First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.
Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.
Question 1Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
SSC తెలుగు గద్య పాఠాలలో సందర్భానుసారం వచ్చే 'అనుకంప' అనే పదానికి అర్థం ఏమిటి?
- కోపం
- ఆనందం
- భయం
- జాలి Correct answer.
Explanation
అనుకంప అనే పదానికి దయ, జాలి అని అర్థం. గద్య పాఠాలలో పాత్రల మనోభావాలను వివరించే సందర్భంలో ఈ పదం ప్రధానంగా కనిపిస్తుంది. ఇక్కడ కరుణ లేదా జాలి భావమే సరైన అర్థం.
Question 2Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో పాత్ర 'కాలు దన్నిన చోటే బంగారం' అని అంటుంది. ఆ మాటల ద్వారా తెలిసే భావం ఏమిటి?
- కాలితో నడిచే పని లాభదాయకం
- కష్టపడిన చోటే లాభం ఉంటుంది Correct answer.
- ప్రతి ఊరిలో బంగారం ఉంటుంది
- బంగారం నేలలోనే దొరుకుతుంది
Explanation
ఈ సామెత తాను నివసించే, పనిచేసే ప్రదేశంలోనే కష్టపడి సంపాదించాలని సూచిస్తుంది. గద్య పాఠాలలో పాత్రలు ఈ సామెతను సొంత ఊరిపై ఉన్న ప్రేమ, శ్రమ విలువను తెలపడానికి వాడతారు. అందువల్ల కష్టపడిన చోటే లాభం ఉంటుందనే భావం సరైనది.
Question 3Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఇద్దరు స్నేహితులు అడవిలో నడుచుకుంటూ వెళ్తున్నప్పుడు ఎలుగుబంటి ఎదురైంది. ఒకడు చెట్టు ఎక్కాడు; మరొకడు నేలపై పడి చనిపోయినట్టు నటించాడు. ఎలుగుబంటి వాడిని ముట్టుకోకుండా వెళ్లిపోయింది. ఈ గద్య సంఘటన తెలిపే నీతి ఏమిటి?
- అడవిలో ఒంటరిగా ఎప్పుడూ తిరగకూడదు
- ఎలుగుబంటిని ఎదుర్కోవడమే ధైర్యం
- చెట్టు ఎక్కడం ముందుగా నేర్చుకోవాలి
- ఆపదలో స్నేహితుడిని విడిచి పారిపోకూడదు Correct answer.
Explanation
ఎలుగుబంటి వచ్చినప్పుడు ఒక స్నేహితుడు చెట్టు ఎక్కి మరొకడిని విడిచిపెట్టాడు. ఆపదలో తోడు ఉండాలని, స్నేహితుడిని విడిచి పారిపోకూడదని ఈ కథ చెబుతుంది. కాబట్టి స్నేహధర్మమే ఇక్కడ ప్రధాన నీతి.
Question 4Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
రైతు తన పొలంలో పండిన పంటను మోసుకెళ్తూ దారిలో అలసిన బాలుడిని చూశాడు. తన బరువు ఉన్నా వాడిని బండిపై ఎక్కించుకున్నాడు. ఈ గద్యభాగంలో రైతు స్వభావంలో ప్రధానంగా తెలిసే గుణం ఏది?
- అజాగ్రత్త
- స్వార్థం
- మొండితనం
- దయ Correct answer.
Explanation
రైతు తన బరువు ఉన్నా అలసిన బాలుడిని బండిపై ఎక్కించుకోవడం ఇతరుల పట్ల కరుణను చూపుతుంది. తన పని పోతుందని చూడకుండా సాయం చేయడం దయా గుణానికి సూచన. అందువల్ల ఇక్కడ తెలిసే గుణం దయ.
Question 5Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
'అమ్మ మాటలు అమృతంతో సమానం' అనే వాక్యం ఒక గద్య పాఠంలో వచ్చింది. ఈ వాక్యంలో ఉన్న అలంకారం ఏది?
- అతిశయోక్తి
- శ్లేష
- రూపకాలంకారం
- ఉపమాలంకారం Correct answer.
Explanation
ఒక వస్తువును మరొక దానితో 'సమానం' అని పోల్చి చెప్పడం ఉపమాలంకారం లక్షణం. ఇక్కడ ఉపమేయమైన మాటలు ఉపమానమైన అమృతంతో పోల్చబడ్డాయి. అందువల్ల ఈ ప్రయోగం ఉపమాలంకారం.
Question 6Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
'గ్రంథాలయం తలుపులు మూసుకుపోతే ఊరి బుద్ధి కూడా మూసుకుపోతుంది' అని రచయిత ఒక గద్య పాఠంలో రాశాడు. ఈ వాక్యం ద్వారా తెలిసే భావం ఏమిటి?
