Ümumi müsahibə: geniş bilik sahələri və düşünmə bacarığı
Ümumi müsahibə nədir
Ümumi müsahibə namizədin yalnız ixtisas biliklərini deyil, ümumi dünyagörüşünü, hüquqi və ictimai prosesləri anlama səviyyəsini, məntiqi təhlil və nitq mədəniyyətini yoxlayan mərhələdir. Burada suallar konkret vəzifənin dar çərçivəsi ilə məhdudlaşmır: konstitusiya quruluşunun əsasları, dövlət idarəçiliyinin prinsipləri, vətəndaş və dövlət münasibətləri, etika normaları, həmçinin gündəlik idarəetmə situasiyaları müzakirə oluna bilər. Namizəd üçün əsas anlayışlar bunlardır: qanunun aliliyi, insan hüquqlarına hörmət, şəffaflıq, hesabatlılıq və xidmət yönümlü yanaşma.
Nəyi bilmək lazımdır
Ümumi müsahibədə uğur gətirən əsas keyfiyyət - cavabın strukturudur. Yaxşı cavab üç elementdən ibarətdir: mövqeyin aydın ifadəsi, onun əsaslandırılması və praktik nəticə. Namizəd cavabı faktla, prinsiplə və nümunə ilə dəstəkləməlidir. Eyni zamanda cavabın həddindən artıq uzadılması, mövzudan yayınma və şəxsi fikrin qanun norması kimi təqdim edilməsi mənfi qiymətləndirilir.
Tələlər
Birinci tələ - sualın mahiyyətini dəyişdirən cavab: sual prinsipə aiddirsə, yalnız nümunə danışmaq kifayət deyil. İkinci tələ - mütləq ifadələrlə cavab vermək; idarəetmə situasiyalarında «həmişə belə etmək lazımdır» tipli cavablar çox vaxt yanlış sayılır, çünki kontekst və hüquqi əsas vacibdir. Üçüncü tələ - şəxsi rəyin normativ aktla qarışdırılması: «məncə qanun belə olmalıdır» deyil, «qüvvədə olan norma belədir» deyilişi üstün tutulur. Dördüncü tələ - konflikt situasiyasında yalnız nəticəni demək, prosesi və hesabatlılığı qeyd etməmək.
İşlənmiş nümunə
Sual: «Vətəndaş şikayəti əsassız görünür, lakin prosedur pozuntusu var; necə hərəkət etməlisiniz?» Yanaşma: (1) prinsipi göstər - qanunun aliliyi və prosedur əməl olunması; (2) vəziyyəti qiymətləndir - mahiyyət üzrə imtina, lakin pozuntunun aradan qaldırılması; (3) nəticəni rəsmiləşdir və vətəndaşa əsaslandırılmış cavab ver. Qayda: «əvvəl prinsip, sonra təhlil, sonda rəsmiləşdirilmiş nəticə».