmiş mətn üzrə rəsmi sədaqət andı içməsi; andiçmədən sonra qulluq münasibətləri tam qüvvəyə minir.

Related: Dövlət qulluqçusu, Qulluğa təyin edilmə
Qulluğa təyin edilmə

Müsabiqədən uğurla keçmiş namizədin müvafiq dövlət vəzifəsinə rəsmi qaydada təyin olunması və əmək münasibətlərinin başlaması aktı.

Related: Andiçmə, Sınaq müddəti
Sınaq müddəti

Yeni təyin olunmuş qulluqçunun vəzifəyə uyğunluğunun yoxlanılması üçün müəyyən edilən ilkin dövr; nəticədən asılı olaraq qulluq davam etdirilir və ya dayandırılır.

Related: Qulluğa təyin edilmə, Attestasiya
Attestasiya

Dövlət qulluqçusunun peşə hazırlığının və vəzifəyə uyğunluğunun dövri olaraq qiymətləndirilməsi proseduru; nəticəsi yüksəliş, yer dəyişmə və ya digər qərarlara əsas verir.

Related: Sınaq müddəti, İxtisasartırma
İxtisasartırma

Qulluqçunun bilik və bacarıqlarının müntəzəm yenilənməsi üçün təşkil edilən təlim və kurslar sistemi; peşəkar inkişafın və karyera yüksəlişinin əsasını təşkil edir.

Related: Attestasiya, Karyera yüksəlişi
Karyera yüksəlişi

Qulluqçunun daha yüksək vəzifəyə keçməsi prosesi; adətən staj, nəticələr, attestasiya və müsabiqə şərtləri əsasında həyata keçirilir.

Related: İxtisasartırma, Ehtiyat kadr
Ehtiyat kadr

Müvafiq tələblərə cavab verən və boş vəzifələr yarandıqda təyin olunmaq üçün əvvəlcədən seçilmiş namizədlərin siyahısı.

Related: Karyera yüksəlişi, Müsabiqə
Müsahibə

Namizədin bilik, bacarıq və şəxsi keyfiyyətlərinin komissiya ilə birbaşa söhbət vasitəsilə qiymətləndirildiyi müsabiqə mərhələsi.

Related: Müsabiqə komissiyası, Qiymətləndirmə meyarı
Müsabiqə komissiyası

Müsabiqənin müsahibə mərhələsini keçirən, namizədləri qiymətləndirən və nəticələr barədə rəy verən səlahiyyətli kollegial orqan.

Related: Müsahibə, Qiymətləndirmə vərəqi
Qiymətləndirmə meyarı

Müsahibədə namizədin cavablarının hansı göstəricilər üzrə ölçüldüyünü müəyyən edən əvvəlcədən razılaşdırılmış standart; obyektivliyi təmin edir.

Related: Müsahibə, Qiymətləndirmə vərəqi
Qiymətləndirmə vərəqi

Komissiya üzvlərinin hər namizəd üzrə balları və qeydləri yazdığı rəsmi forma; müsahibənin nəticələrinin sənədləşdirilməsini təmin edir.

Related: Qiymətləndirmə meyarı, Müsabiqə komissiyası
Strukturlaşdırılmış müsahibə

Bütün namizədlərə eyni ardıcıllıqla, əvvəlcədən hazırlanmış sualların verildiyi müsahibə forması; müqayisəli qiymətləndirməni asanlaşdırır.

Related: Müsahibə, Situasiya sualı
Situasiya sualı

Namizədin konkret iş şəraitində necə davranacağını yoxlamaq üçün verilən hipotetik ssenari əsaslı sual; analitik düşünməni üzə çıxarır.

Related: Strukturlaşdırılmış müsahibə, Davranış sualı
Davranış sualı

Namizədin keçmiş təcrübəsindəki real davranış nümunələrini öyrənməyə yönəlmiş sual; gələcək davranışın proqnozlaşdırılmasına xidmət edir.

Related: Situasiya sualı, Müsahibə
Özünütəqdimat

Müsahibənin başlanğıcında namizədin təhsili, təcrübəsi və motivasiyası barədə qısa, məqsədyönlü danışığı; ilk təəssüratı formalaşdırır.

