Maharashtra SSC Telugu FL (MSBSHSE) flashcards
Maharashtra SSC Telugu FL (MSBSHSE) · Build recall with a focused review session.
32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.
- వ్యాసం
- ఒక విషయాన్ని ఉపోద్ఘాతం, విషయ వివరణ, ముగింపు అనే మూడు భాగాలలో క్రమబద్ధంగా రచయిత తన అభిప్రాయాలతో వివరించే గద్య ప్రక్రియను వ్యాసం అంటారు.
- కథా గమనం
- కథలో సన్నివేశాలు ఒకదాని తర్వాత ఒకటి జరిగే క్రమాన్ని కథా గమనం అంటారు; ఇందులో ఆరంభం, సంఘర్షణ, పరిణామం, ముగింపు అనే నాలుగు దశలు ఉంటాయి.
- పాత్ర చిత్రణ
- రచయిత సంభాషణలు, పాత్రల చర్యలు, ఇతర పాత్రల అభిప్రాయాల ద్వారా కథలోని పాత్రల స్వభావాన్ని, మనస్తత్వాన్ని చిత్రించడాన్ని పాత్ర చిత్రణ అంటారు.
- జీవిత చరిత్ర
- ఒక వ్యక్తి జననం నుంచి ప్రధాన సంఘటనలను కాలక్రమంలో నమోదు చేసే గద్య ప్రక్రియను జీవిత చరిత్ర అంటారు; ఆ వ్యక్తి స్వయంగా రాసుకుంటే దాన్ని ఆత్మకథ అంటారు.
- జాతీయం
- పదాలకు అక్షరార్థం కాకుండా ప్రత్యేక భావాన్ని సూచించే పదబంధాన్ని జాతీయం అంటారు; ఉదా: 'ముఖం చాటేయడం' అంటే సిగ్గుపడటం.
- సామెత
- పూర్వీకుల అనుభవాన్ని సూక్ష్మంగా తెలిపే, పూర్తి వాక్య రూపంలో ఉండే లోకోక్తిని సామెత అంటారు; ఉదా: 'చేతి కంకణానికి అద్దం ఎందుకు'.
- ప్రాస
- పద్య పాదాలలో రెండవ అక్షరం ఒకే విధంగా ఉండటాన్ని ప్రాస అంటారు; ఈ నియమం సాధారణంగా ఆటవెలది, తేటగీతి, సీస పద్యాలలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
- యతి
- పద్య పాదం మధ్యలో నిర్దిష్ట స్థానంలో కొత్త పదం ప్రారంభమవడాన్ని యతి అంటారు; యతి స్థానం ఏ వృత్తమో దానిని బట్టి మారుతుంది.
- గురువు
- దీర్ఘాక్షరం, సంయుక్తాక్షరం లేదా అనునాసికం తర్వాత వచ్చే అక్షరాన్ని గురువు అంటారు; ఛందస్సులో దీనిని 'I' గుర్తుతో సూచిస్తారు.
- లఘువు
- హ్రస్వ అచ్చుతో కూడిన, సంయుక్తం కాని అక్షరాన్ని లఘువు అంటారు; ఛందస్సులో దీనిని 'U' గుర్తుతో సూచిస్తారు.
- ఉపమాలంకారం
- ఉపమేయానికి, ఉపమానానికి మధ్య 'వలె', 'లాగా', 'వంటి' వంటి ఉపమావాచక పదంతో సామ్యాన్ని చెప్పడాన్ని ఉపమాలంకారం అంటారు.
- రూపకాలంకారం
- ఉపమేయానికి, ఉపమానానికి భేదం లేదని చెప్పడాన్ని రూపకాలంకారం అంటారు; అంటే ఉపమానాన్ని ఉపమేయంగానే నేరుగా వర్ణిస్తారు.
- శృంగార రసం
- స్త్రీ పురుషుల మధ్య కలిగే ప్రేమ, ఆకర్షణ భావం నుంచి పుట్టే రసాన్ని శృంగార రసం అంటారు; దీన్ని రసాలన్నింటిలో శ్రేష్ఠమైనదిగా రసరాజు అంటారు.
- కరుణ రసం
- ప్రియమైన వారి ఎడబాటు, నష్టం లేదా మరణం వల్ల కలిగే దుఃఖ భావం పాఠకుల మనస్సులో కలిగించే రసాన్ని కరుణ రసం అంటారు.
- సంధి
- రెండు పదాలు కలిసేటప్పుడు వాటి మధ్య ఉన్న అక్షరం మారడాన్ని లేదా లోపించడాన్ని సంధి అంటారు; ఉదా: రామ + ఆలయం = రామాలయం.
- గుణ సంధి
- అ, ఆ తర్వాత ఇ, ఈ వస్తే ఏ కారంగానూ, ఉ, ఊ వస్తే ఓ కారంగానూ మారే సంధిని గుణ సంధి అంటారు; ఉదా: మహా + ఈశుడు = మహేశుడు.
