De stagiair die te snel zelfstandig wil lesgeven
Je begeleidt een stagiair die de opleiding tot rijinstructeur volgt. De stagiair heeft al veel meegereden en wil volgende week zelfstandig een les geven aan een leerling die bijna examen doet. Volgens de stageafspraken mag de stagiair alleen lesgeven onder jouw directe begeleiding en niet alleen met een leerling de weg op. De stagiair vindt dat overdreven: hij heeft toch al vaak naast je gezeten. Er is een praktijkexamen van die leerling over twee weken ingeplant en de stagiair wil de leerling 'klaarstomen'. Jij hebt die week ook andere verplichtingen.
1. Hoe reageer je op het verzoek van de stagiair, en welke grens bewaking staat voorop?
Read the worked answer
De stageafspraak is duidelijk: de stagiair geeft alleen les onder directe begeleiding en gaat niet alleen met een leerling de weg op. Die grens is niet bedoeld om de stagiair te kleineren, maar om de leerling te beschermen en om de stage juridisch en didactisch verantwoord te laten verlopen.
Reactie:
- Erken de inzet: benoem dat de stagiair veel heeft meegelopen en graag verantwoordelijkheid neemt. Dat is positief.
- Herhaal de afspraak: leg uit dat zelfstandig lesgeven pas mag als de stage dat toestaat en de begeleiding aanwezig is.
- Bied een alternatief: laat de stagiair onder jouw begeleiding een deel van de les verzorgen, bijvoorbeeld de instructie vooraf of een oefening op een rustig terrein.
- Documenteer: noteer wat de stagiair heeft gedaan en wat de volgende stap is.
Waarom: de exameneisen en de stageafspraken beschermen de kandidaat. Een leerling die bijna examen doet, mag niet worden blootgesteld aan een lessituatie die niet aan de afspraken voldoet.
2. De stagiair stelt voor om de leerling in de laatste twee weken alleen nog maar examengerichte oefeningen te laten doen. Beoordeel dit voorstel didactisch.
Read the worked answer
Examengerichte oefeningen zijn nuttig, maar alleen als de basisvaardigheden al stevig zijn. Bij een leerling die bijna examen doet, is het risico dat zwakke punten worden bedekt door het herhalen van de examenroute.
Didactische beoordeling:
- Diagnose eerst: bepaal welke vaardigheden nog niet stabiel zijn. Oefen die gericht, in plaats van alleen de route te rijden.
- Variatie: wissel examengerichte oefeningen af met oefeningen in andere situaties, zodat de leerling leert generaliseren.
- Zelfstandigheid: bouw de begeleiding af, zodat de leerling zelf keuzes leert maken. Dat is precies wat het examen vraagt.
- Realistische verwachting: twee weken is kort. Beloof geen zekerheid over slagen; werk aan aantoonbare verbetering.
Conclusie: het voorstel is niet verkeerd, maar te eenzijdig. Combineer gerichte examenoefening met diagnose en variatie, en laat de stagiair onder begeleiding meedenken over de lesopbouw.
3. Hoe zorg je dat de stagiair toch veel leert, zonder de grens van zelfstandig lesgeven te overschrijden?
Read the worked answer
Je kunt de stagiair veel verantwoordelijkheid geven binnen de begeleide setting. Denk aan:
- Voorbereiding: laat de stagiair de les voorbereiden, leerdoelen formuleren en de route kiezen.
- Uitvoering onder begeleiding: de stagiair geeft een deel van de instructie terwijl jij naast zit en ingrijpt waar nodig.
- Observatie en feedback: laat de stagiair na de les observeren wat de leerling deed en wat beter kon, en bespreek dat met jou.
- Reflectie: vraag de stagiair om te onderbouwen waarom hij bepaalde keuzes maakte.
- Volgende stap: maak concreet wanneer zelfstandig lesgeven wel aan de orde is, afhankelijk van de stageafspraken en de beoordeling.
Waarom dit werkt: de stagiair leert het meest van voorbereiden, uitvoeren onder toezicht en reflecteren. Zo blijft de veiligheid van de leerling gegarandeerd en groeit de stagiair in verantwoordelijkheid.