Odisha BSE Madhyama Matrubhasa Odia flashcards
Odisha BSE Madhyama Matrubhasa Odia · Build recall with a focused review session.
30 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.
- ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ?
- ଯେଉଁ ବର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ ଓ ଅନ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣର ସହାୟତା ବିନା ଉଚ୍ଚାରଣ ହୁଏ, ସେହି ବର୍ଣ୍ଣକୁ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ କୁହାଯାଏ; ଓଡ଼ିଆରେ ଅ, ଆ, ଇ, ଈ, ଉ, ଊ, ଋ, ଏ, ଐ, ଓ, ଔ ଏହି ଶ୍ରେଣୀର।
- ମୂର୍ଦ୍ଧନ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣ
- ଜିଭର ଅଗ୍ର ମୂର୍ଦ୍ଧାର ଉପର ଅଂଶକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଉଥିବା ବର୍ଣ୍ଣମାନେ ମୂର୍ଦ୍ଧନ୍ୟ; ଓଡ଼ିଆରେ ଟ, ଠ, ଡ, ଢ, ଣ, ର ଓ ଷ ଏହି ଶ୍ରେଣୀରେ ପରିଗଣିତ।
- ଅନୁସ୍ୱାର ଓ ଚନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ
- ଅନୁସ୍ୱାର ବ୍ୟଞ୍ଜନର ପରେ ଆସି ନାସିକା ଧ୍ୱନି ସୂଚାଏ, ଯଥା ରଙ୍ଗ; ଚନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ସ୍ୱର ଉପରେ ବସି ନାସିକା ଉଚ୍ଚାରଣ ସୂଚାଏ, ଯଥା କଁ। ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଚିହ୍ନ ଓ ଭିନ୍ନ ପ୍ରୟୋଗ।
- ସ୍ୱରସନ୍ଧିର ଲକ୍ଷଣ
- ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ସହ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ମିଳିତ ହେଲେ ଯେଉଁ ସନ୍ଧି ହୁଏ, ତାହା ସ୍ୱରସନ୍ଧି; ଯଥା ବିଦ୍ୟା + ଆଳୟ = ବିଦ୍ୟାଳୟ, ମୁନି + ଇନ୍ଦ୍ର = ମୁନୀନ୍ଦ୍ର।
- ବିସର୍ଗ ସନ୍ଧି
- ବିସର୍ଗ (ଃ) ପରେ ସ୍ୱର ବା ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଆସିଲେ ଯେଉଁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ, ତାହା ବିସର୍ଗ ସନ୍ଧି; ଯଥା ନିଃ + ଚୟ = ନିଶ୍ଚୟ, ଦୁଃ + ଖ = ଦୁଃଖ।
- ତତ୍ପୁରୁଷ ସମାସ
- ଯେଉଁ ସମାସରେ ପୂର୍ବ ପଦ ପର ପଦର ଅଧୀନ ହୋଇ ରହେ ଓ ପର ପଦ ମୁଖ୍ୟ ହୁଏ, ତାହା ତତ୍ପୁରୁଷ; ଯଥା ରାଜାର ପୁତ୍ର = ରାଜପୁତ୍ର।
- ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସମାସ
- ଯେଉଁ ସମାସରେ ଦୁଇ ବା ଅଧିକ ପଦ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱ ସହ 'ଓ' ଅର୍ଥରେ ଯୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ତାହା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସମାସ; ଯଥା ମାତା ଓ ପିତା = ମାତାପିତା।
- ବହୁବ୍ରୀହି ସମାସ
- ଯେଉଁ ସମାସରେ ଥିବା ପଦମାନଙ୍କ ଅର୍ଥ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ ଏକ ତୃତୀୟ ଅର୍ଥ ମୁଖ୍ୟ ହୁଏ, ତାହା ବହୁବ୍ରୀହି; ଯଥା ଦଶ ଆନନ ଯାହାର = ଦଶାନନ (ରାବଣ)।
