Dereito de empresas, emprendemento e responsabilidade social
O último bloque examina a forma xurídica elixida, os trámites de constitución, as obrigas fiscais básicas e o compromiso social da empresa. É onde aparecen máis preguntas de Galicia: entidades de apoio ao emprendemento e axudas autonómicas.
Formas xurídicas
- Empresario individual (autónomo): control total, responsabilidade ilimitada, tributación por IRPF. Existe a variante de responsabilidade limitada.
- Sociedade Limitada (SL): responsabilidade limitada ao capital, capital social reducido (1 € desde a Lei 18/2022, fronte aos 3.000 € anteriores), transmisión de participacións restrinxida.
- Sociedade Anónima (SA): capital mínimo de 60.000 €, desembolso inicial do 25 %, accións libremente transmisíbeis; pensada para grandes investimentos.
- Cooperativa: capital variable, principios de adhesión voluntaria, xestión democrática (un socio, un voto) e reparto segundo a actividade.
- Sociedade laboral: a maioría do capital pertence ás persoas traballadoras.
Constitución e obrigas
- Certificación da denominación social, escritura pública ante notario con estatutos, obtención do CIF, alta censal (modelo 036/037), alta no IAE, inscrición no Rexistro Mercantil e alta en autónomos (RETA) ou na Seguridade Social.
- Fiscalidade: IVA (trimestral), Imposto sobre Sociedades (tipo xeral 25 %) e pagos fraccionados; IRPF e cotizacións no caso do autónomo.
- Apoio en Galicia: IGAPE (financiamento e solo empresarial), XesGalicia (capital risco), GAIN (innovación) e a Rede de Polos de Emprendemento e Apoio ao Emprego da Xunta.
Responsabilidade social
- Dimensións económica, social e ambiental; grupos de interese; código ético e compliance.
- A memoria de sustentabilidade é obrigatoria para as sociedades que superan os limiares da Lei 11/2018 (500 traballadores ou 20 M€ de activo e 40 M€ de cifra de negocio).
- Aliñamento cos ODS e, nas cooperativas, balance social.
Exemplo resolto
Tres socios cun capital de 12.000 € que non queren responder co seu patrimonio persoal deben escoller SL: a SA esixiría 60.000 € e o autónomo non limita a responsabilidade. Tras a escritura e o CIF, inscriben a sociedade no Rexistro Mercantil e solicitan apoio ao IGAPE; non confunden esa vía coa innovación, que corresponde a GAIN.
Erros que custan puntos
- Dicir que a SA limita máis a responsabilidade ca a SL: ambas a limitan.
- Confundir IGAPE con GAIN ou con XesGalicia.
- Reducir a RSC a accións sociais externas sen vinculación coa xestión.
- Esquecer a inscrición no Rexistro Mercantil ou o alta censal na lista de trámites.