CNaVT A2 (PTIT) common mistakes
CNaVT A2 (PTIT) · Understand the traps and how to avoid them.
Bij de schrijfopdracht een informeel e-mailtje aan een instantie of school beginnen met 'Hoi' en eindigen met 'Groetjes', terwijl de opdracht een zakelijke of maatschappelijke situatie beschrijft.
Kandidaten nemen de toon over van appjes en sociale media en letten vooral op de inhoud van de opdracht, niet op de rolverdeling tussen zender en ontvanger. Op A2-niveau is de aanhef vaak een vaste formule die niet wordt aangepast aan de context.
What to do instead
Lees eerst de opdracht en markeer wie de lezer is (instantie, docent, collega, buur). Kies daarna bewust een vaste formule: 'Geachte heer/mevrouw,' of 'Beste mevrouw De Vries,' bij een instantie, en sluit af met 'Met vriendelijke groet,' gevolgd door je naam. Oefen met drie vaste briefsjablonen (klacht, aanvraag, afspraak) en vul alleen de variabele delen in.
In de leesopdracht het antwoord overschrijven uit de tekst in plaats van in eigen woorden te antwoorden, of een vraag beantwoorden met een volledige zin die het gevraagde element mist.
Kandidaten denken dat een letterlijk citaat altijd goed is en zijn bang om fouten te maken bij het herformuleren. Daardoor geven ze soms een lang stuk tekst terug waarin het eigenlijke antwoord (bijvoorbeeld een tijdstip of bedrag) verstopt zit.
What to do instead
Bepaal eerst welk soort antwoord gevraagd wordt: een tijd, een bedrag, een reden of een naam. Schrijf dat ene element op en formuleer er een korte eigen zin mee. Controleer daarna of je zin de vraag echt beantwoordt zonder overbodige tekst uit de bron.
Bij luisteren naar een gesprek met cijfers, data en tijden (openingstijden, afspraak, prijs) het verkeerde getal noteren omdat de spreker zichzelf verbetert of omdat twee getallen dicht bij elkaar liggen.
De luisterfragmenten bevatten vaak een correctie ('nee, toch om half vier') of een vergelijking ('niet maandag, maar dinsdag'). Kandidaten schrijven het eerste getal op dat ze horen en stoppen met luisteren.
What to do instead
Luister de hele beurt af voordat je opschrijft en let op signaalwoorden als 'eigenlijk', 'toch', 'niet ... maar'. Noteer tijdens het luisteren beide getallen met een pijltje naar de definitieve versie. Oefen met korte fragmenten waarin steeds één correctie zit.
In het mondelinge deel antwoorden met losse woorden of één woord ('ja', 'maandag', 'drie') in plaats van volledige zinnen, waardoor de gesprekspartner moet doorvragen.
Kandidaten zijn bang om fouten te maken en kiezen de veiligste korte reactie. Ook wennen ze aan gesloten vragen en geven ze geen initiatief, terwijl het examen juist een gesprek verwacht.
What to do instead
Train een vaste uitbreidingsstrategie: antwoord plus reden plus vraag terug. Bijvoorbeeld: 'Ja, ik kom maandag, want dan ben ik vrij. Hoe laat moet ik er zijn?' Oefen met een medekandidaat of docent en dwing jezelf bij elk antwoord minstens acht woorden te gebruiken.
De opdracht bij schrijven niet volledig uitvoeren: één van de drie gevraagde punten vergeten, zoals de reden én de vraag om een reactie, of de aanhef en afsluiting weglaten.
Kandidaten beginnen direct te schrijven vanuit hun eerste ingeving en controleren achteraf niet tegen de opdracht. Bij tijdsdruk sneuvelt juist het laatste punt, dat vaak onderaan de opdracht staat.
What to do instead
Maak van de opdracht eerst een korte checklist van drie of vier streepjes en vink elk punt af in je tekst. Schrijf pas daarna de definitieve versie. Laat de laatste twee minuten vrij om alleen te controleren op aanhef, afsluiting en alle gevraagde punten.
