I85PREP
⌘ K
Toelatingsexamen Arts study materials
Toelatingsexamen Arts study resources

Toelatingsexamen Arts practice questions

One question at a time. Build your Toelatingsexamen Arts understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Welke molecule is de belangrijkste energiedrager die vrijkomt bij de oxidatie van glucose in de celademhaling?

  1. Waterstofperoxide
  2. ATP Correct answer.
  3. NADH
  4. Calciumionen

Explanation

De celademhaling zet de chemische energie van glucose om in ATP, de universele energiemunt van de cel. Andere dragers zoals NADH transporteren wel elektronen, maar ATP is het molecuul dat rechtstreeks arbeid levert aan de celprocessen.

Question 2Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Een cel met 2n = 24 chromosomen ondergaat mitose. Hoeveel chromosomen bevat elke dochtercel na de deling?

  1. 48
  2. 12
  3. 24 Correct answer.
  4. 6

Explanation

Mitose is een deling waarbij het aantal chromosomen gelijk blijft aan dat van de moedercel. De chromosomen worden eerst verdubbeld en daarna gelijkmatig verdeeld, zodat elke dochtercel opnieuw 24 chromosomen krijgt.

Question 3Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Welk type binding houdt de twee strengen van een DNA-dubbelhelix bij elkaar?

  1. Covalente bindingen tussen de fosfaatgroepen
  2. Ionbindingen tussen suikermoleculen
  3. Waterstofbruggen tussen complementaire basen Correct answer.
  4. Peptidebindingen tussen nucleotiden

Explanation

De basenparen A-T en G-C worden verbonden door waterstofbruggen, die relatief zwak zijn maar in grote aantallen de helix stabiliseren. De covalente fosfodiesterbindingen verbinden daarentegen de nucleotiden binnen één streng.

Question 4Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Een oplossing heeft een pH van 3. Wat is de concentratie waterstofionen in mol per liter?

  1. 0,3 mol/L
  2. 1 mol/L
  3. 0,001 mol/L Correct answer.
  4. 3 mol/L

Explanation

De pH is de negatieve logaritme van de waterstofionenconcentratie, dus [H+] = 10^(-pH). Bij pH 3 hoort een concentratie van 10^-3 = 0,001 mol per liter.

Question 5Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Welke eenheid hoort bij de elektrische weerstand?

  1. Ohm Correct answer.
  2. Ampère
  3. Watt
  4. Volt

Explanation

Weerstand wordt uitgedrukt in ohm en geeft aan hoeveel spanning nodig is per eenheid stroom. Volt is de eenheid van spanning, ampère van stroomsterkte en watt van vermogen.

Question 6Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Welk celorganel is de belangrijkste plaats van eiwitsynthese?

  1. Golgisysteem
  2. Ribosoom Correct answer.
  3. Lysosoom
  4. Mitochondrion

Explanation

Ribosomen vertalen mRNA in een keten van aminozuren en vormen zo eiwitten, zowel vrij in het cytoplasma als gebonden aan het ruw endoplasmatisch reticulum. De andere organellen hebben andere functies in de cel.

Question 7Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Een voorwerp van 2 kg wordt met een constante snelheid over een horizontale vloer geduwd met een kracht van 10 N. Hoe groot is de wrijvingskracht?

  1. 20 N
  2. 5 N
  3. 0 N
  4. 10 N Correct answer.

Explanation

Bij constante snelheid is de nettokracht nul volgens de eerste wet van Newton. De duwkracht en de wrijvingskracht heffen elkaar dus op en zijn even groot, namelijk 10 N.

Question 8Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Welke bloedvaten voeren zuurstofarm bloed van het hart naar de longen?

  1. Kransslagaders
  2. Longslagaders Correct answer.
  3. Longaders
  4. Aorta

Explanation

De longslagaders vervoeren zuurstofarm bloed van de rechterhartkamer naar de longen, waar gasuitwisseling plaatsvindt. Het zijn de enige slagaders in het lichaam die zuurstofarm bloed bevatten.

Question 9Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Bij een kruising tussen twee heterozygote planten (Aa x Aa) met volledige dominantie, welk deel van de nakomelingen vertoont het recessieve fenotype?

  1. 3/4
  2. 0
  3. 1/2
  4. 1/4 Correct answer.

