KSEAB SSLC FL Kannada cheat sheet

'ಸಂದರ್ಭ ಸಹಿತ ವಿವರಣೆ' ಉತ್ತರವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ: ಮೊದಲು ಸಂದರ್ಭ (ಪಾಠದ ಹೆಸರು, ಲೇಖಕ, ಪ್ರಸಂಗ), ನಂತರ ವಿವರಣೆ (ಸಾಲಿನ ಆಶಯ).

ಗದ್ಯ ಪಠ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಾತ್ರದ ಸ್ವಭಾವ, ಘಟನೆಯ ಕಾರಣ-ಪರಿಣಾಮ, ಲೇಖಕರ ಆಶಯ ಮತ್ತು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಸಾರ್ಥಕತೆ ಕುರಿತಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಗದ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು: ಕಥೆ, ಪ್ರಬಂಧ, ಭಾಷಣ, ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ, ಆತ್ಮಕಥೆ, ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಿತ ಕಥೆ.

ಕಥೆಯ ರಚನೆಯನ್ನು 'ಆರಂಭ – ಬೆಳವಣಿಗೆ – ಪರಿಣಾಮ' ಎಂಬ ಮೂರು ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿ ಸಾರಾಂಶ ಬರೆಯಿರಿ.

ಪಾಠದ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಲೇಖಕರ ಹೆಸರನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬರೆಯದಿದ್ದರೆ ಸಂದರ್ಭ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಅಂಕ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಗದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಗಾದೆ, ನುಡಿಗಟ್ಟು ಅಥವಾ ರೂಪಕದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಆ ಪ್ರಸಂಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿ ವಿವರಿಸಬೇಕು.

'ಪಾತ್ರ ಚಿತ್ರಣ' ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಪಾತ್ರದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಪಠ್ಯದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಘಟನೆ ಅಥವಾ ಸಂಭಾಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ.

'ತಾತ್ಪರ್ಯ' ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಪಠ್ಯದ ಸಾಲುಗಳನ್ನೇ ಉದ್ಧರಿಸದೆ, ತಮ್ಮ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಆಶಯವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿ.

ಪ್ರಮುಖ ಕನ್ನಡ ಛಂದಸ್ಸುಗಳು: ಕಂದ, ತ್ರಿಪದಿ, ಸಾಂಗತ್ಯ, ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿ, ವಾರ್ಧಕ ಷಟ್ಪದಿ ಮತ್ತು ಗೀತೆ (ಗೀತ).

ಪ್ರಕಾರ-ಕರ್ತೃ: ಸಾಂಗತ್ಯ – ರನ್ನ; ತ್ರಿಪದಿ – ಸರ್ವಜ್ಞ; ವಚನ – ಬಸವಣ್ಣ, ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು, ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ; ಕೀರ್ತನೆ – ಪುರಂದರದಾಸ, ಕನಕದಾಸ.

ಉಪಮಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯ ಮತ್ತು ಉಪಮಾನದ ನಡುವೆ 'ಹಾಗೆ, ಅಂತೆ, ನಂತೆ' ಮುಂತಾದ ವಾಚಕ ಪದ ಇರುತ್ತದೆ; ರೂಪಕಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ ವಾಚಕ ಪದ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಅನುಪ್ರಾಸ = ಒಂದೇ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರದ ಪುನರಾವರ್ತನೆ; ಶ್ಲೇಷ = ಒಂದೇ ಪದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಅರ್ಥ; ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ = ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿತ ವರ್ಣನೆ; ಸ್ವಭಾವೋಕ್ತಿ = ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವರ್ಣನೆ.

ದೃಷ್ಟಾಂತಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಹೋಲಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ಉಪಮೆಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪ.

ಷಟ್ಪದಿ ಎಂದರೆ ಪ್ರತಿ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆರು ಪಾದಗಳಿರುವ ಛಂದಸ್ಸು; ಭಾಮಿನಿ ಮತ್ತು ವಾರ್ಧಕ ಇದರ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು.