- వృద్ధి సంధి
- అ, ఆ తర్వాత ఏ, ఐ వస్తే ఐ కారంగానూ, ఓ, ఔ వస్తే ఔ కారంగానూ మారే సంధిని వృద్ధి సంధి అంటారు; ఉదా: ఏక + ఏక = ఏకైక.
- యడాగమ సంధి
- సంధి జరిగేటప్పుడు రెండు పదాల మధ్య 'య్' కారం అదనంగా చేరితే దాన్ని యడాగమ సంధి అంటారు; ఉదా: మా + అమ్మ = మాయమ్మ.
- గసడదవాదేశ సంధి
- సంధి సమయంలో క, చ, త, ప లకు గ, స లేదా జ, ద, వ లు ఆదేశమయ్యే సంధిని గసడదవాదేశ సంధి అంటారు; ఉదా: మా + కొడుకు = మా గొడుకు.
- సమాసం
- రెండు లేదా అధిక పదాలు ఒకే పదంగా కలిసి ఒకే అర్థాన్ని ఇచ్చే పదనిర్మాణ ప్రక్రియను సమాసం అంటారు; ఉదా: రామ, కృష్ణులు = రామకృష్ణులు.
- కర్మధారయ సమాసం
- పూర్వపదం విశేషణంగా, ఉత్తరపదం విశేష్యంగా ఉండి రెండూ కలిసి ఒకే వస్తువును సూచించే సమాసాన్ని కర్మధారయ సమాసం అంటారు; ఉదా: నల్లని కన్నులు = నల్లకన్నులు.
- బహువ్రీహి సమాసం
- సమాసంలోని పదాల అర్థాన్ని కాకుండా మూడవ వస్తువును సూచించే సమాసాన్ని బహువ్రీహి సమాసం అంటారు; ఉదా: తామరల వంటి కన్నులు కలవాడు = తామరకన్నుడు.
- ప్రథమా విభక్తి
- వాక్యంలో కర్తను సూచించే విభక్తిని ప్రథమా విభక్తి అంటారు; దీనికి ప్రత్యేక ప్రత్యయం ఉండదు, ఉదా: 'రాముడు వచ్చాడు' అనే వాక్యంలో రాముడు కర్త.
- కర్మణి వాక్యం
- కర్త ప్రధానంగా కాకుండా కర్మ ప్రధానంగా ఉండే వాక్యాన్ని కర్మణి వాక్యం అంటారు; ఉదా: 'రాముడి చేత గ్రంథం చదవబడింది'.
- వ్యాస రచన
- ఇచ్చిన విషయంపై ఉపోద్ఘాతం, విషయ విస్తరణ, ముగింపు అనే మూడు భాగాలలో సొంత అభిప్రాయాలతో రాసే రచనను వ్యాసం అంటారు.
- అధికార లేఖ
- కార్యాలయాలు, అధికారులకు పంపే లేఖను అధికార లేఖ అంటారు; ఇందులో స్థలం, తేది, గ్రహీత చిరునామా, విషయం, సంతకం తప్పనిసరిగా ఉండాలి.
- సారాంశం
- ఇచ్చిన పేరాను సగం లేదా మూడో వంతు పరిమాణంలో, ముఖ్య భావం పోకుండా సొంత మాటల్లో రాయడాన్ని సారాంశం అంటారు.
- భావ విస్తరణ
- ఇచ్చిన సూక్తి లేదా నానుడి అంతరార్థాన్ని వివరించి, ఉదాహరణలతో విస్తరించి, ముగింపు ఇచ్చి రాసే రచనను భావ విస్తరణ అంటారు.
- నివేదన
- ఒక సమస్యను లేదా అభ్యర్థనను అధికారికి తెలియజేయడానికి రాసే లేఖను నివేదన అంటారు; ఇందులో విషయం స్పష్టంగా, సంక్షిప్తంగా ఉండాలి.
- స్కిమ్మింగ్
- పాఠ్యభాగాన్ని పదం పదం చదవకుండా, ముఖ్య భావాన్ని త్వరగా తెలుసుకోవడానికి చేసే వేగవంతమైన పఠన పద్ధతిని స్కిమ్మింగ్ అంటారు.
- స్కానింగ్
- ఇచ్చిన ప్రశ్నకు సంబంధించిన పేరు, సంఖ్య, తేది వంటి నిర్దిష్ట సమాచారాన్ని మాత్రమే పాఠంలో వెతికి చదవడాన్ని స్కానింగ్ అంటారు.
- ప్రతికూల పదాలు
- ప్రశ్నలో 'కాదు', 'తప్ప', 'ఎప్పుడూ లేదు' వంటి నిరాకరణ పదాలు ఉంటే సరైన సమాధాన ఎంపిక మారిపోతుంది; అందుకే ఆ పదాలను గుర్తించి చదవడం తప్పనిసరి.