Provisiontransparantie en belangenconflicten bij doorlopende provisie
Een verzekeringsmakelaar ontvangt voor een inboedelverzekering een doorlopende provisie van 15% van de premie. De premie bedraagt € 400 per jaar. De makelaar heeft ook een eigen dochteronderneming die schade-expertise uitvoert. Bij een schadegeval verwijst de makelaar de cliënt naar deze dochteronderneming, die de expertise uitvoert tegen een tarief dat hoger ligt dan de marktprijs. De cliënt, mevrouw Bakker, is niet op de hoogte van deze constructie. Zij ontvangt een jaarlijkse premiefactuur waarop alleen het totaalbedrag staat. De makelaar heeft in zijn algemene voorwaarden opgenomen dat hij provisie ontvangt, maar niet dat hij een eigen expertisebedrijf heeft. Mevrouw Bakker dient een klacht in nadat zij ontdekt dat zij meer heeft betaald voor de expertise dan nodig was. De makelaar stelt dat hij zich aan de wet houdt omdat hij provisie ontvangt en dit in de algemene voorwaarden heeft vermeld.
1. Is de makelaar transparant genoeg geweest over zijn beloning en belangenconflict? Betrek in uw antwoord de eisen rond provisie en de zorgplicht.
Read the worked answer
Nee, de makelaar is niet transparant genoeg geweest. Hij ontvangt een doorlopende provisie van 15% van de premie, dat is € 60 per jaar. Hij vermeldt in zijn algemene voorwaarden alleen dat hij provisie ontvangt, maar niet hoe hoog die is en dat hij mogelijk een belang heeft bij de keuze van de expertise-uitvoerder. Bovendien heeft hij een eigen dochteronderneming die expertise uitvoert tegen een hoger tarief dan de markt. Dat is een belangenconflict dat hij aan de klant kenbaar moet maken. De zorgplicht vereist dat de makelaar in het belang van de klant handelt en dat hij transparant is over zijn beloning en over eventuele belangenconflicten. De enkele vermelding in de algemene voorwaarden is onvoldoende; de klant moet vooraf duidelijk en begrijpelijk worden geïnformeerd over de aard en het bedrag van de beloning en over de wijze waarop het belangenconflict wordt beheerst. De makelaar had mevrouw Bakker moeten wijzen op de mogelijkheid om een onafhankelijke expert in te schakelen en had de keuze voor de dochteronderneming moeten motiveren. Door dit na te laten, heeft hij zijn informatie- en zorgplicht geschonden. De premiefactuur met alleen een totaalbedrag is eveneens onvoldoende; de klant moet kunnen zien welk deel van de premie naar de provisie gaat. De makelaar kan zich daarom niet beroepen op de algemene voorwaarden.
2. Welke maatregelen had de makelaar moeten nemen om het belangenconflict te beheersen en de klant goed te informeren? Noem er ten minste drie.
Read the worked answer
- Openheid over de provisie: hij had niet alleen moeten vermelden dat hij provisie ontvangt, maar ook hoe hoog die is (15% van de premie, oftewel € 60 per jaar) en dat deze door de verzekeraar wordt betaald. 2. Openheid over het eigen expertisebedrijf: hij had moeten vermelden dat hij een dochteronderneming heeft die expertise uitvoert en dat hij daardoor een belang heeft bij de keuze voor dat bedrijf. 3. Vergelijking met alternatieven: hij had de klant moeten informeren over de mogelijkheid om een onafhankelijke expert te kiezen en moeten uitleggen waarom hij voor zijn dochteronderneming kiest, inclusief de tarieven. 4. Scheiding van belangen: hij had maatregelen moeten nemen om te voorkomen dat het belang bij de dochteronderneming de keuze voor expertise beïnvloedt, bijvoorbeeld door de keuze voor expertise niet door dezelfde persoon te laten maken of door een onafhankelijke taxatie aan te bieden. 5. Vastlegging: hij had de gemaakte afspraken en de verstrekte informatie moeten vastleggen, zodat hij kan aantonen dat hij aan zijn verplichtingen heeft voldaan. Door deze maatregelen te nemen, had hij het belangenconflict beheerst en de klant in staat gesteld een geïnformeerde beslissing te nemen.