സുഖാന്തമോ? - നാടകാവതരണത്തിലെ വിശ്വസ്തത
സ്കൂൾ കലോത്സവത്തിൽ പ്ലസ് ടു വിഭാഗത്തിന് പ്രസ്തുത നാടകത്തിന്റെ 18 മിനിറ്റ് ഭാഗം അവതരിപ്പിക്കണം. സംഘത്തിൽ 11 അഭിനേതാക്കൾ, ചെറിയ വേദി, രണ്ട് ലൈറ്റുകൾ, ഒരു മൈക്ക് മാത്രം. സംവിധായകനായ വിദ്യാർത്ഥി മൂന്നാം രംഗത്തിൽ ഒരു ആഖ്യാതാവിനെ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് അവസാനം സുഖാന്തമാക്കി മാറ്റാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു; “പ്രേക്ഷകർക്ക് ദുരന്താന്ത്യം മനസ്സിലാകില്ല” എന്നാണ് അവന്റെ ന്യായം. എന്നാൽ നാടകത്തിന്റെ കേന്ദ്രപ്രമേയം ത്യാഗവും അനീതിയുമാണ്. റിഹേഴ്സലിന് മൂന്നു ദിവസം മാത്രം. മറ്റു രണ്ടു കുട്ടികൾ അവസാന രംഗം മാറ്റുന്നതിനെ എതിർക്കുന്നു; അവർക്ക് അതിന്റെ കാരണം വ്യക്തമാക്കാനാകുന്നില്ല. ഒരു അധ്യാപകൻ “പരീക്ഷയിൽ ഈ നാടകത്തിന്റെ സന്ദേശം ചോദിക്കുമ്പോൾ കുട്ടികൾ എന്ത് എഴുതും” എന്ന് ആശങ്കപ്പെടുന്നു. ക്ലാസിൽ നാടകം രണ്ടുതവണ വായിച്ചിട്ടുണ്ട്; രംഗഭാഷയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ച ഒരിക്കലും നടന്നിട്ടില്ല. അവതരണത്തിൽ പാട്ടും നൃത്തവും ചേർക്കണോ എന്ന ചോദ്യവുമുണ്ട്; വേദിയിൽ അഞ്ച് മിനിറ്റ് കൂടി ലഭിച്ചാൽ മാത്രമേ അത് സാധ്യമാകൂ. അധ്യാപകൻ മെന്ററായി ഇടപെടണം; വിദ്യാർത്ഥിയുടെ സർഗാത്മകതയെ തളർത്താതെ പാഠവിശ്വസ്തതയും വേദിപരിമിതിയും സന്തുലിപ്പിക്കണം. അവസാനം സ്റ്റേജ് ക്രാഫ്റ്റ്, ഭാഷ്യം, പ്രേക്ഷകാനുഭവം എന്നിവയിൽ തീരുമാനം എടുക്കണം. ഇവയിൽ ഏത് തീരുമാനം പാഠത്തെയും കുട്ടിയെയും ഒരുപോലെ സംരക്ഷിക്കും എന്നതാണ് പ്രധാനം. അധ്യാപകസമിതി ഈ തീരുമാനം അംഗീകരിക്കണം.
1. സുഖാന്തമാക്കി മാറ്റാനുള്ള നിർദ്ദേശം അംഗീകരിക്കണോ? രണ്ട് മാനദണ്ഡങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തീരുമാനമെടുക്കുക.
Read the worked answer
അംഗീകരിക്കരുത്. ഒന്നാം മാനദണ്ഡം: പ്രമേയസാക്ഷാത്കാരം. നാടകത്തിന്റെ കേന്ദ്രം ത്യാഗവും അനീതിയുമാണ്; ദുരന്താന്ത്യം മാറ്റിയാൽ പ്രേക്ഷകന് ലഭിക്കേണ്ട ധാർമ്മികസംഘർഷം നഷ്ടമാകും. രണ്ടാം മാനദണ്ഡം: വേദിപരിമിതിയും പ്രേക്ഷകബോധവും. ‘മനസ്സിലാകില്ല’ എന്നതിന് പരിഹാരം അവസാനം മാറ്റലല്ല; രംഗഭാഷ കൂടുതൽ വ്യക്തമാക്കലാണ്. എന്നാൽ ആഖ്യാതാവിനെ ചേർക്കാം - അവസാനം മാറ്റാതെ, രംഗങ്ങൾക്കിടയിൽ സന്ദർഭം വിശദീകരിക്കാൻ മാത്രം. അത് പാഠവിശ്വസ്തത നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് പ്രേക്ഷകനെ സഹായിക്കും. അതിനാൽ സുഖാന്തം നിരസിക്കുക; നിയന്ത്രിത ആഖ്യാനം അനുവദിക്കുക.