- ఊరి ప్రజలు నిద్రపోతారు
- గ్రంథాలయాలను ఎప్పుడూ మూసి ఉంచాలి
- పుస్తకాలు కొనడం వ్యర్థం
- గ్రంథాలయం జ్ఞానానికి ఆధారం Correct answer.
Explanation
గ్రంథాలయం మూతపడితే ఊరి జ్ఞానం కూడా నశిస్తుందని రచయిత హెచ్చరిస్తున్నాడు. అంటే గ్రంథాలయం ఊరి జ్ఞానానికి, విద్యకు ఆధారం అనే భావం ఇందులో ధ్వనిస్తోంది. ఇది లక్షణార్థంలో చెప్పిన మాట, అక్షరార్థం కాదు.
Question 7Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
'మా ఊరి పెద్ద మనిషి చాలా ఉదారుడు' అని అందరూ అంటారు. ఆయన దానం చేసేది మాత్రం ఇతరుల డబ్బుతోనే. ఈ గద్యభాగంలో ధ్వనించే భావం ఏమిటి?
- వ్యంగ్యం Correct answer.
- ప్రశంస
- కరుణ
- భక్తి
Explanation
మాటల్లో ఉదారుడని పొగిడినా, ఆయన ఇతరుల డబ్బుతో దానం చేస్తాడని చెప్పడంలో పొగడ్తలో దాగిన ఎగతాళి ఉంది. ఇలాంటి పరోక్ష ఎగతాళిని వ్యంగ్యం అంటారు. అందువల్ల ఇక్కడ ధ్వనించే భావం వ్యంగ్యం.
Question 8Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
నది పారుతూ ఉంటుంది; దారిలో రాళ్లు వచ్చినా ఆగదు. మనిషి జీవితం కూడా అలాంటిదే - ఆటంకాలు ఎదురైనా ముందుకు సాగాలి. ఈ పేరాలోని ప్రధాన భావం ఏమిటి?
- ఆటంకాలను దాటి ముందుకు సాగాలి Correct answer.
- రాళ్లు ప్రవాహాన్ని ఆపుతాయి
- నదులు ఎప్పుడూ పారుతుంటాయి
- నది నీరు మనిషికి ఉపయోగం
Explanation
పేరాలో నది ఆటంకాల మధ్యా ముందుకు సాగడాన్ని మనిషి జీవితంతో పోల్చారు. కాబట్టి జీవితంలో ఆటంకాలు ఎదురైనా ముందుకు సాగాలనేదే ప్రధాన భావం. నది వివరణ ఇక్కడ ఉపమానంగా మాత్రమే ఉపయోగించబడింది.
Question 9Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
రాము దారిలో డబ్బు నిండిన పర్సు కనిపించగా పోలీస్ స్టేషన్ కు చేర్చాడు. యజమాని వచ్చి పర్సు తీసుకున్నాడు; రాము బహుమతిని కూడా తిరస్కరించాడు. ఈ గద్యభాగానికి సరిపోయే శీర్షిక ఏది?
- నిజాయితీ బాలుడు Correct answer.
- తప్పిపోయిన పర్సు
- పోలీస్ స్టేషన్ దారి
- డబ్బు సంపాదన
Explanation
బాలుడు దొరికిన పర్సును తిరిగి ఇచ్చి బహుమతిని కూడా తీసుకోలేదు; ఇది నిజాయితీని చాటుతుంది. గద్యభాగంలోని సంఘటనలన్నీ ఆ గుణాన్ని చుట్టుపట్లే నడుస్తాయి. అందువల్ల 'నిజాయితీ బాలుడు' అనే శీర్షిక కథా భావానికి సరిపోతుంది.
Question 10Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఊరి బావిలో దిగిన పిల్లవాడు ఎక్కలేకపోయాడు; చుట్టూ ఉన్నవారు ఎవరూ సాయం చేయలేదు. చివరకు ఒక ముసలి వ్యక్తి తాడు వేసి వాడిని పైకి లాగాడు. ఈ సంఘటన ద్వారా రచయిత చెప్పదలచిన ముఖ్య విషయం ఏమిటి?
- ఇతరుల కష్టానికి సాయం చేయాలి Correct answer.
- పిల్లలను బావి దగ్గరకు పంపకూడదు
- బావులను ఎప్పుడూ మూసి ఉంచాలి
- ముసలివారే ఎక్కువ సాయం చేస్తారు
Explanation
ఇతరులు కష్టంలో ఉన్నప్పుడు చూసీ చూడనట్టు ఉండకుండా సాయం చేయాలని ఈ సంఘటన తెలుపుతుంది. ఊరివారు ఎవరూ ముందుకు రాకపోయినా ముసలి వ్యక్తి సాయం చేయడం ఆ విలువను చూపుతుంది. అందువల్ల ఇతరుల కష్టానికి సాయం చేయాలనేది ముఖ్య విషయం.