Explanation

Een kruising Aa x Aa geeft de genotypen AA, Aa, Aa en aa in gelijke verhoudingen. Alleen aa vertoont het recessieve fenotype, dus één op vier nakomelingen.

Question 10Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Welke factor verhoogt de snelheid van een enzymatische reactie tot een verzadigingspunt?

  1. Een sterkere remmer toevoegen
  2. Een lagere substraatconcentratie
  3. Een hogere substraatconcentratie Correct answer.
  4. De temperatuur verlagen tot bijna nul

Explanation

Meer substraat betekent meer botsingen met de actieve plaatsen van het enzym, waardoor de reactiesnelheid stijgt. Zodra alle actieve plaatsen bezet zijn, bereikt de snelheid een maximum dat niet verder toeneemt.

Question 11Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Een bal wordt van 20 m hoogte losgelaten. Verwaarloos de luchtweerstand en neem g = 10 m/s². Hoe lang duurt de val?

  1. 1 s
  2. 0,5 s
  3. 2 s Correct answer.
  4. 4 s

Explanation

Voor een vrije val geldt h = ½ g t². Invullen geeft 20 = 5 t², dus t² = 4 en t = 2 s. De massa van de bal speelt hierbij geen rol.

Question 12Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Welk proces in de celkern zorgt ervoor dat een gen wordt omgezet in een boodschappermolecuul?

  1. Transcriptie Correct answer.
  2. Replicatie
  3. Celdeling
  4. Translatie

Explanation

Bij transcriptie wordt de DNA-code van een gen overgeschreven naar een mRNA-molecuul. Dit mRNA verlaat de kern en dient als mal voor de eiwitsynthese aan de ribosomen.

Question 13Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Een gas in een afgesloten cilinder met beweegbare zuiger wordt bij constante temperatuur samengedrukt tot de helft van het volume. Wat gebeurt er met de druk?

  1. De druk wordt vier keer zo groot
  2. De druk blijft gelijk
  3. De druk halveert
  4. De druk verdubbelt Correct answer.

Explanation

Volgens de wet van Boyle is het product van druk en volume constant bij constante temperatuur. Als het volume halveert, moet de druk dus verdubbelen om het product gelijk te houden.

Question 14Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Welke eigenschap van water maakt het mogelijk dat ijs op water blijft drijven?

  1. Water heeft een hoog kookpunt
  2. Water heeft een hoge warmtecapaciteit
  3. Water is een goede oplosmiddel voor zouten
  4. Vaste waterstofbruggen vormen een open kristalstructuur Correct answer.

Explanation

In ijs zitten de watermoleculen vast in een regelmatig rooster met veel holtes door waterstofbruggen. Daardoor is de dichtheid van ijs lager dan die van vloeibaar water en blijft het drijven.

Question 15Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Welke bloedcellen zijn verantwoordelijk voor de afweer tegen ziekteverwekkers?

  1. Rode bloedcellen
  2. Bloedplaatjes
  3. Plasmaproteïnen
  4. Witte bloedcellen Correct answer.

Explanation

Witte bloedcellen herkennen en bestrijden lichaamsvreemde indringers, onder andere door fagocytose en antistofproductie. De andere bloedcomponenten hebben transport- of stollingsfuncties.

Question 16Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Een elektrische kachel van 2000 W staat 3 uur aan. Hoeveel energie verbruikt de kachel in kilowattuur?

  1. 600 kWh
  2. 0,6 kWh
  3. 60 kWh
  4. 6 kWh Correct answer.

Explanation

Energie in kilowattuur is het vermogen in kilowatt maal de tijd in uren. Een vermogen van 2000 W is 2 kW, en 2 kW × 3 h = 6 kWh.

Question 17Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Welke verandering in een ecosysteem leidt tot een toename van het aantal producenten op korte termijn?

  1. Een toename van beschikbaar zonlicht en voedingsstoffen Correct answer.
  2. Een plotselinge toename van herbivoren
  3. Een sterke daling van de temperatuur onder het vriespunt
  4. Het verdwijnen van bestuivers

Explanation

Producenten zoals planten en algen hebben licht en voedingsstoffen nodig voor fotosynthese. Meer van deze hulpbronnen verhoogt de groeisnelheid en dus het aantal producenten.

Question 18Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Bij een bepaalde reactie is de evenwichtsconstante K zeer groot. Wat betekent dit?