ಭಾವಾರ್ಥ ಬರೆಯುವಾಗ ಪ್ರತಿ ಪದಕ್ಕೂ ಅರ್ಥ ಬರೆಯಬೇಡಿ; ಪದ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಆಶಯವನ್ನು ಸರಳ ಗದ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಿ.

ಸಂದರ್ಭ ಸಹಿತ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕವಿ, ಪದ್ಯದ ಹೆಸರು, ಪ್ರಸಂಗ ಮತ್ತು ಸಾಲಿನ ಆಶಯ – ಈ ನಾಲ್ಕು ಅಂಶಗಳು ಇರಬೇಕು.

ಕನ್ನಡ ಸಂಧಿಗಳು ಮೂರು ಬಗೆ: ಲೋಪ ಸಂಧಿ, ಆಗಮ ಸಂಧಿ ಮತ್ತು ಆದೇಶ ಸಂಧಿ.

ಆಗಮ ಸಂಧಿ: ಸ್ವರದ ಮುಂದೆ ಯ್, ವ್, ದ್, ನ್ ಸೇರುವುದು – ಮಳೆ + ಇಂದ = ಮಳೆಯಿಂದ; ಮಗು + ಗೆ = ಮಗುವಿಗೆ.

ಆದೇಶ ಸಂಧಿ: ಒಂದು ವ್ಯಂಜನವು ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುವುದು – ಕಣ್ + ನೀರು = ಕಣ್ಣೀರು; ಲೋಪ ಸಂಧಿ: ಊರು + ಅಲ್ಲಿ = ಊರಲ್ಲಿ.

ಸಮಾಸಗಳು ಆರು: ತತ್ಪುರುಷ, ಕರ್ಮಧಾರಯ, ದ್ವಂದ್ವ, ಬಹುವ್ರೀಹಿ, ದ್ವಿಗು ಮತ್ತು ಅವ್ಯಯೀಭಾವ.

ತತ್ಪುರುಷದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಪದ ಪ್ರಧಾನ (ಊರಿನ ಮನೆ = ಊರಮನೆ); ಕರ್ಮಧಾರಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷಣ-ವಿಶೇಷ್ಯ ಸಂಬಂಧ (ಕರಿಯ ಮೇಘ = ಕರಿಮೇಘ).

ದ್ವಂದ್ವದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಪದಗಳು ಪ್ರಧಾನ (ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ = ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣರು); ಬಹುವ್ರೀಹಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಸವು ಬೇರೆಯದೇ ಅರ್ಥ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ (ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣು = ಕಮಲಾಕ್ಷ).

ಅವ್ಯಯೀಭಾವದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಪದ ಅವ್ಯಯ (ಯಥಾ + ಶಕ್ತಿ = ಯಥಾಶಕ್ತಿ); ದ್ವಿಗುವಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಪದ ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಕ.

ವಿಭಕ್ತಿಗಳು ಎಂಟು: ಪ್ರಥಮಾ, ದ್ವಿತೀಯಾ, ತೃತೀಯಾ, ಚತುರ್ಥಿ, ಪಂಚಮಿ, ಷಷ್ಠಿ, ಸಪ್ತಮಿ, ಸಂಬೋಧನಾ.

ಕೃದಂತ ಪ್ರತ್ಯಯ ಧಾತುವಿಗೆ ಸೇರಿ ಹೊಸ ಪದ ಮಾಡುತ್ತದೆ (ಮಾಡು + ಉವ = ಮಾಡುವ); ತದ್ಧಿತ ಪ್ರತ್ಯಯ ನಾಮಪದದಿಂದ ಹೊಸ ನಾಮಪದ ಮಾಡುತ್ತದೆ (ಹಿರಿ + ಮೆ = ಹಿರಿಮೆ).

ಪ್ರಬಂಧದ ರಚನೆ ಮೂರು ಭಾಗ: ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ (ಆಮುಖ), ವಿಷಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಸಮಾರೋಪ.

ಪ್ರಬಂಧ ಪ್ರಕಾರಗಳು: ಚಿಂತನಾತ್ಮಕ (ವಿಚಾರ), ವರ್ಣನಾತ್ಮಕ, ಕಥನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ.