Question 11Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక తెలుగు గద్య పాఠంలో 'ఆపద సమయంలో అతను ప్రతికూల పరిస్థితులను ఎదుర్కొన్నాడు' అని ఉంది. ఇక్కడ 'ప్రతికూల పరిస్థితులు' అనే పదబంధానికి సరైన అర్థం ఏమిటి?
- సంతోషకర సమయాలు
- కష్టకర పరిస్థితులు Correct answer.
- ఆర్థిక లాభాల అవకాశాలు
- స్నేహపూర్వక సందర్భాలు
Explanation
'ప్రతికూలం' అంటే అనుకూలం కానిది, కష్టం కలిగించేది. సందర్భంలో ఆపదను ఎదుర్కొనే సమయం గురించి చెప్పడం వల్ల పదబంధం కష్టకర పరిస్థితులను సూచిస్తుంది. మిగిలిన ఎంపికలు సానుకూల భావాన్ని ఇస్తున్నందున సందర్భానికి సరిపోవు.
Question 12Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలోని పాత్ర తనకు తినడానికి కూడా సరిపడా లేకపోయినా పక్క ఇంటి బిడ్డకు అన్నం పెట్టింది. ఈ పాత్ర ప్రధాన లక్షణాన్ని ఏ మాటతో సరిగ్గా వివరించవచ్చు?
- పరహిత దృష్టి Correct answer.
- స్వార్థపరత్వం
- అహంకారం
- నిర్లక్ష్యం
Explanation
పాత్ర తన అవసరాన్ని కూడా పక్కన పెట్టి ఇతరులకు సాయం చేసింది. ఇది పరుల మేలు కోరే పరహిత దృష్టిని చూపుతుంది. స్వార్థం, అహంకారం, నిర్లక్ష్యం ఈ చర్యకు విరుద్ధమైన లక్షణాలు.
Question 13Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో 'తల్లిభాషను మరచిన వాడు తన మూలాలను కోల్పోతాడు' అని రచయిత రాశాడు. ఈ వాక్యం ద్వారా తెలిసే భావం ఏమిటి?
- ఇతర భాషలను ఎప్పుడూ నేర్చుకోకూడదు
- మాతృభాష సంస్కృతికి మూలం Correct answer.
- మాతృభాషలోనే రచనలు చేయాలి
- మాతృభాషను నేర్చుకోవడం నిషేధం
Explanation
తల్లిభాష మనిషి సంస్కృతి, పరంపర, మూలాలతో ముడిపడి ఉంటుంది. దానిని మరచినప్పుడు ఆ అనుబంధం దెబ్బతింటుందని వాక్యం సూచిస్తుంది. మిగిలిన ఎంపికలు వాక్యంలో లేని నిషేధ భావాలను చేర్చుతున్నాయి.
Question 14Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో ఇద్దరు మిత్రులు చిన్న తప్పును కూడా పెద్ద సమస్యగా చెప్పి ఊరంతా గొడవ చేశారు. ఈ సందర్భానికి సరిపోయే జాతీయం ఏది?
- కొండను తవ్వి ఎలుకను పట్టుకోవడం
- చేతికి వచ్చినది విడవకుండా పట్టుకోవడం
- గోరంతలు కొండంతలు చేయడం Correct answer.
- అమృతం తాగిన వాడికి మరణం లేదు
Explanation
'గోరంతలు కొండంతలు చేయడం' అంటే చిన్న విషయాన్ని పెద్దదిగా పెంచి చెప్పడం. ఇద్దరు మిత్రులు చిన్న తప్పును పెద్ద సమస్యగా మార్చిన సందర్భానికి ఇది సరిపోతుంది. మిగిలిన జాతీయాలు వేరే భావాలను తెలుపుతాయి.
Question 15Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో రచయిత 'సమయం ఎవరి కోసం ఆగదు; ఈ క్షణమే మన చేతుల్లో ఉంది' అని రాశాడు. ఈ మాటల ద్వారా రచయిత ఏమి చెప్పాలనుకున్నాడు?
- రాత్రి సమయంలో పని చేయకూడదు
- గడియారాలను ఎక్కువగా కొనాలి
- సమయాన్ని వృథా చేయకుండా సద్వినియోగం చేసుకోవాలి Correct answer.