Woordvolgorde in bijzinnen fout doen: 'Ik denk dat hij komt morgen' of 'omdat ik ben ziek' in plaats van de werkwoordsvolgorde met de persoonsvorm achteraan.
In veel moedertalen blijft de volgorde onderwerp-werkwoord ook in bijzinnen staan. Kandidaten kennen de regel wel passief maar passen hem niet toe onder tijdsdruk, vooral niet bij langere zinnen met een tijdsbepaling.
What to do instead
Leer drie vaste patronen uit je hoofd: 'omdat/dat/als + onderwerp + ... + werkwoord', 'Ik denk dat hij morgen komt' en 'Ik kan niet komen omdat ik ziek ben'. Schrijf bij elke oefentekst de bijzinnen apart op en herschrijf ze. Controleer bij de eindcontrole specifiek alle zinnen met 'dat', 'omdat', 'als' en 'wanneer'.
Bij een leestekst met een advertentie of formulier de vraag beantwoorden op basis van één herkend woord, zonder de zin eromheen te lezen, en daardoor 'ja' invullen waar 'alleen op afspraak' staat.
Kandidaten scannen naar een bekend woord en vullen de rest zelf in. Voorwaardelijke informatie ('mits', 'behalve', 'alleen als', 'niet op zondag') wordt op A2-niveau makkelijk gemist.
What to do instead
Lees bij elke vraag de hele zin of het hele blokje waarin het trefwoord staat. Onderstreep signaalwoorden als 'alleen', 'niet', 'behalve', 'tot' en 'vanaf'. Vraag jezelf af: geldt dit antwoord ook als ik de omstandigheid erbij betrek? Oefen met formulieren en openingstijden waarin zo'n beperking zit.
In het gesprek de beurt niet nemen of niet reageren op een tegenvraag, waardoor het gesprek stilvalt en de kandidaat alleen passief antwoordt.
Kandidaten richten zich op het correct formuleren van hun eigen zin en vergeten te luisteren naar de gesprekspartner. Ze kennen geen vaste uitdrukkingen om een beurt te nemen of om tijd te winnen.
What to do instead
Leer een handvol vaste reacties: 'Ja, dat klopt, en jij?', 'Sorry, kunt u dat herhalen?', 'Even denken hoor', 'Mag ik iets vragen?'. Oefen gesprekken van twee minuten waarin je verplicht twee keer een vraag terugstelt en één keer om herhaling vraagt.
Woorden uit de eigen taal letterlijk vertalen naar het Nederlands (valse vrienden en verkeerde voorzetsels), bijvoorbeeld 'Ik ben akkoord' of 'Ik woon in Amsterdam voor twee jaar'.
Kandidaten bouwen zinnen vanuit hun moedertaal en kennen de vaste combinaties van het Nederlands nog niet. Bij productieve opdrachten valt dit direct op, ook als de boodschap begrijpelijk blijft.
What to do instead
Verzamel per thema tien vaste combinaties en leer ze als blok: 'het eens zijn met', 'sinds twee jaar', 'op maandag', 'bij de gemeente'. Gebruik een woordenboek dat voorbeeldzinnen geeft in plaats van losse vertalingen, en noteer bij elk nieuw woord het voorzetsel of de vaste uitdrukking erbij.
De tijd verkeerd verdelen: heel lang doen over één leestekst of één schrijfopdracht en de laatste opdrachten afraffelen of leeg laten.
Kandidaten willen alles perfect maken en blijven hangen bij een moeilijke vraag. Ze hebben geen geoefend ritme en weten niet hoeveel tijd per onderdeel redelijk is.
What to do instead
Oefen thuis met een timer per onderdeel en leg van tevoren een tijdschema vast. Als een vraag te lang duurt, markeer hem, ga verder en kom pas terug als er tijd over is. Reserveer altijd vijf minuten voor de eindcontrole van de schrijfopdracht.