  1. De reactie verloopt extreem langzaam
  2. De reactie is endotherm
  3. Het evenwicht ligt sterk aan de kant van de reactieproducten Correct answer.
  4. Het evenwicht ligt sterk aan de kant van de reagentia

Explanation

De evenwichtsconstante vergelijkt de concentraties van producten en reagentia in evenwicht. Een grote K betekent dat de teller met producten veel groter is dan de noemer met reagentia, dus het evenwicht ligt rechts.

Question 19Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Een persoon met bloedgroep A krijgt bloed van een donor met bloedgroep B. Wat is het gevolg?

  1. De ontvanger maakt direct nieuwe rode bloedcellen aan
  2. Er gebeurt niets, de bloedgroepen zijn uitwisselbaar
  3. De antistoffen van de ontvanger klonteren de donorcellen samen Correct answer.
  4. De donorcellen worden omgezet in cellen van groep A

Explanation

Iemand met bloedgroep A heeft antistoffen tegen het B-antigeen. Bij een transfusie met bloedgroep B herkennen die antistoffen de donorcellen als vreemd en veroorzaken agglutinatie en afbraak.

Question 20Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Welk type straling wordt bij radioactief verval uitgezonden als een kern zijn atoomnummer met één verhoogt?

  1. Gammastraling
  2. Alfastraling
  3. Röntgenstraling
  4. Bètastraling Correct answer.

Explanation

Bij bètaverval verandert een neutron in een proton en wordt een elektron uitgezonden. Het atoomnummer stijgt daardoor met één, terwijl het massagetal gelijk blijft.

Question 21Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Twee identieke weerstanden van 6 ohm worden parallel geschakeld. Wat is de vervangingsweerstand?

  1. 12 ohm
  2. 6 ohm
  3. 3 ohm Correct answer.
  4. 1,5 ohm

Explanation

Voor twee gelijke weerstanden parallel geldt dat de vervangingsweerstand de helft is van één weerstand. Met 6 ohm elk wordt dat 3 ohm, wat ook volgt uit 1/R = 1/6 + 1/6.

Question 22Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Een genoom bevat een mutatie in een intron die geen spliceplaats raakt. Wat is het meest waarschijnlijke effect op het eiwit?

  1. Er is waarschijnlijk geen effect op de aminozuurvolgorde Correct answer.
  2. Het eiwit wordt dubbel zo lang
  3. Het eiwit verandert volledig van functie
  4. De transcriptie stopt onmiddellijk

Explanation

Introns worden bij splicing uit het mRNA verwijderd en komen dus niet in het eiwit terecht. Een mutatie buiten de spliceplaatsen verandert de gecodeerde aminozuurvolgorde daarom meestal niet.

Question 23Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Een enzym heeft een optimum bij pH 7. In een buffer met pH 4 daalt de activiteit sterk, maar na terugbrengen naar pH 7 is de activiteit weer normaal. Wat blijkt hieruit?

  1. De temperatuur was de enige bepalende factor
  2. De pH-verandering was reversibel en beïnvloedde de lading van aminozuren Correct answer.
  3. Het enzym heeft geen actieve plaats
  4. Het enzym is permanent gedenatureerd

Explanation

Het herstel van activiteit toont aan dat de structuur van het enzym niet permanent verloren ging. Een extreme pH verandert de lading van aminozuren in de actieve plaats, waardoor het substraat tijdelijk niet goed bindt.

Question 24Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Een populatie van 1000 individuen heeft allelen A en a met frequenties p = 0,6 en q = 0,4. In Hardy-Weinberg-evenwicht, hoeveel individuen zijn naar verwachting heterozygoot?

  1. 360
  2. 480 Correct answer.
  3. 240
  4. 600

Explanation

De frequentie van heterozygoten is 2pq, dus 2 × 0,6 × 0,4 = 0,48. Bij 1000 individuen zijn dat naar verwachting 480 heterozygoten.

Question 25Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Een voorwerp hangt aan een veer en voert een harmonische trilling uit. In het uiterste punt van de beweging, wat geldt dan voor de versnelling?

  1. De versnelling is maximaal en naar het evenwichtspunt gericht Correct answer.
  2. De versnelling is gelijk aan de snelheid
  3. De versnelling is maximaal en van het evenwichtspunt af gericht
  4. De versnelling is nul

Explanation

Bij een harmonische trilling is de terugdrijvende kracht en dus de versnelling evenredig met de uitwijking en tegengesteld gericht. In het uiterste punt is de uitwijking maximaal, zodat ook de versnelling maximaal is en naar het evenwicht wijst.