- సమయం ధనం కంటే విలువ తక్కువ
Explanation
సమయం ఆగదని చెప్పడం ద్వారా ప్రతి క్షణం విలువైనదని రచయిత తెలియజేస్తున్నాడు. అందుకే అందుబాటులో ఉన్న సమయాన్ని మంచి పనులకు వినియోగించుకోవాలని సూచన. ఇతర ఎంపికలు సమయ ప్రాముఖ్యతను తప్పుగా అర్థం చేసుకున్నవి.
Question 16Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో 'గతించిన కాలానికి చింతించకు; మిగిలిన కాలంలో ఏం సాధించాలో ఆలోచించు' అని ఉంది. ఈ వాక్యం ఏ భావాన్ని తెలుపుతుంది?
- కాలం గురించి ఆలోచించకూడదు
- గతంలో చేసిన పనులే ముఖ్యం
- గతాన్ని పూర్తిగా మరచిపోవాలి
- భవిష్యత్తు కార్యానికి సిద్ధమవ్వాలి Correct answer.
Explanation
గతం గురించి బాధపడటం కాకుండా మిగిలిన సమయాన్ని ఉపయోగించుకోవాలని వాక్యం చెబుతోంది. ఇది భవిష్యత్తు కార్యానికి సిద్ధపడాలనే భావాన్ని ఇస్తుంది. గతాన్ని పూర్తిగా మరచిపోవాలని లేదా ఆలోచించకూడదని ఇది చెప్పడం లేదు.
Question 17Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో విద్యార్థి పరీక్షలో కాపీ కొట్టకుండా తనకు తెలిసిన సమాధానాలే రాశాడు. మార్కులు తక్కువ వచ్చినా అతను సంతృప్తి చెందాడు. ఈ పాత్ర లక్షణం ఏమిటి?
- నిజాయితీ Correct answer.
- అలసట
- ఆర్థిక లాభం
- వ్యాపార నైపుణ్యం
Explanation
కాపీ కొట్టకుండా తనకు తెలిసిన దానిని నిజంగా రాయడం నిజాయితీని చూపుతుంది. మార్కులు తక్కువ వచ్చినా సంతృప్తి చెందడం ఆ లక్షణాన్ని బలపరుస్తుంది. మిగిలిన ఎంపికలు ఈ సందర్భానికి సరిపోయే లక్షణాలు కావు.
Question 18Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో రచయిత గ్రామంలోని మూఢనమ్మకాలను ఎత్తిచూపి, విద్య ద్వారా వాటిని తొలగించాలని సూచించాడు. ఈ భాగంలో రచయిత స్వరం ఎలా ఉంది?
- ఉపేక్షతో కూడినది
- అతిగా స్తుతించేది
- హాస్యానికి మాత్రమే పరిమితమైనది
- సంస్కరణాభిలాష కలిగినది Correct answer.
Explanation
మూఢనమ్మకాలను ఎత్తిచూపి విద్య ద్వారా మార్పు కోరడం సంస్కరణ దృష్టిని చూపుతుంది. రచయిత లోపాలను సూచిస్తూనే పరిష్కార మార్గాన్ని కూడా చెబుతున్నాడు. అందుకే ఈ స్వరం సంస్కరణాభిలాష కలిగినది.
Question 19Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో పాత్ర 'నేను ఇంటికి వెలుగు ఇచ్చే దీపం లాంటివాడిని; నా జ్వాలలో నా బాధలు కూడా కలిసిపోతాయి' అని అంటుంది. ఈ మాటల్లో ధ్వనించే భావం ఏది?
- వెలుగు ఇవ్వకుండా బాధలతో ఆగిపోవడం
- స్వీయ బాధలను భరిస్తూ ఇతరులకు మేలు చేయడం Correct answer.
- తన బాధలను ఇతరులపై రుద్దడం
- ఇతరుల సాయంపై పూర్తిగా ఆధారపడడం
Explanation
దీపం తనను కాల్చుకుని ఇతరులకు వెలుగు ఇస్తుంది. పాత్ర మాటలు తన బాధలను భరిస్తూనే ఇతరులకు మేలు చేసే త్యాగాన్ని సూచిస్తాయి. 'నా జ్వాలలో నా బాధలు కలిసిపోతాయి' అనే భాగం స్వీయ కష్టాన్ని దాచుకుని సేవ చేయడాన్ని తెలుపుతుంది.
Question 20Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో ఇద్దరు విద్యార్థులు ఉన్నారు: ఒకడు కొత్త పుస్తకాలను అలంకరించుకుంటాడు కానీ చదవడు; మరొకడు పాత పుస్తకాలతోనే పాఠాలు నేర్చుకుని ఇతరులకు బోధిస్తాడు. రచయిత ఈ ఇద్దరి ద్వారా ఏమి సూచించాడు?
