Марфалогія: parts of speech, categories, inflection
Марфалогія asks you to name a part of speech and then state its grammatical categories correctly. Learn the ten parts of speech as a checklist: назоўнік, прыметнік, лічэбнік, займеннік, дзеяслоў, прыслоўе, прыназоўнік, злучнік, часціца, выклічнік. Дзеепрыметнік and дзеепрыслоўе are special forms of the verb, not separate parts of speech.
For the назоўнік the exam wants род, лік and склон (six cases: назоўны, родны, давальны, вінавальны, творны, месны) plus the клічная форма (браце, сынку), which is not counted as a seventh case. Traps: gender differs from Russian in гусь (fem.), сабака (masc.), боль (masc.); nouns used only in the plural (вароты, нажніцы, суткі, канікулы) or only in the singular (малако, моладзь, золата, паветра); nouns of common gender (сірата, плакса) whose agreement depends on the person meant.
For the прыметнік know the three разрады (якасныя, адносныя, прыналежныя) and the degrees of comparison: прыгажэйшы, найпрыгажэйшы, больш прыгожы, самы прыгожы. A classic trap is the double comparative: больш прыгажэйшы is wrong. For the дзеяслоў be ready to name трыванне, стан, лад, час, асоба, род; for the лічэбнік - разрады and declension (двух, двума, трыма); for the займеннік - разрады and the fact that сябе has no nominative case.
Worked example: deciding the gender of сабака, candidates pick feminine because of the final -а. The correct answer is masculine, so the agreement is вялікі сабака. Сірата behaves differently: it is common gender, so круглы сірата for a boy, круглая сірата for a girl.