Praktijk: lesgeven per voertuigtype
Kern van het praktijklesgeven
Je moet per voertuigtype (personenauto, motor, brom- of snorfiets, aanhangwagen of vrachtwagen, afhankelijk van je bevoegdheid) laten zien dat je een les veilig en doelgericht opbouwt. Centraal staan: de lesvoorbereiding met een leerdoel, de instructie (voordoen, uitleggen, laten proberen), observatie en bijsturing, en de afsluiting met feedback en reflectie. Je kent de bediening en de bijzondere eigenschappen van elk voertuig - bij de motor bijvoorbeeld balans, kijktechniek en remtechniek; bij een aanhangwagen bochten, achteruitrijden en gewichtsverdeling.
Valkuilen
De grootste valkuil is te veel praten en te weinig laten rijden: een les is geen hoorcollege. Vermijd ook dat je de leerling corrigeert op dingen die nog niet aan de orde zijn; houd één leerdoel per lesfase. Bij vragen over feedback: onderscheid corrigerende feedback (direct, concreet) van ontwikkelgerichte feedback (reflectie). Verwar ten slotte instructie geven niet met zelf rijden; de kandidaat-instructeur moet aantonen dat de leerling het doet.
Vuistregel
Hanteer de 70/30-regel: de leerling rijdt en praat ongeveer 70 procent van de lestijd, jij instrueert en observeert 30 procent. Kondig vooraf één leerdoel aan, benoem tijdens het rijden maximaal één correctie per situatie, en evalueer achteraf met een open vraag: "Wat ging goed en wat zou je anders doen?"
Per voertuigtype
Stem je taal en tempo af op het voertuig: bij een motor geef je kortere, eenduidige aanwijzingen omdat de leerling minder aandacht over heeft; bij een aanhangwagen oefen je eerst op een leeg terrein met lage snelheid. Veiligheid gaat altijd voor: grijp in bij gevaar, maar leg daarna uit waarom.