- జ్ఞానం చదవడం-పంచడంలో ఉంటుంది Correct answer.
- ఇతరులకు బోధించకూడదు
- పుస్తకాలు కొనడం నిషేధం
- పాత పుస్తకాలే ఉత్తమమైనవి
Explanation
పుస్తకాలను అలంకరించుకోవడం జ్ఞానాన్ని ఇవ్వదు; చదవడం ద్వారా నేర్చుకుని పంచడం ద్వారా జ్ఞానం ఉపయోగపడుతుంది. పాత పుస్తకాలతో నేర్చుకున్న విద్యార్థి ఈ భావాన్ని స్పష్టం చేస్తాడు. కాబట్టి రచయిత ఉద్దేశం జ్ఞానాన్ని ఆచరించి పంచాలని.
Question 21Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో 'అతను ఎప్పుడూ ఇతరులకు ఉపకారం చేస్తుంటాడు' అని ఉంది. ఇక్కడ 'ఉపకారం' అనే పదానికి సరైన అర్థం ఏది?
- మరచిపోవడం
- మేలు చేయడం Correct answer.
- ఎదురు చెప్పడం
- హాని చేయడం
Explanation
ఉపకారం అంటే ఇతరులకు సాయపడటం, మేలు చేయడం. 'ఉప' అనే ఉపసర్గ మంచి చర్యను సూచిస్తుంది. పాఠంలోని పాత్ర ఎప్పుడూ సాయం చేసే స్వభావం ఉన్నవాడు అని ఈ పదం తెలుపుతుంది.
Question 22Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో తప్పు చేసిన పాత్ర తర్వాత ఎవరికీ కనిపించకుండా తప్పించుకుంటుంది. ఆ పాత్ర ప్రవర్తనకు సరిపోయే జాతీయం ఏది?
- ముఖం చాటేయడం Correct answer.
- ముఖం కడుక్కోవడం
- కళ్లు కాయలు కాచేయడం
- చెవులు దగ్గర పెట్టుకోవడం
Explanation
'ముఖం చాటేయడం' అంటే ఎదురుగా రాకుండా తప్పించుకోవడం, ఇతరులకు కనిపించకుండా దాక్కోవడం. తప్పు చేసినవాడు నిందకు భయపడి ఇలా తప్పించుకుంటాడు. పాఠంలోని పాత్ర ప్రవర్తన ఈ జాతీయానికి సరిపోతుంది.
Question 23Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
'జీవితం ఒక ప్రయాణం' అనే వాక్యం ఒక గద్య పాఠంలో వచ్చింది. ఇందులో ఉన్న అలంకారం ఏది?
- శ్లేష
- అతిశయోక్తి
- రూపకం Correct answer.
- ఉపమానం
Explanation
ఇక్కడ జీవితాన్ని ప్రయాణంగా చెప్పడం జరిగింది; 'లాగా', 'వలె' అనే పోలిక పదాలు లేకుండా నేరుగా ఒక వస్తువును మరొకటిగా చెప్పడం రూపకం. ఉపమానంలో పోలిక పదం ఉంటుంది, కానీ ఇక్కడ లేదు. అందువల్ల ఇది రూపకాలంకారం.
Question 24Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో తండ్రి కొడుకుతో 'నేను నీకు డబ్బు ఇవ్వను; కష్టపడి సంపాదించుకో' అని అంటాడు. తండ్రి ఉద్దేశం ఏమిటి?
- డబ్బును దాచిపెట్టడం
- స్వావలంబన పెంచడం Correct answer.
- కొడుకును పొలం పనికి పంపడం
- కొడుకును శిక్షించడం
Explanation
తండ్రి డబ్బు ఇవ్వకపోవడం ద్వారా కొడుకు తన కష్టంతో సంపాదించడం నేర్చుకోవాలని కోరుతున్నాడు. ఇది స్వావలంబనను పెంచే చర్య. పాఠంలోని సంభాషణను బట్టి తండ్రి ఉద్దేశం శిక్ష కాదు, బాధ్యత నేర్పడం.
Question 25Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠానికి 'అమ్మ చిరునవ్వు' అని శీర్షిక. పాఠంలో తల్లి కష్టాల మధ్యా పిల్లల కోసం నవ్వుతూ ఉంటుంది. ఈ శీర్షిక సార్థకత ఏమిటి?
- పిల్లలు నవ్వడం నేర్చుకోవడం
- తల్లి త్యాగాన్ని, ఆప్యాయతను చాటడం Correct answer.
