Toelatingsexamen Arts flashcards

32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Dichtheid

Massa per volume-eenheid, ρ = m/V, uitgedrukt in kg/m³ of g/cm³. Bepaalt of een voorwerp in een vloeistof zinkt, zweeft of drijft.

Hydrostatische druk

Druk in een vloeistof op diepte h: p = p₀ + ρ·g·h. De druk hangt af van diepte, dichtheid en zwaartekracht, niet van de vorm van het vat.

Wet van Ohm

De spanning over een weerstand is evenredig met de stroomsterkte: U = I·R. Bij constante temperatuur is R de weerstand in ohm.

Vermogen elektrische stroom

Het elektrisch vermogen is P = U·I, ook te schrijven als P = I²·R. De verbruikte energie volgt uit E = P·t.

Vrije val zonder wrijving

Bij een vallend voorwerp wordt zwaarte-energie omgezet in kinetische energie: m·g·h = ½·m·v², dus de eindsnelheid is v = √(2·g·h).

Chemische hoeveelheid

Het aantal mol is n = m/M, met M de molaire massa. Eén mol bevat ongeveer 6,02·10²³ deeltjes (constante van Avogadro).

Molaire concentratie

De concentratie c = n/V geeft het aantal mol opgeloste stof per liter oplossing. De eenheid is mol per liter (M).

pH en pOH

pH = −log[H₃O⁺]. Bij 25 °C geldt pH + pOH = 14 en het ionenproduct Kw = [H₃O⁺]·[OH⁻] = 1,0·10⁻¹⁴.

Principe van Le Chatelier

Bij verstoring van een evenwicht verschuift het evenwicht in de richting die de verstoring tegenwerkt, bijvoorbeeld bij drukverhoging naar minder gasmoleculen.

Monohybride kruising

Kruising waarbij één eigenschap wordt gevolgd. Twee heterozygoten (Aa × Aa) geven genotypisch 1:2:1 en fenotypisch 3:1 bij volledige dominantie.

Meiose

Reductiedeling waarbij één diploïde cel vier haploïde dochtercellen vormt. Het chromosoomaantal halveert van 2n naar n en recombinatie treedt op.

ABO-bloedgroepen

Allelen A en B zijn codominant, allel O is recessief. Bloedgroep O ontstaat alleen bij genotype OO, dus beide ouders moeten een O-allel dragen.

Actiepotentiaal

Snelle depolarisatie van een zenuwcel bij overschrijding van de drempelwaarde, gevolgd door repolarisatie. De rustpotentiaal van ongeveer −70 mV wordt hersteld door de Na⁺/K⁺-pomp.

Osmose

Nettoverplaatsing van water door een semipermeabel membraan van lage naar hoge concentratie opgeloste stof. Dierlijke cellen kunnen in een hypotoon milieu zwellen en lyseren.

Enzymwerking

Enzymen verlagen de activeringsenergie van een reactie zonder zelf verbruikt te worden. Temperatuur en pH beïnvloeden de werking via de ruimtelijke structuur.

Ideale gaswet

Voor een ideaal gas geldt p·V = n·R·T, met R ≈ 8,31 J/(mol·K). De temperatuur moet altijd in kelvin worden ingevuld.

Lensformule

Voor een dunne lens geldt 1/f = 1/v + 1/b, met f de brandpuntsafstand, v de voorwerpsafstand en b de beeldafstand. De vergroting is N = b/v.

Halveringstijd

De tijd waarin de helft van een radioactieve stof vervalt. Na n halveringstijden resteert (½)ⁿ van de oorspronkelijke activiteit in becquerel.

Correlatie versus causaliteit

Een statistisch verband tussen twee variabelen bewijst geen oorzakelijk verband; een derde variabele kan beide beïnvloeden en het verband verklaren.

Geldige deductie

Redeneervorm: als P dan Q, en P is waar, dus Q is waar. Q bevestigen of P ontkennen levert geen geldige conclusie op.

Sensitiviteit en specificiteit

Sensitiviteit is het aandeel terecht positieven onder alle zieken; specificiteit is het aandeel terecht negatieven onder alle gezonden. Beide zijn eigenschappen van de test.

Positief voorspellende waarde

De kans dat iemand met een positieve testuitslag daadwerkelijk ziek is. Deze waarde stijgt naarmate de ziekte vaker voorkomt in de geteste populatie.

p-waarde

De kans om de waargenomen data of extremere data te vinden als de nulhypothese waar is. Bij p kleiner dan het significantieniveau wordt de nulhypothese verworpen.

Absoluut versus relatief risico

Een stijging van 2% naar 3% is relatief 50% hoger maar absoluut 1 procentpunt. Absolute verschillen geven een eerlijker beeld van het werkelijke effect.

Verwachte waarde

De som van elke mogelijke uitkomst vermenigvuldigd met de bijbehorende kans. Bij beslissingen onder onzekerheid weegt ook de risicohouding van de patiënt mee.

Informed consent

Vereiste voor medisch handelen: wilsbekwaamheid, volledige informatie over doel, risico's en alternatieven, en een vrijwillig besluit zonder dwang.

PICO-vraag

Gestructureerde onderzoeksvraag met populatie, interventie, vergelijking en uitkomst. Maakt een systematische en reproduceerbare literatuurzoektocht mogelijk.

Bewijshiërarchie

Rangorde van onderzoeksbewijs: systematische reviews en gerandomiseerde trials bovenaan, daarna cohort- en patiënt-controleonderzoek, onderaan case reports en expertopinie.

Confounding

Een derde variabele die samenhangt met zowel de blootstelling als de uitkomst en zo een schijnverband veroorzaakt. Randomisatie of stratificatie beperkt dit probleem.

Prevalentie en incidentie

Prevalentie is het aantal bestaande ziektegevallen op een bepaald moment; incidentie is het aantal nieuwe gevallen per tijdseenheid in een populatie.

ABCDE-methode

Prioriteringsschema bij acute situaties: airway, breathing, circulation, disability en exposure. Levensbedreigende problemen worden in die volgorde aangepakt.

Teach-back-methode

Communicatietechniek waarbij de patiënt de uitleg in eigen woorden herhaalt. Zo wordt gecontroleerd of de informatie werkelijk is begrepen.