2. വേദിപരിമിതി മറികടക്കാൻ രണ്ട് സ്റ്റേജ്ക്രാഫ്റ്റ് പരിഹാരങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കുക; അവ പ്രമേയത്തെ എങ്ങനെ സഹായിക്കും?
Read the worked answer
- ലൈറ്റിംഗ് ഉപയോഗിച്ച് രംഗവിഭജനം: രണ്ട് ലൈറ്റുകൾ മാത്രമുള്ളതിനാൽ ഒരു വശം ഇരുണ്ടതാക്കി ആന്തരികസംഘർഷം കാണിക്കാം; ദുരന്താന്ത്യത്തിൽ വെളിച്ചം കുറയ്ക്കുന്നത് അനീതിയുടെ ഭാരം വർദ്ധിപ്പിക്കും. 2) ശബ്ദസ്കേപ്പ്: മൈക്ക് ഒന്നേ ഉള്ളൂ എന്നതിനാൽ ഒരു കഥാപാത്രത്തിന്റെ ശബ്ദം മാത്രം ഉയർത്തി മറ്റുള്ളവരെ ദൃശ്യമായി നിർത്താം; ആധിപത്യവും നിസ്സഹായതയും ഒരുമിച്ച് കാണിക്കാം. ഇവ പുതിയ രംഗങ്ങൾ ചേർക്കാതെ പ്രമേയം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു; കൂടാതെ 18 മിനിറ്റ് പരിധിക്കുള്ളിൽ തുടരാം. മൂന്നാം ദിവസത്തെ റിഹേഴ്സലിൽ ഇവ രണ്ടും ചെറിയ ബ്ലോക്കിംഗോടെ പരീക്ഷിക്കാം.
3. വിദ്യാർത്ഥിയുടെ സർഗാത്മകതയെ തളർത്താതെ ഈ തീരുമാനം ന്യായീകരിച്ച് അവന് എങ്ങനെ ഫീഡ്ബാക്ക് നൽകാം?
Read the worked answer
ആദ്യം അവന്റെ ഉദ്ദേശ്യം അംഗീകരിക്കണം: ‘പ്രേക്ഷകൻ മനസ്സിലാക്കണം’ എന്നത് നല്ല സംവിധായകചിന്തയാണ്. ശേഷം ചോദ്യം ചെയ്യണം: ‘അവസാനം മാറ്റുമ്പോൾ പ്രമേയം എന്താകുന്നു?’ രണ്ട് ഭാഷ്യങ്ങൾ താരതമ്യം ചെയ്യാൻ പറയണം - ദുരന്താന്ത്യവും സുഖാന്തവും. അവന്റെ ആശയം ഉപേക്ഷിക്കാതെ, ആഖ്യാതാവിനെ ‘സഹായി’യാക്കി മാറ്റാൻ നിർദ്ദേശിക്കണം. റിഹേഴ്സലിൽ രണ്ട് പതിപ്പുകളും ചെറിയ കാലത്തേക്ക് അവതരിപ്പിച്ച് സഹപാഠികളുടെ പ്രതികരണം രേഖപ്പെടുത്താം. അവസാന തീരുമാനം പാഠവിശ്വസ്തതയുടെ മാനദണ്ഡത്തിൽ എടുക്കണം എന്ന് വ്യക്തമാക്കുക; ഇത് അധികാരത്തോടെ തള്ളലല്ല, സംവിധാനചർച്ചയാണ്.