- పాఠంలో నవ్వు ఎక్కువగా ఉందని
- తల్లి పేరు చిరునవ్వు అని
Explanation
శీర్షిక పాఠంలోని ప్రధాన భావాన్ని సూచిస్తుంది. తల్లి తన కష్టాలను మరచి పిల్లల కోసం నవ్వుతుంది; ఇది ఆమె త్యాగాన్ని, ప్రేమను తెలుపుతుంది. అందువల్ల ఈ శీర్షిక సార్థకమవుతుంది.
Question 26Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో రచయిత 'చెట్లు తలలు ఊపి మనలను పిలుస్తున్నాయి' అని రాశాడు. ఈ వర్ణనలో ఏ అంశం ఉంది?
- వర్ష కొనియాడడం
- చెట్లను నరకడం
- పక్షుల వర్ణన
- మానవీకరణ వర్ణన Correct answer.
Explanation
చెట్లు తలలు ఊపడం, పిలవడం మనుషుల లక్షణాలు; వాటిని చెట్లకు ఆపాదించడం ద్వారా రచయిత ప్రకృతిని సజీవంగా చిత్రిస్తున్నాడు. ఇలాంటి వర్ణనను మానవీకరణ అంటారు. ఇది రచయిత ఊహాశక్తిని, ప్రకృతి పట్ల అనుబంధాన్ని చాటుతుంది.
Question 27Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో రైతు రసాయన ఎరువులు మానేసి సేంద్రియ పద్ధతిని అనుసరించాడు; కొంత కాలానికి భూమి సారవంతమైంది. ఈ ఘటన తెలిపే సందేశం ఏమిటి?
- వర్షం మీదే ఆధారపడాలి
- పొలం పని మానేయాలి
- ప్రకృతికి అనుకూల వ్యవసాయం మంచిది Correct answer.
- రసాయన ఎరువులే మేలు
Explanation
సేంద్రియ పద్ధతి భూమి సారాన్ని కాపాడి పంటను మెరుగుపరుస్తుంది. రసాయన ఎరువులు ఎక్కువ కాలం వాడితే భూమి నాణ్యత దెబ్బతింటుంది. అందువల్ల ప్రకృతికి అనుకూలమైన వ్యవసాయమే మంచిదని పాఠం సూచిస్తుంది.
Question 28Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో పాత్ర 'నా ఇల్లు చిన్నది, కానీ నా హృదయం పెద్దది' అని అంటుంది. ఈ మాటల్లోని ధ్వని ఏమిటి?
- మనసు విశాలత Correct answer.
- హృదయ ఆరోగ్యం
- ఇల్లు పెద్దగా కట్టుకోవడం
- ధనం ముఖ్యం
Explanation
ఇక్కడ 'చిన్న ఇల్లు' అనేది పేదరికాన్ని, 'పెద్ద హృదయం' అనేది విశాల మనసును సూచిస్తుంది. ఆస్తి తక్కువగా ఉన్నా ఇతరులకు సాయం చేసే గుణం ఉండాలని పాత్ర మాటలు తెలుపుతున్నాయి. ఇది పదాల అర్థానికి అతీతమైన ధ్వని.
Question 29Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో ఇద్దరు పాత్రలు ఉన్నారు. ఒకరు 'నా కష్టం నా కోసమే' అని అంటాడు; మరొకరు 'నా కష్టం తోటివారి కోసం పనికొస్తే చాలు' అని అంటాడు. ఈ ఇద్దరి భేదం ఏమిటి?
- స్వార్థం – పరోపకారం Correct answer.
- ధైర్యం – భయం
- జ్ఞానం – అజ్ఞానం
- ధనం – దారిద్య్రం
Explanation
మొదటి పాత్ర తన లాభం గురించి మాత్రమే ఆలోచిస్తుంది; ఇది స్వార్థాన్ని సూచిస్తుంది. రెండవ పాత్ర తన కష్టాన్ని ఇతరుల మేలు కోసం ఉపయోగించాలని కోరుతుంది; ఇది పరోపకారం. ఈ విధంగా ఇద్దరి మధ్య భేదం స్పష్టమవుతుంది.
Question 30Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో 'అందరూ నవ్వుతుంటే అతను మాత్రం ఆలోచనలో పడ్డాడు' అని ఉంది. దీన్ని బట్టి అతని మనస్సు ఎలా ఉందో తెలుపు.
- ఆకలితో
- ఆందోళనతో Correct answer.
- సంతోషంగా
- నిద్రలో
Explanation
ఇతరులు నవ్వుతున్నప్పుడు అతను ఆలోచనలో పడటం అతను ఏదో సమస్యతో బాధపడుతున్నట్లు సూచిస్తుంది. బయటి వాతావరణం ఒకలా ఉన్నా అతని మనస్సులో ఆందోళన ఉందని అర్థం. పాఠంలోని సందర్భాన్ని బట్టి ఇది సరైన తీర్మానం.