Question 26Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Welke molecule draagt tijdens de eiwitsynthese een aminozuur naar het ribosoom en bevat daarbij een anticodon?

  1. DNA
  2. rRNA
  3. mRNA
  4. tRNA Correct answer.

Explanation

tRNA (transfer-RNA) heeft een anticodon dat basepaart met het codon op het mRNA en draagt het bijbehorende aminozuur naar het ribosoom. mRNA bevat de codons die de aminozuurvolgorde bepalen, maar draagt zelf geen aminozuren. rRNA vormt de structuur van het ribosoom en DNA is de opslagvorm van erfelijke informatie.

Question 27Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Een auto rijdt met een constante snelheid van 20 m/s. Hoeveel afstand legt de auto af in 15 seconden?

  1. 150 m
  2. 300 m Correct answer.
  3. 75 m
  4. 35 m

Explanation

Bij constante snelheid geldt afstand = snelheid × tijd. Invullen geeft 20 m/s × 15 s = 300 m. De andere waarden ontstaan door verkeerde bewerkingen zoals delen of optellen.

Question 28Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Welke hartklep voorkomt dat bloed vanuit de linkerkamer terugstroomt naar de linkerboezem?

  1. De aortaklep
  2. De mitralisklep Correct answer.
  3. De longklep
  4. De tricuspidalisklep

Explanation

De mitralisklep (tweeslippige klep) bevindt zich tussen de linkerboezem en de linkerkamer en sluit tijdens de systole om terugstroming te voorkomen. De aortaklep en longklep liggen aan de uitgang van respectievelijk de linker- en rechterkamer. De tricuspidalisklep scheidt de rechterboezem van de rechterkamer.

Question 29Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Een plant met genotype AaBb wordt gekruist met een plant met genotype aabb. De genen zijn niet gekoppeld en vertonen volledige dominantie. Welk deel van de nakomelingen heeft het fenotype dat bij beide eigenschappen door het dominante allel wordt bepaald?

  1. 9/16
  2. 1/4 Correct answer.
  3. 1/16
  4. 1/2

Explanation

De kruising AaBb × aabb is een tweegenige testkruising. Voor gen A geeft Aa × aa de helft Aa (dominant fenotype); voor gen B geeft Bb × bb de helft Bb (dominant fenotype). Omdat de genen onafhankelijk overerven, is de kans op beide dominante fenotypen 1/2 × 1/2 = 1/4.

Question 30Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Welke uitspraak over de eerste wet van de thermodynamica is correct?

  1. Bij een isotherme compressie van een ideaal gas blijft de inwendige energie stijgen.
  2. De inwendige energie van een gesloten systeem verandert alleen door warmte-uitwisseling en arbeid. Correct answer.
  3. De entropie van een geïsoleerd systeem neemt altijd af.
  4. Warmte kan spontaan van een koud naar een warm voorwerp stromen.

Explanation

De eerste wet van de thermodynamica stelt dat de verandering van inwendige energie gelijk is aan de toegevoerde warmte minus de door het systeem verrichte arbeid: ΔU = Q − W. Daarom kan de inwendige energie alleen veranderen door warmte-uitwisseling of arbeid. De andere uitspraken horen bij de tweede wet of zijn in strijd met de eerste wet.

Question 31Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Een voorwerp met een massa van 5 kg hangt aan een touw in rust. Neem g = 10 m/s². Hoe groot is de spankracht in het touw?

  1. 500 N
  2. 10 N
  3. 5 N
  4. 50 N Correct answer.

Explanation

In rust is de nettokracht op het voorwerp nul, dus de spankracht is gelijk aan het gewicht: F = m × g = 5 kg × 10 m/s² = 50 N. De andere waarden komen voort uit het weglaten van de massa of een verkeerde vermenigvuldiging.

Question 32Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Welke eigenschap van koolstof maakt het mogelijk dat koolstofatomen lange ketens en ringen kunnen vormen?

  1. Koolstof heeft vier valentie-elektronen en kan vier covalente bindingen aangaan. Correct answer.
  2. Koolstof heeft een grotere elektronegativiteit dan fluor.
  3. Koolstof heeft een zeer grote atoomstraal.
  4. Koolstof is een edelgas en reageert niet.

