Consumentenbescherming en informatieverstrekking bij verzekeringsdistributie
De kern van de informatieplicht
De distributiewet legt de tussenpersoon een precontractuele informatieplicht op. Vóór de ondertekening van de overeenkomst moet de klant duidelijk en begrijpelijk worden geïnformeerd over: de identiteit en hoedanigheid van de tussenpersoon, of hij voor rekening van de klant dan wel van de verzekeraar optreedt, de aard van de vergoeding (provisie, vaste vergoeding, courtage), en eventuele belangenconflicten. Bij een adviesvraag moet de tussenpersoon bovendien het advies motiveren: waarom dit product past bij de behoeften en situatie van de klant.
Passendheid en behoeftenanalyse
De tussenpersoon moet een behoeftenanalyse uitvoeren (welke risico's wil de klant dekken, welke budget, welke looptijd) en nagaan of het voorgestelde product passend is. Bij een verkoop zonder advies moet hij toch nagaan of het product past bij de opgegeven behoeften. Bij een verzekeringsproduct met beleggingskarakter (tak 23) geldt een strengere geschiktheidstoets: kennis en ervaring van de klant moeten worden getoetst.
Transparantie en documenten
De klant ontvangt de algemene voorwaarden, de precontractuele informatiefiche en bij beleggingsverzekeringen het KID (essentiële-informatiedocument). Ook moet de tussenpersoon melden of hij rechtstreeks of via een verzekeraar wordt vergoed, en of hij een klachtenprocedure heeft. Klachten kunnen worden gericht aan de Ombudsman van de Verzekeringen.
Valkuilen
- Informatie na ondertekening: de informatie moet vóór de ondertekening worden verstrekt.
- Advies = motivatieplicht: bij advies volstaat een productfiche niet; de motivering is verplicht.
- Tak 23 ≠ tak 21: de geschiktheidstoets geldt voor beleggingsverzekeringen, niet voor klassieke tak 21.
- Ombudsman ≠ FSMA: klachten gaan eerst naar de ombudsman, niet rechtstreeks naar de FSMA.
Vuistregel / voorbeeld
Een klant tekent een tak 23-verzekering met een risicoprofiel dat niet bij zijn ervaring past. Regel: de tussenpersoon had een geschiktheidstoets moeten uitvoeren en het advies moeten motiveren; zonder die stappen is de informatieverstrekking onvolledig en riskeert hij een sanctie van de FSMA.