Question 31Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో రచయిత తన పుట్టిన గ్రామాన్ని 'పచ్చని తోట' అని వర్ణించి, దాని గాలి కూడా తనకు అమృతంలా అనిపిస్తుందని రాశాడు. ఈ వర్ణనలో రచయితకు గ్రామం పట్ల ఉన్న భావం ఏమిటి?
- గ్రామాన్ని విడిచి వెళ్లాలనే కోరిక
- గ్రామ ప్రజలను ఎప్పుడూ నిందించాలనే భావం
- గ్రామంలో ఉండాలంటే భయం
- గ్రామం పట్ల గాఢమైన ప్రేమ Correct answer.
Explanation
పచ్చని తోట అనే పోలిక, గాలి అమృతంలా అనిపించడం అనే వర్ణనలు రచయితకు గ్రామం మీద ఉన్న ప్రేమను, ఆత్మీయ అనుబంధాన్ని తెలుపుతాయి. గ్రామాన్ని విడిచిపెట్టాలనే కోరిక లేదా భయం ఉంటే అలా వర్ణించడు; అందువల్ల ఇక్కడ ప్రధాన భావం గాఢమైన ప్రేమ.
Question 32Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో 'ఇంటికి వచ్చినవారిని అతిథి దేవుడని భావించి గౌరవించమని' రచయిత హితవు చెప్పాడు. ఈ మాటలు ఏ సంప్రదాయాన్ని గుర్తు చేస్తున్నాయి?
- పశు సంరక్షణ
- పంట పండుగ
- అతిథి మర్యాద Correct answer.
- వృక్ష పూజ
Explanation
'అతిథి దేవుడు' అనే మాటలు ఇంటికి వచ్చినవారిని దేవుడిగా భావించి గౌరవించే సంప్రదాయాన్ని సూచిస్తాయి. ఇది పంట పండుగ లేదా వృక్ష పూజకు సంబంధించినది కాదు; అతిథి మర్యాదకు సంబంధించిన హితవు.
Question 33Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో 'తన కాళ్లపై తాను నిలబడ్డాడు' అని ఒక పాత్ర గురించి చెప్పబడింది. ఈ మాటల ద్వారా ఆ పాత్రలో తెలిసే ప్రధాన భావం ఏమిటి?
- శారీరకంగా పొడవుగా ఉండటం
- స్వావలంబనను సాధించడం Correct answer.
- ఎక్కువ సేపు నిలబడి పనిచేయడం
- ఇతరుల సహాయంపై పూర్తి ఆధారపడటం
Explanation
'కాళ్లపై నిలబడటం' అనేది ఇక్కడ అలంకారిక ప్రయోగం; ఇతరులపై ఆధారపడకుండా తన కాళ్లపై నిలబడి జీవించడాన్ని సూచిస్తుంది. అంటే పాత్ర స్వావలంబన సాధించిందని అర్థం, శారీరక నిలబడటం కాదు.
Question 34Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో విద్యార్థి తప్పును ఉపాధ్యాయుడు తరగతి ముందు చెప్పకుండా విడిగా పిలిచి, దానిని సరిదిద్దుకునే మార్గం చూపాడు. ఈ సన్నివేశం ఉపాధ్యాయుని ఏ లక్షణాన్ని ప్రధానంగా చూపుతుంది?
- తరగతిలోని తప్పులను ఎప్పుడూ పట్టించుకోకపోవడం
- పరీక్షల ఫలితాలను ఎక్కువగా ప్రచారం చేయడం
- విద్యార్థి ఆత్మగౌరవాన్ని కాపాడుతూ దిద్దుబాటు చేయడం Correct answer.
- కఠినమైన శిక్ష మాత్రమే ఇవ్వడం
Explanation
ఉపాధ్యాయుడు తప్పును అందరి ముందు చెప్పకుండా విడిగా పిలిచి సరిదిద్దడం విద్యార్థి అవమానాన్ని తప్పించి ఆత్మగౌరవాన్ని కాపాడే చర్య. ఇది కేవలం శిక్ష కాదు; విద్యార్థిలో మార్పు తేవాలనే వివేకపూర్వక బోధన.
Question 35Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో రచయిత 'ఎండకాలంలో బావి నీరు రైతుకు కంటి చుక్కలా అమూల్యమైంది' అని రాశాడు. ఈ వాక్యం ఏ భావాన్ని ప్రధానంగా తెలుపుతుంది?
