Аб’ява на школьным сайце: дзе заканчваецца справавы стыль
На школьным сайце трэба апублікаваць аб’яву пра суботнік. Чарнавік: «Шаноўныя навучэнцы! У сувязі з тым, што набліжаецца суботнік, мы абавязаны ўсе выйсці на ўборку тэрыторыі. Не забудзьце ўзяць пальчаткі і мяшкі для смецця. Хто не прыйдзе, той будзе пакараны грамадскім асуджэннем. З павагай, адміністрацыя». Настаўніца беларускай мовы кажа: у тэксце ёсць парушэнні моўных норм і стылістычныя хібы; трэба зрабіць аб’яву ветлівай, дакладнай і без пагроз. Абмежаванне: захаваць афіцыйна-дзелавы тон, не ператвараць аб’яву ў вусную гутарку і не дадаваць новых фактаў (дата і час невядомы).
1. Знайдзіце не менш за тры недахопы і класіфікуйце іх: моўная норма, стыль, этыка.
Read the worked answer
- «Мы абавязаны ўсе выйсці» - занадта катэгарычна, канцылярска і не ветліва; гэта хутчэй загад, чым запрашэнне.
- «Хто не прыйдзе, той будзе пакараны» - прамая пагроза; парушэнне этычных нормаў і афіцыйна-дзелавога стылю.
- «Грамадскім асуджэннем» - эмацыйна-публіцыстычная ацэнка, недарэчная ў аб’яве.
- «У сувязі з тым, што набліжаецца суботнік» - шматслоўна і не зусім дакладна: суботнік не «набліжаецца», а праводзіцца.
Такім чынам, тут ёсць і стылістычныя, і этычныя недахопы, а не толькі асобныя моўныя хібы.
2. Адрэдагуйце аб’яву, захаваўшы афіцыйны тон і не дадаючы новых фактаў.
Read the worked answer
Магчымы варыянт: «Шаноўныя навучэнцы! Запрашаем вас узяць удзел у суботніку па ўборцы школьнай тэрыторыі. Калі ласка, вазьміце з сабой пальчаткі і мяшкі для смецця. Дзякуй за разуменне і дапамогу! Адміністрацыя».
Тут захаваныя зварот, афіцыйная форма і паважлівы тон; пагрозы замененыя просьбай і падзякай, а дата і час не выдуманыя.
3. Якія два прынцыпы культуры мовы вы прымянілі? Пакажыце на прыкладах.
Read the worked answer
- Этыкетнасць і пазітыўная танальнасць: замест пагрозы - запрашэнне і падзяка («запрашаем», «дзякуй»). Гэта адпавядае публічнай аб’яве на школьным сайце.
- Дакладнасць і нейтральнасць: прыбраныя эмацыйныя ацэнкі («пакараны», «грамадскае асуджэнне») і шматслоўныя канцылярызмы. Засталіся толькі патрэбныя факты: суботнік, уборка тэрыторыі, пальчаткі і мяшкі.
Таксама захаваная афіцыйнасць: ёсць зварот, просьба ў форме «калі ласка» і подпіс «Адміністрацыя».