સંદર્ભ અને સૂચનાત્મક સાહિત્ય: અનુવાદ, સંવાદ અને વ્યવહારુ ગુજરાતી
સંદર્ભ અને સૂચનાત્મક ગુજરાતી
આ વિભાગ ભાષાના વ્યવહારુ ઉપયોગનું પરીક્ષણ કરે છે: અનુવાદ, સંવાદ, સૂચના, અરજી, ફોર્મ, જાહેરાત અને ટૂંકા સંદેશ. અનુવાદમાં શબ્દશઃ ઉતારો નહીં; મૂળ અર્થ, લહજો અને સંદર્ભ જાળવો. કહેવત, મુહાવરો અને શિષ્ટાચારનું સ્થાનિક રૂપાંતર કરો. સંવાદમાં વારા પ્રમાણે બોલવું, વ્યક્તિનું સંબોધન, વિનમ્રતા અને પ્રસંગ મુજબની ભાષા જરૂરી છે. સૂચનાત્મક લખાણમાં માહિતી ચોક્કસ, ટૂંકી અને ક્રિયાપ્રધાન હોવી જોઈએ.
અનુવાદ અને સંવાદના નિયમો
- પહેલાં આખું વાક્ય વાંચો, પછી કર્તા-ક્રિયા-કર્મ ઓળખો.
- રૂઢિપ્રયોગનો શબ્દશઃ અનુવાદ નહીં, સમાન અર્થનો ગુજરાતી રૂઢિપ્રયોગ વાપરો.
- ઔપચારિક સંદર્ભમાં 'કૃપા કરીને', 'વિનંતી છે', 'આભાર' જેવા શબ્દો રાખો.
- સંવાદમાં દરેક પ્રત્યુત્તર પહેલાના વાક્ય સાથે જોડાયેલો હોવો જોઈએ.
કાર્યરત ઉદાહરણ
અંગ્રેજી: 'Please submit the form by Friday.' સીધો અનુવાદ: 'કૃપા કરીને શુક્રવાર સુધીમાં ફોર્મ સબમિટ કરો.' વધુ સ્વાભાવિક: 'કૃપા કરીને શુક્રવાર સુધીમાં ફોર્મ જમા કરાવો.' કારણ: 'submit' માટે ઔપચારિક ગુજરાતીમાં 'જમા કરાવો' વધુ યોગ્ય છે; 'by Friday'નો અર્થ 'શુક્રવાર સુધીમાં' છે, 'શુક્રવાર પછી' નહીં. સંવાદમાં ગ્રાહક કહે: 'આ શર્ટની કિંમત શું છે?' દુકાનદાર: 'આની કિંમત બે હજાર રૂપિયા છે; તમે અજમાવી જુઓ.' આમાં પ્રશ્ન-ઉત્તરનો સંબંધ અને વિનમ્ર સૂચન બંને છે.
ગુણ ગુમાવતી ભૂલો
શબ્દશઃ અનુવાદ કરીને અર્થ બગાડવો; સંવાદમાં અસંબદ્ધ જવાબ આપવો; અરજીમાં વિષય ન લખવો; જાહેરાતમાં તારીખ/સંપર્ક ચૂકવો; 'કૃપા કરીને' અને 'આભાર' જેવા શિષ્ટાચાર ભૂલવા.