Explanation

Koolstof heeft vier valentie-elektronen en kan daardoor vier covalente bindingen vormen, ook met andere koolstofatomen. Zo ontstaan stabiele ketens en ringen, de basis van de organische chemie. De andere uitspraken zijn feitelijk onjuist.

Question 33Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Welke uitspraak over de pH van een oplossing is juist?

  1. pH kan alleen worden gemeten met een indicator.
  2. Een oplossing met pH 3 is basisch.
  3. Bij pH 7 is de concentratie H⁺ gelijk aan 10⁻⁷ mol/L. Correct answer.
  4. Een pH-daling van 2 betekent dat de H⁺-concentratie halveert.

Explanation

De pH is gedefinieerd als −log[H⁺]. Bij pH 7 hoort dus [H⁺] = 10⁻⁷ mol/L, wat overeenkomt met zuiver water bij 25 °C. Een pH-daling van 2 betekent een honderdvoudige toename van de H⁺-concentratie, en pH kan ook met een pH-meter worden gemeten.

Question 34Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Een cel wordt in een hypertone oplossing geplaatst. Wat gebeurt er met een dierlijke cel?

  1. De cel blijft precies even groot.
  2. De cel neemt water op en barst.
  3. De cel gaat actief water opnemen via osmose.
  4. De cel verliest water en krimpt. Correct answer.

Explanation

In een hypertone oplossing is de concentratie opgeloste stoffen buiten de cel hoger dan binnen. Water verlaat de cel via osmose, waardoor de cel krimpt. Actief watertransport via osmose bestaat niet; osmose is een passief proces.

Question 35Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Welk type straling heeft het grootste doordringend vermogen in weefsel?

  1. Gammastraling Correct answer.
  2. Bètastraling
  3. Zichtbaar licht
  4. Alfastraling

Explanation

Gammastraling bestaat uit hoogenergetische fotonen zonder lading of massa en dringt daarom diep in weefsel door. Alfastraling wordt al door de huid tegengehouden en bètastraling dringt enkele millimeters tot centimeters door. Zichtbaar licht wordt sterker geabsorbeerd dan gammastraling.

Question 36Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Drie identieke weerstanden van 6 Ω zijn in serie geschakeld. Wat is de vervangingsweerstand van de schakeling?

  1. 2 Ω
  2. 12 Ω
  3. 18 Ω Correct answer.
  4. 6 Ω

Explanation

Bij een serieschakeling worden de weerstanden bij elkaar opgeteld: R = 6 Ω + 6 Ω + 6 Ω = 18 Ω. De stroom is in alle weerstanden gelijk en de spanning verdeelt zich over de weerstanden.

Question 37Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Een mutatie verandert een codon in het mRNA van UAC naar UAA. Wat is het meest waarschijnlijke gevolg voor de eiwitsynthese?

  1. Er wordt een ander aminozuur ingebouwd en de synthese gaat door.
  2. Het mRNA wordt niet meer naar het cytoplasma vervoerd.
  3. De vertaling stopt voortijdig omdat UAA een stopcodon is. Correct answer.
  4. De mutatie heeft geen enkel effect op het eiwit.

Explanation

UAA is een stopcodon; het codeert niet voor een aminozuur maar beëindigt de vertaling. Een dergelijke nonsense-mutatie leidt meestal tot een verkort eiwit. Het mRNA wordt nog steeds naar het cytoplasma vervoerd, maar de vertaling eindigt vroegtijdig.

Question 38Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Een enzym heeft een optimumtemperatuur van 37 °C. Wat gebeurt er met de enzymactiviteit wanneer de temperatuur wordt verhoogd naar 80 °C?

  1. De activiteit stijgt sterk doordat de moleculen sneller bewegen.
  2. De activiteit stijgt eerst en blijft daarna constant op een hoog niveau.
  3. De activiteit blijft gelijk omdat de temperatuur geen invloed heeft.
  4. De activiteit daalt doordat het enzym denatureert. Correct answer.

Explanation

Boven de optimumtemperatuur verliest het enzym zijn ruimtelijke structuur: het denatureert, waardoor het actieve centrum niet meer functioneert. De activiteit daalt dan sterk of valt weg. Bij lagere temperaturen neemt de activiteit juist af door een lagere botsingsfrequentie.

Question 39Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Welke gebeurtenis vindt plaats tijdens de anafase van de mitose?

  1. De zusterchromatiden worden uit elkaar getrokken naar tegenovergestelde polen. Correct answer.
  2. De chromosomen gaan in een rij liggen in het midden van de cel.
  3. De chromosomen condenseren en worden zichtbaar.
  4. De kernmembraan wordt opnieuw gevormd rond de chromosomen.

Explanation

Tijdens de anafase worden de zusterchromatiden bij de centromeer gesplitst en door de spoelfiguren naar de tegenovergestelde polen getrokken. Het uitlijnen in het midden gebeurt in de metafase, het condenseren in de profase en het opnieuw vormen van de kernmembraan in de telofase.

Question 40Kennis in de Wetenschappen (KIW)

In een meerkelige voedselketen: algen → watervlooien → kleine vissen → grote vissen. Welke factor beperkt het aantal trofische niveaus het sterkst?

  1. Het energieverlies van ongeveer 90% per trofisch niveau Correct answer.
  2. Het ontbreken van producenten in het ecosysteem
  3. Het feit dat algen geen energie bevatten
  4. De afwezigheid van zuurstof in het water

Explanation

Bij elke overdracht naar een volgend trofisch niveau gaat ongeveer 90% van de energie verloren als warmte en via uitscheiding. Daardoor blijft er steeds minder energie over voor hogere niveaus, wat het aantal trofische niveaus beperkt. De andere opties zijn feitelijk onjuist.

Question 41Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Een gas in een afgesloten cilinder met beweegbare zuiger wordt bij constante temperatuur samengedrukt tot de helft van het oorspronkelijke volume. Wat gebeurt er met de druk?

  1. De druk wordt vier keer zo groot.
  2. De druk wordt gehalveerd.
  3. De druk verdubbelt. Correct answer.
  4. De druk blijft gelijk.

Explanation

Bij constante temperatuur geldt de wet van Boyle: p × V = constant. Als het volume halveert, moet de druk verdubbelen om het product constant te houden. De andere antwoorden volgen uit een verkeerde interpretatie van het verband.

Question 42Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Een voorwerp van 2 kg beweegt met een snelheid van 3 m/s. Hoe groot is de kinetische energie?

  1. 6 J
  2. 18 J
  3. 3 J
  4. 9 J Correct answer.

Explanation

De kinetische energie wordt berekend met Ek = ½ × m × v². Invullen geeft ½ × 2 kg × (3 m/s)² = 9 J. De andere waarden ontstaan door de factor ½ weg te laten of de snelheid niet te kwadrateren.

Question 43Kennis in de Wetenschappen (KIW)

In een populatie zijn de frequenties van de allelen A en a respectievelijk p = 0,7 en q = 0,3. De populatie verkeert in Hardy-Weinberg-evenwicht. Hoe groot is de frequentie van heterozygoten (Aa)?

  1. 0,09
  2. 0,49
  3. 0,21
  4. 0,42 Correct answer.

Explanation

Volgens Hardy-Weinberg is de frequentie van heterozygoten 2pq. Invullen geeft 2 × 0,7 × 0,3 = 0,42. De homozygoot dominante frequentie is p² = 0,49 en de homozygoot recessieve frequentie is q² = 0,09.

Question 44Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Een voorwerp aan een veer voert een harmonische trilling uit. In het uiterste punt van de beweging, wat geldt dan voor de versnelling en de snelheid?

  1. Zowel de snelheid als de versnelling is nul.
  2. De snelheid is maximaal en de versnelling is nul.
  3. De snelheid is nul en de versnelling is maximaal. Correct answer.
  4. Zowel de snelheid als de versnelling is maximaal.

Explanation

In een uiterste punt keert de beweging om: de snelheid is daar even nul. De terugdrijvende kracht en dus de versnelling zijn juist maximaal omdat de uitwijking maximaal is. In de evenwichtsstand is het omgekeerde het geval.

Question 45Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Welke eigenschap van water is het gevolg van waterstofbruggen tussen watermoleculen?

  1. Water is een niet-polaire stof.
  2. Water geleidt elektrische stroom in zuivere vorm goed.
  3. Water heeft een hoog kookpunt vergeleken met vergelijkbare moleculen. Correct answer.
  4. Water heeft een zeer lage soortelijke warmte.