- କରଣ କାରକ
- କ୍ରିୟା ସମ୍ପାଦନରେ ଯେଉଁ ଉପକରଣ ବା ସାଧନ ସହାୟକ ହୁଏ, ତାହା କରଣ କାରକ; ଏହା ସାଧାରଣତଃ 'ରେ' ବା 'ଦ୍ୱାରା' ବିଭକ୍ତି ଚିହ୍ନ ନେଇ ଆସେ।
- ଅଧିକରଣ କାରକ
- କ୍ରିୟା ସମ୍ପାଦନର ଆଧାର ବା ସ୍ଥାନ ସୂଚାଉଥିବା ପଦକୁ ଅଧିକରଣ କାରକ କୁହାଯାଏ; ଏହା 'ରେ', 'ଠାରେ' ବା 'ଉପରେ' ଚିହ୍ନ ନେଇ ଆସେ।
- ପ୍ରଶ୍ନାତ୍ମକ ବାକ୍ୟ
- ଯେଉଁ ବାକ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ କରେ ବା ପ୍ରଶ୍ନ ସୂଚାଏ, ତାହା ପ୍ରଶ୍ନାତ୍ମକ ବାକ୍ୟ; ଏହା ସାଧାରଣତଃ କି, କାହିଁକି, କେମିତି, କେତେବେଳେ ଭଳି ପ୍ରଶ୍ନବାଚକ ଶବ୍ଦ ଧାରଣ କରେ।
- ଉପମା ଅଳଙ୍କାର
- ଉପମେୟ ଓ ଉପମାନ ମଧ୍ୟରେ ସାଦୃଶ୍ୟ ଥିଲେ ଓ ତାହା ପରି, ସଦୃଶ, ପ୍ରାୟ ଭଳି ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଲେ ତାହା ଉପମା ଅଳଙ୍କାର; ଯଥା ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ମୁଖ।
- ରୂପକ ଅଳଙ୍କାର
- ଉପମେୟ ଓ ଉପମାନର ଅଭେଦ କଳ୍ପନା କରାଗଲେ ତାହା ରୂପକ ଅଳଙ୍କାର; ଏଥିରେ 'ପରି' ଶବ୍ଦ ରହେ ନାହିଁ, ଯଥା 'ମୁଖ ଚନ୍ଦ୍ର'।
- ଅନୁପ୍ରାସ ଅଳଙ୍କାର
- ଏକ ବା ଏକାଧିକ ବାକ୍ୟରେ ଏକ ସେହି ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣର ପୁନଃ ପୁନଃ ଆବୃତ୍ତି ଘଟିଲେ ଅନୁପ୍ରାସ ଅଳଙ୍କାର ହୁଏ; ଏହା ଶବ୍ଦାଳଙ୍କାରର ଏକ ପ୍ରକାର।
- ଛନ୍ଦର ମାତ୍ରା ଗଣନା
- ଓଡ଼ିଆ ଛନ୍ଦ ନିର୍ଣ୍ଣୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦର ମାତ୍ରା ଗଣି ତାହା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଛାନ୍ଦର ମାତ୍ରା ସଂଖ୍ୟା ସହ ମେଳ କରାଯାଏ; ମାତ୍ରା ଓ ଅନ୍ତ୍ୟାନୁପ୍ରାସ ମେଳ ଖାଇଲେ ଛାନ୍ଦ ସ୍ଥିର ହୁଏ।
- ଅବ୍ୟୟ ପଦ
- ଯେଉଁ ପଦର ଲିଙ୍ଗ, ବଚନ ଓ ବିଭକ୍ତି ଅନୁସାରେ ରୂପ ବଦଳେ ନାହିଁ, ତାହା ଅବ୍ୟୟ ପଦ; ଯଥା ଓ, ଆଉ, କିନ୍ତୁ, ଯଦି, ପ୍ରତି, ସହ।
- କ୍ରିୟା ଓ ଅକର୍ମକ କ୍ରିୟା
- କର୍ତ୍ତାର କାର୍ଯ୍ୟ ସୂଚାଉଥିବା ପଦ କ୍ରିୟା; ଯେଉଁ କ୍ରିୟାର କର୍ମ ନ ଥାଏ, ତାହା ଅକର୍ମକ, ଯଥା ସେ ଶୋଇଛି; କର୍ମ ଥିଲେ ସକର୍ମକ, ଯଥା ସେ ଭାତ ଖାଉଛି।
- ବିଶେଷଣ ଓ ବିଶେଷ୍ୟ
- ବିଶେଷ୍ୟର ଗୁଣ, ଅବସ୍ଥା ବା ସଂଖ୍ୟା କହୁଥିବା ପଦ ବିଶେଷଣ; ଯାହାର ନାମ କୁହାଯାଏ ତାହା ବିଶେଷ୍ୟ, ଯଥା ନୀଳ ପଦ୍ମରେ 'ନୀଳ' ବିଶେଷଣ ଓ 'ପଦ୍ମ' ବିଶେଷ୍ୟ।
- ସର୍ବନାମର ପ୍ରକାର
- ବିଶେଷ୍ୟର ପୁନରାବୃତ୍ତି ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ପଦ ସର୍ବନାମ; ଏହା ପୁରୁଷବାଚକ (ମୁଁ, ତୁମେ, ସେ), ନିଜବାଚକ ଓ ସମ୍ବନ୍ଧବାଚକ (ଯିଏ, ସେ) ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ।
- ପ୍ରତ୍ୟୟର ଅର୍ଥ
- ଶବ୍ଦ ବା ଧାତୁର ଶେଷରେ ଯୋଡ଼ାଯାଇ ନୂଆ ଶବ୍ଦ ବା ରୂପ ତିଆରି କରୁଥିବା ଅଂଶକୁ ପ୍ରତ୍ୟୟ କୁହାଯାଏ; ଯଥା ପଢ଼ + ଅକ = ପାଠକ, ରାଜା + ତ୍ୱ = ରାଜତ୍ୱ।
