Modelles
Wat is een modelles?
Een modelles is een gestructureerde voorbeeldles die je gebruikt om je eigen lesgeven te oefenen en te demonstreren. Je bouwt de les op rond een helder leerdoel, een beginstitutie (wat kan de leerling al), een lesopbouw met fasen, werkvormen, materialen en een evaluatie. De modelles laat zien dat je didactisch kunt plannen en dat je keuzes kunt onderbouwen.
Onderdelen die je moet kennen
Een sterke modelles bevat: beginsituatie, leerdoel (concreet en meetbaar), lesfasen (introductie, kern, afsluiting), didactische werkvormen, differentiatie (wat als de leerling sneller of langzamer gaat), veiligheidsaspecten en evaluatie. Ook de koppeling met het examenprogramma en met de beoordelingscriteria hoort erbij: welke kernfouten wil je voorkomen?
Valkuilen
De klassieke fout is een lesdoel dat te vaag is ("beter leren rijden") of te groot ("de leerling kan autorijden"). Een leerdoel moet in één les haalbaar en observeerbaar zijn, bijvoorbeeld "de leerling voert bij lage snelheid een hellingproef uit zonder terugrollen". Verwar een modelles ook niet met een lesverslag: een modelles is een plan, een verslag is terugkijken. Let op vragen die differentiatie en veiligheid vragen - die worden vaak vergeten.
Vuistregel
Toets je leerdoel met de vraag: Kan ik aan het eind van de les met eigen ogen zien of de leerling het kan? Is het antwoord nee, dan is het doel te vaag. Formuleer in termen van waarneembaar gedrag: "stopt binnen de stopstreep", "kijkt voor het invoegen twee keer in de spiegel".
Opbouw in de praktijk
Werk van eenvoudig naar complex: eerst de losse handeling, dan in een rustige situatie, dan in het verkeer. Sluit af met een korte evaluatie waarin de leerling zelf benoemt wat hij geleerd heeft.