Επιλογή ποιού ενεργείας και λεξιλογική διάκριση σε τρία items
Στην ενότητα Γλωσσική επίγνωση έχεις 90 δευτερόλεπτα ανά item. Πρώτο item: «Μόλις ___ στο ξενοδοχείο, θα σου στείλω μήνυμα.» Επιλογές: α) φτάνω β) φτάσω γ) έφτασα. Δεύτερο: «Κάθε φορά που ___ στην Αθήνα, μένω στο ίδιο ξενοδοχείο.» α) πήγα β) πηγαίνω γ) θα πάω. Τρίτο: «Ο Γιώργος ___ από την εταιρεία, γιατί βρήκε καλύτερη δουλειά.» α) απολύθηκε β) παραιτήθηκε γ) συνταξιοδοτήθηκε. Έχεις μάθει τον κανόνα «μετά το “μόλις” βάζω τον ίδιο χρόνο με το κύριο ρήμα» και τον εφαρμόζεις μηχανικά. Στο πρώτο item διστάζεις ανάμεσα σε «φτάνω» και «φτάσω». Στο τρίτο δεν είσαι σίγουρος/η για τη διαφορά «απολύομαι» και «παραιτούμαι». Έχεις 20 λεπτά για 25 items και έχεις ήδη χάσει 3 λεπτά σε ένα item λεξιλογίου.
1. Πώς θα αποφασίσεις ανάμεσα σε «φτάνω» και «φτάσω» στο πρώτο item; Εξήγησε με κριτήριο το ποιόν ενεργείας και τον τύπο της δευτερεύουσας.
Read the worked answer
Το «μόλις» με μελλοντική αναφορά εισάγει χρονική πρόταση που δηλώνει ολοκληρωμένη πράξη πριν από την κύρια: «Μόλις φτάσω στο ξενοδοχείο, θα σου στείλω». Χρειάζεται υποτακτική αορίστου, δηλαδή συνοπτικό ποιόν ενεργείας, όχι οριστική ενεστώτα.
Το «φτάνω» θα ήταν σωστό αν περιγράφαμε συνήθεια ή αν το κύριο ρήμα ήταν ενεστώτας: «Μόλις φτάνω, της στέλνω». Εδώ το «θα στείλω» δηλώνει μία μεμονωμένη μελλοντική πράξη, άρα η άφιξη παρουσιάζεται ως ολοκληρωμένο σημείο. Επιπλέον, η υποτακτική δεν έχει δικό της μέλλοντα· δανείζεται το αοριστικό θέμα.
Ο κανόνας «ίδιος χρόνος με το κύριο ρήμα» αποτυγχάνει επειδή το «θα στείλω» δεν αντιγράφεται ως χρόνος. Έλεγχος με αντικατάσταση: «Όταν φτάσω…» λειτουργεί με την ίδια σημασία, ενώ «Όταν φτάνω…» αλλάζει σε επαναλαμβανόμενη συνήθεια. Άρα επιλέγω «φτάσω».
2. Πώς θα ξεχωρίσεις το «απολύομαι» από το «παραιτούμαι» στο τρίτο item, ώστε να μη βασιστείς σε τυχαία ανάκληση;
Read the worked answer
Εξετάζω ποιος προκαλεί την αποχώρηση. Το «απολύομαι» είναι παθητικός τύπος του «απολύω»: ο εργοδότης τερματίζει τη σύμβαση. Το «παραιτούμαι» δηλώνει ότι ο ίδιος ο εργαζόμενος αποχωρεί οικειοθελώς. Το «συνταξιοδοτούμαι» προϋποθέτει συνταξιοδότηση, που δεν αναφέρεται.
Το συμφραζόμενο «γιατί βρήκε καλύτερη δουλειά» δείχνει αιτία που οφείλεται στον ίδιο τον Γιώργο· άρα η αποχώρηση είναι οικειοθελής και επιλέγω «παραιτήθηκε». Αν το κείμενο έλεγε «γιατί η εταιρεία μείωσε το προσωπικό», θα επέλεγα «απολύθηκε». Προσοχή στη σύνταξη: «απολύθηκε» συχνά συνοδεύεται από «τον απέλυσαν», ενώ «παραιτήθηκε» από «από τη θέση του».
Η στρατηγική είναι να μην κοιτάξω μόνο τη λέξη αλλά τον ρηματικό ρόλο: ποιος ενεργεί και ποιος υφίσταται. Έτσι αποφεύγω το δίλημμα «ποια λέξη μοιάζει πιο επίσημη».
3. Έχεις χάσει 3 λεπτά σε ένα item και μένουν 20 λεπτά για 25 items. Τι αλλάζεις στη στρατηγική σου;
Read the worked answer
Υπολογίζω τον διαθέσιμο χρόνο: 20 λεπτά για 25 items σημαίνει κατά μέσο όρο 48 δευτερόλεπτα ανά item. Άρα δεν μπορώ να ξοδέψω άλλα 3 λεπτά σε μία λέξη. Αλλάζω σειρά: απαντώ πρώτα τα items που αναγνωρίζω αμέσως, σημειώνω με σύμβολο όσα διστάζω και επιστρέφω στο τέλος.
Στα items πολλαπλής επιλογής χρησιμοποιώ αποκλεισμό: αν ξέρω ότι δύο επιλογές είναι λάθος, επιλέγω ανάμεσα στις υπόλοιπες και προχωρώ. Δεν αφήνω κενά, γιατί δεν υπάρχει αρνητική βαθμολογία. Στα λεξιλογικά items ελέγχω το συμφραζόμενο και τη μορφολογία, αλλά με χρονικό όριο 60 δευτερολέπτων.
Τα τελευταία 5 λεπτά τα κρατώ για έλεγχο και για τα αναπάντητα. Το βασικό είναι να μην ξαναπέσω στην παγίδα του «τελειομανή» item, γιατί χάνω βαθμούς από εύκολες ερωτήσεις που θα μπορούσα να απαντήσω.