Explanation

Waterstofbruggen tussen watermoleculen moeten bij het koken worden verbroken, waardoor water een hoog kookpunt heeft in vergelijking met moleculen van vergelijkbare massa. Zuiver water is een slechte geleider en heeft juist een hoge soortelijke warmte. Water is polair, niet apolair.

Question 46Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Welke rol speelt ATP in de cel?

  1. Het is de erfelijke informatie die in de celkern wordt opgeslagen.
  2. Het is een structureel onderdeel van het celmembraan.
  3. Het is een drager van vrije energie die vrijkomt bij hydrolyse en gebruikt wordt voor endergone processen. Correct answer.
  4. Het is een enzym dat de citroenzuurcyclus versnelt.

Explanation

ATP (adenosinetrifosfaat) is de universele energiedrager van de cel. Bij hydrolyse van de terminale fosfaatbinding komt vrije energie vrij die endergone processen zoals actief transport en synthese kan aandrijven. ATP is geen erfelijke informatie en geen structureel membraanonderdeel.

Question 47Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Een blokje met een massa van 200 g en een temperatuur van 80 °C wordt in 300 g water van 20 °C geplaatst. De soortelijke warmte van het blokje is 0,5 J/(g·°C) en die van water 4,2 J/(g·°C). Verwaarloos warmteverlies naar de omgeving. Wat geldt voor de eindtemperatuur?

  1. De eindtemperatuur kan niet worden bepaald zonder de begintemperatuur van de omgeving.
  2. De eindtemperatuur ligt precies op 50 °C.
  3. De eindtemperatuur ligt dichter bij 80 °C dan bij 20 °C.
  4. De eindtemperatuur ligt dichter bij 20 °C dan bij 80 °C. Correct answer.

Explanation

De warmtecapaciteit van het water (300 g × 4,2 J/(g·°C) = 1260 J/°C) is veel groter dan die van het blokje (200 g × 0,5 J/(g·°C) = 100 J/°C). Het water kan dus veel meer warmte opnemen per graad temperatuurstijging, waardoor de eindtemperatuur dicht bij de begintemperatuur van het water ligt.

Question 48Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Bij een chemische reactie is de evenwichtsconstante K zeer groot. Wat betekent dit?

  1. De reactie verloopt in evenwicht vrijwel volledig naar de producten. Correct answer.
  2. De reactie is endotherm.
  3. De reactie verloopt vrijwel niet en blijft bij de reactanten.
  4. De reactiesnelheid is zeer hoog.

Explanation

Een grote evenwichtsconstante betekent dat de teller van de evenwichtsuitdrukking (de producten) veel groter is dan de noemer (de reactanten). Het evenwicht ligt dus sterk aan de productzijde. K zegt niets over de snelheid of over de enthalpieverandering van de reactie.

Question 49Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Een enzym heeft een optimum bij pH 7. In een buffer met pH 4 daalt de activiteit sterk, maar na terugbrengen naar pH 7 herstelt de activiteit zich volledig. Wat leert dit over de aard van de pH-gevoeligheid?

  1. Het enzym is bij pH 4 onomkeerbaar gedenatureerd.
  2. De verlaging van de activiteit bij pH 4 berust op een reversibele verandering van de ionisatie van aminozuren in het actieve centrum. Correct answer.
  3. Het enzym werkt bij pH 4 juist optimaal.
  4. pH heeft geen invloed op de lading van aminozuren.

Explanation

Het volledige herstel na terugkeer naar pH 7 toont aan dat de structuur niet onomkeerbaar beschadigd is. De pH beïnvloedt de ladingstoestand van aminozuren, vooral in het actieve centrum, en daarmee de binding van substraat. Deze verandering is reversibel zolang het enzym niet denatureert.

Question 50Kennis in de Wetenschappen (KIW)

Een auto rijdt 30 m naar het oosten en daarna 40 m naar het noorden. Hoe groot is de verplaatsing van de auto ten opzichte van het startpunt?

  1. 70 m
  2. 50 m Correct answer.
  3. 10 m
  4. 35 m

Explanation

De twee verplaatsingen staan loodrecht op elkaar, dus de resulterende verplaatsing volgt uit de stelling van Pythagoras: √(30² + 40²) = √2500 = 50 m. De richting ligt tussen oost en noord in. De afgelegde weg is wel 70 m, maar dat is niet de grootte van de verplaatsing.