ಪತ್ರದ ಅಂಗಗಳು: ಸ್ಥಳ, ದಿನಾಂಕ, ಸಂಬೋಧನೆ, ವಿಷಯ (ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ), ಮುಖ್ಯಾಂಶ, ವಂದನೆ ಮತ್ತು ಸಹಿ.

ಖಾಸಗಿ ಪತ್ರ ಸಂಬಂಧಿಕರು ಅಥವಾ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ; ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಪತ್ರ ಶಾಲೆ, ಕಚೇರಿ, ಪತ್ರಿಕಾ ಸಂಪಾದಕರಿಗೆ ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ.

ಪ್ರಬಂಧದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಬ್ದ ಮಿತಿ ಸುಮಾರು 200–250 ಪದಗಳು; ಮಿತಿ ಮೀರಿದರೆ ಅಂಕ ಕಡಿತಗೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಒಂದು ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕೇಂದ್ರ ವಿಷಯ ಇರಬೇಕು; ಒಂದೇ ಅಂಶದ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಅಂಕ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಗಾದೆ, ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಉದಾಹರಣೆ ಸೇರಿಸುವುದು ಪ್ರಬಂಧದ ಆಶಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿರಾಮ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಬಳಕೆ: ಪೂರ್ಣವಿರಾಮ (.), ಅಲ್ಪವಿರಾಮ (,), ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ (?), ಆಶ್ಚರ್ಯಾರ್ಥಕ (!), ಉದ್ಧರಣ ಚಿಹ್ನೆ (' ') ಮತ್ತು ಆವರಣ.

ಅಪಠಿತ ಗದ್ಯಾಂಶ ಎಂದರೆ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿಲ್ಲದ, ಹೊಸದಾಗಿ ಕೊಟ್ಟ ಗದ್ಯ ಭಾಗ; ಉತ್ತರಗಳು ಈ ಭಾಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ಇರಬೇಕು.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು: ಸೂಕ್ತ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ನೀಡುವುದು, ಪದದ ಅರ್ಥ, ಸಮಾನಾರ್ಥಕ/ವಿರುದ್ಧಾರ್ಥಕ ಪದ, ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಉತ್ತರ.

ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಪದದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸಂದರ್ಭದ (context) ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಊಹಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ; ನಿಘಂಟಿನ ಅರ್ಥವನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಬೇಡಿ.

ಶೀರ್ಷಿಕೆ ನೀಡುವಾಗ ಗದ್ಯಾಂಶದ ಕೇಂದ್ರ ವಿಷಯವನ್ನು ಮೂರರಿಂದ ಐದು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ.

ಸಾರಾಂಶ ಬರೆಯುವಾಗ ಉದಾಹರಣೆ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಿ.

ಗದ್ಯಾಂಶದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರು, ಸ್ಥಳ, ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸದೆ ಅದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ.

ಗದ್ಯಾಂಶದ ಒಳಗಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಹೊರಗಿನ ಜ್ಞಾನ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಉತ್ತರ ಅಪೂರ್ಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪೂರಕ ಪಠ್ಯ ಭಾಗದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೇರ ಸ್ವರೂಪದವು ಮತ್ತು ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಅಂಕಗಳಿಗೆ ಇರುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಪಾತ್ರದ ಗುಣ, ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆ, ಕಥೆಯ ಸಂದೇಶ ಮತ್ತು ಲೇಖಕರ ಆಶಯಗಳ ಸುತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಪೂರಕ ಪಠ್ಯದ ಪಾಠಗಳು ಮುಖ್ಯ ಪಠ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಸಣ್ಣವು; ವಿಷಯ ಸರಳ ಮತ್ತು ಘಟನಾ ಕೇಂದ್ರಿತ.

ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರದ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಆ ಘಟನೆಯನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರೆ ಅಂಕ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಕಥೆಯ ಘಟನೆಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು (ಮೊದಲು-ನಂತರ) ಗುರುತಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಪಠ್ಯದ ಕ್ರಮವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ.

ಪಾಠದ ಸಂದೇಶ ಅಥವಾ ನೀತಿಯನ್ನು ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬರೆಯಿರಿ.