Organización empresarial e recursos humanos
Este bloque avalía dúas cousas: deseñar unha estrutura organizativa adecuada ao tamaño e á estratexia, e xestionar persoas dentro do marco legal español. As preguntas combinan organigrama, motivación e dereitos colectivos, e adoitán esixir xustificar a elección fronte a alternativas.
Estruturas e deseño
- Lineal ou xerárquica: autoridade directa, rápida, adecuada para empresas pequenas.
- Funcional: departamentos por especialidade (produción, comercial, financeira); eficiente pero con risco de silos.
- Divisional: por produtos, zonas ou clientes; cada división responde dos seus resultados.
- Matricial: cruza función e proxecto; xera dobre dependencia e require xestión de conflitos.
- Parámetros de deseño: especialización, departamentalización, amplitude de control (número de subordinados por xefe), niveis xerárquicos, centralización e formalización.
Persoas e marco legal
- Recrutamento (interno ou externo) é distinto de selección (probas, entrevistas, dinámicas).
- Motivación: Maslow (necesidades por niveis), Herzberg (factores hixiénicos como o salario evitan insatisfacción, pero non motivan; motivadores son recoñecemento, responsabilidade e logro), McGregor (teorías X e Y).
- Retribución: fixa, variable por obxectivos, en especie, prestacións flexíbeis.
- Estatuto dos Traballadores e convenio colectivo: contratos indefinidos, fixos descontinuos e formativos en alternancia; período de proba; delegados de persoal en empresas de 10 a 49 traballadores e comité de empresa a partir de 50.
- Prevención de riscos laborais (Lei 31/1995): avaliación de riscos, plan de prevención e delegados de prevención.
Exemplo resolto
Unha empresa de 64 operarios quere organizar a produción. Cunha amplitude de control de 4, necesítanse 16 xefes de quenda, 4 xefes de área e a dirección: tres niveis baixo a dirección. Como ten 90 traballadores en total, corresponde comité de empresa e delegados de prevención; se ademais abre unha segunda liña de negocio en Portugal, a estrutura funcional queda curta e o lóxico é pasar a divisional por mercados, mantendo compras centralizadas.
Erros que custan puntos
- Confundir amplitude de control (número de subordinados) con número de niveis.
- Tratar o salario como factor motivador de Herzberg: é hixiénico.
- Dicir que a estrutura matricial elimina a xerarquía: crea dobre dependencia.
- Poñer comité de empresa en empresas de menos de 50 traballadores.