Related: Müsahibə, Motivasiya
Motivasiya

Namizədin dövlət qulluğunda işləmək istəyinin səbəbləri və daxili həvəsi; müsahibədə ayrıca meyar kimi qiymətləndirilir.

Related: Özünütəqdimat, Dövlət qulluğu dəyərləri
Etik davranış

Qulluqçunun qanunvericilik və peşə etikası normalarına uyğun, maraqlar toqquşmasından çəkinən davranışı; müsahibədə xüsusi diqqət yetirilən sahədir.

Related: Maraqlar toqquşması, Dövlət qulluğu dəyərləri
Maraqlar toqquşması

Qulluqçunun şəxsi və ya qohumluq maraqları ilə vəzifə öhdəlikləri arasında ziddiyyət yaranması; belə halda qulluqçu bunu bəyan etməlidir.

Related: Etik davranış, Korrupsiya riski
Korrupsiya riski

Vəzifə səlahiyyətlərindən qeyri-qanuni mənfəət əldə etmək ehtimalı; qulluqçudan belə riskləri tanımaq və qabaqlayıcı tədbirlər görmək tələb olunur.

Related: Maraqlar toqquşması, Etik davranış
Dövlət sirri

Qanunla mühafizə olunan, açıqlanması dövlətin təhlükəsizliyinə ziyan vura bilən məlumat; onun qorunması qulluqçunun əsas öhdəliklərindəndir.

Related: Məlumatın məxfiliyi, Etik davranış
Məlumatın məxfiliyi

Xidməti fəaliyyət zamanı əldə edilən həssas məlumatların üçüncü şəxslərə verilməməsi öhdəliyi; qulluq münasibətləri bitdikdən sonra da qüvvədə qalır.

Related: Dövlət sirri, Etik davranış
Dövlət qulluğu dəyərləri

Qulluqçunun fəaliyyətində rəhbər tutduğu qanunauyğunluq, ədalətlilik, şəffaflıq, məsuliyyət və vətəndaşa xidmət kimi prinsiplər toplusu.

Related: Etik davranış, Motivasiya
Hesabatlılıq

Qulluqçunun gördüyü işlər və verdiyi qərarlar üzrə yuxarı orqan və vətəndaş qarşısında cavab vermə öhdəliyi; idarəetmədə şəffaflığı artırır.

Related: Dövlət qulluğu dəyərləri, İntizam məsuliyyəti
İntizam məsuliyyəti

Qulluqçunun xidməti öhdəliklərini pozmasına görə qanunla nəzərdə tutulmuş tənbeh tədbirlərinin tətbiq edilməsi; pozuntunun ağırlığına uyğun seçilir.

Related: Hesabatlılıq, Xidməti yoxlama
Xidməti yoxlama

İntizam pozuntusu barədə iddiaların əsaslı olub-olmadığını müəyyən etmək üçün aparılan daxili araşdırma; nəticəsi qərar üçün əsas olur.

Related: İntizam məsuliyyəti, Şikayətə baxılma
Daxili müsahibə

Dövlət orqanı daxilində boş vəzifənin tutulması üçün artıq qulluqda olan işçilər arasında keçirilən seçim müsahibəsi; daxili kadr ehtiyatından istifadəni təmin edir.

Related: Daxili müsabiqə, Karyera yüksəlişi
Daxili müsabiqə

Vakant vəzifənin yalnız həmin orqanın və ya sistemin mövcud qulluqçuları arasında müsabiqə yolu ilə doldurulması proseduru.

Related: Daxili müsahibə, Ehtiyat kadr
Şikayətə baxılma

Qulluqçunun və ya namizədin müsabiqə, təyinat və ya intizam qərarı ilə bağlı müraciətinin səlahiyyətli orqan tərəfindən araşdırılıb cavablandırılması.

Related: Xidməti yoxlama, İntizam məsuliyyəti
Qulluq keçmə

Qulluqçunun vəzifədə qalma müddəti ərzində hüquq və öhdəliklərini davamlı icra etməsi; yüksəliş, yerdəyişmə və mükafatlandırma bu prosesin hissələridir.

Related: Dövlət qulluğu, Karyera yüksəlişi