- ଉପସର୍ଗ
- ଧାତୁ ବା ଶବ୍ଦ ପୂର୍ବରେ ଯୋଡ଼ାଯାଇ ତାହାର ଅର୍ଥ ବଦଳାଉଥିବା ଅଂଶକୁ ଉପସର୍ଗ କୁହାଯାଏ; ଯଥା ପ୍ର + ଗତି = ପ୍ରଗତି, ଅନୁ + ସନ୍ଧାନ = ଅନୁସନ୍ଧାନ।
- ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅନୁଭୂତି ଲେଖା
- ଲେଖକ ନିଜେ ଦେଖିଥିବା ବା ଅନୁଭବ କରିଥିବା ଘଟଣାର ବର୍ଣ୍ଣନାକୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅନୁଭୂତି କୁହାଯାଏ; ଏଥିରେ ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବ ପ୍ରାୟତଃ ପ୍ରଧାନ ହୁଏ।
- ପତ୍ର ଲେଖନର ଅଂଶ
- ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ପତ୍ରରେ ସ୍ଥାନ, ତାରିଖ, ସମ୍ବୋଧନ, ବିଷୟ, ମୂଳ ବିଷୟବସ୍ତୁ, ଦରଖାସ୍ତ ଓ ନାମ-ଦସ୍ତଖତ ଥାଏ; ଏହି କ୍ରମ ରକ୍ଷା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
- ଅନୁଚ୍ଛେଦ ଗଠନ
- ଏକ ଅନୁଚ୍ଛେଦରେ ପ୍ରଥମେ ମୁଖ୍ୟ ଭାବ ସୂଚକ ବାକ୍ୟ, ପରେ ସମର୍ଥକ ବିବରଣୀ, ଶେଷରେ ସମାପନ ବାକ୍ୟ ରହେ; ଏହି ତିନି ଅଂଶ ଏକତ୍ର ଏକ ସଂଗଠିତ ରଚନା ତିଆରି କରେ।
- ସାରାଂଶ ଲେଖନ
- ଏକ ପାଠ୍ୟର ମୁଖ୍ୟ ଭାବକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ନିଜ ଭାଷାରେ ପ୍ରକାଶ କରିବା ସାରାଂଶ; ଏଥିରେ ଉପ-ବିବରଣୀ ବାଦ ଦେଇ କେବଳ ପ୍ରଧାନ ବିନ୍ଦୁ ରଖାଯାଏ।
- ସମ୍ବୋଧନ କାରକ
- ଯାହାକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଏ, ତାହା ସମ୍ବୋଧନ କାରକ; ଏହା ପୃଥକ ବିଭକ୍ତି ଚିହ୍ନ ନେଇ ନ ଥାଏ ଓ ବାକ୍ୟରେ ସାଧାରଣତଃ କମା ଦ୍ୱାରା ଅଲଗା ରହେ।
- ସମାପିକା ଓ ଅସମାପିକା
- ବାକ୍ୟର ଶେଷରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଥ ଦେଉଥିବା କ୍ରିୟା ସମାପିକା; ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟାର ସହାୟତାରେ ଅଂଶତଃ ଅର୍ଥ ଦେଉଥିବା କ୍ରିୟା ଅସମାପିକା, ଯଥା ଖାଇ, ଯାଇ।
- ଲିଙ୍ଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ
- ଓଡ଼ିଆରେ ପୁଲିଙ୍ଗ, ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗ ଓ ଅଲିଙ୍ଗ (କ୍ଲୀବ) ତିନି ଲିଙ୍ଗ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ; ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗ ପ୍ରାୟତଃ 'ଆ' ବା 'ଈ' ପ୍ରତ୍ୟୟରେ ଗଠିତ ହୁଏ, ଯଥା ରାଜା-ରାଣୀ।
- ବଚନର ପ୍ରକାର
- ଓଡ଼ିଆରେ ଏକବଚନ ଓ ବହୁବଚନ ଦୁଇ ବଚନ ଅଛି; ବହୁବଚନ ସାଧାରଣତଃ 'ମାନେ', 'ଗୁଡ଼ିକ' ବା 'ସବୁ' ଯୋଡ଼ି ଗଠିତ ହୁଏ, ଯଥା ଛାତ୍ର-ଛାତ୍ରମାନେ।
- ସନ୍ଧି କାହିଁକି ହୁଏ
- ଦୁଇ ପଦ ପାଶାପାଶି ଆସିଲେ ଉଚ୍ଚାରଣ ସୁବିଧା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ମିଳନ ଘଟେ, ତାହା ସନ୍ଧି; ଏହା ଲିଖନ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଓ ସୁବୋଧ୍ୟ କରେ।