- బావి నీరు ఎప్పుడూ పుష్కలంగా ఉంటుంది
- రైతు బావిని ఉపయోగించడానికి భయపడుతున్నాడు
- బావి ఎండిపోయి పనికిరాకుండా పోయింది
- ఎండకాలంలో నీటి విలువ చాలా ఎక్కువ Correct answer.
Explanation
ఎండకాలంలో నీరు దొరకడం కష్టం కాబట్టి బావి నీరు రైతుకు అమూల్యమవుతుంది. 'కంటి చుక్క' అనే పోలిక నీటి అరుదు, విలువను తెలుపుతుంది; నీరు పుష్కలంగా ఉందని కాదు.
Question 36Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో ఇద్దరు సోదరులు ఉన్నారు: ఒకడు తండ్రి ఆస్తిని తాను మాత్రమే అనుభవించాడు; మరొకడు తన వాటాను పెంచి, దానిని తమ్ముడి కుటుంబానికి కూడా పంచాడు. ఈ పాఠం ముఖ్యంగా ఏ విలువను బోధిస్తుంది?
- సోదరుల మధ్య పోటీ పెంచడం
- కుటుంబ బాధ్యతలను తప్పించుకోవడం
- సంపదను ఇతరులతో పంచుకోవడం Correct answer.
- ఆస్తిని రహస్యంగా దాచుకోవడం
Explanation
ఒక సోదరుడు ఆస్తిని దాచుకోకుండా పెంచి తమ్ముడి కుటుంబానికి పంచడం పంచుకోవడం అనే విలువను చూపుతుంది. పోటీ లేదా బాధ్యత తప్పించుకోవడం ఈ పాఠం బోధించే విలువ కాదు.
Question 37Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో రచయిత 'అమ్మ మాట్లాడని రోజు ఇల్లు మొత్తం మౌనంగా మారింది' అని రాశాడు. ఈ వాక్యం ఏ భావాన్ని తెలుపుతుంది?
- అందరూ కలిసి నిద్రపోవడం వల్ల మౌనం
- తల్లి మౌనం ఇంటిని ప్రభావితం చేస్తుంది Correct answer.
- తల్లి ఎప్పుడూ మాట్లాడకుండా ఉండేది
- ఇంట్లో ఎవరూ లేకపోవడం వల్ల మౌనం
Explanation
తల్లి మాట్లాడకపోవడం ఇంటి మౌనానికి కారణమని రచయిత చెప్పడం ద్వారా తల్లి ఉనికి, మాట ఇంటి వాతావరణాన్ని ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయో తెలుస్తుంది. ఇది ఇంట్లో ఎవరూ లేరని కాదు; తల్లి మౌనం వల్ల కలిగే మార్పును తెలుపుతుంది.
Question 38Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో రచయిత 'నగరంలోని ఎత్తైన భవనాలు నా కళ్లకు కొండల్లా కనిపించాయి' అని రాశాడు. ఈ వర్ణన ద్వారా రచయిత మనస్సులో ప్రధానంగా వ్యక్తమవుతున్న భావం ఏమిటి?
- కొండలను చూడాలనే తీవ్ర కోరిక
- నగర భవనాల పట్ల భయం
- గ్రామీణ జీవితానికి దూరమైన అపరిచిత భావం Correct answer.
- నగర జీవితం పట్ల పూర్తి ఆనందం
Explanation
గ్రామీణుడికి ఎత్తైన భవనాలు కొండల్లా కనిపించడం అవి పరిచయమైనవి కావని, నగరం అపరిచితమని సూచిస్తుంది. ఇది భవనాల భయం లేదా కొండల కోరిక కాదు; గ్రామ జీవితానికి దూరమైన భావం.
Question 39Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో పాత్ర 'నాకు పది మంది స్నేహితులు ఉన్నా, కష్టంలో నా చేయి పట్టుకున్నది ఒక్కడే' అని అంటాడు. ఈ మాటలు స్నేహం గురించి ఏమి తెలుపుతున్నాయి?
- సంఖ్య కంటే కష్టంలో నిలిచే స్నేహమే ముఖ్యం Correct answer.
- స్నేహితులను ఎప్పుడూ లెక్కించాలి
- కష్టంలో ఎవరూ ఎప్పుడూ సహాయం చేయరు
- పది మంది స్నేహితులు ఉండకూడదు
Explanation
పది మంది స్నేహితులు ఉన్నా కష్టంలో ఒక్కడే నిలబడటం స్నేహపు నిజమైన విలువను చూపుతుంది. సంఖ్య కంటే కష్ట సమయంలో సహాయం చేసే నిజాయితీ ముఖ్యమని పాత్ర మాటలు తెలుపుతున్నాయి.
Question 40Prose (गद्य) - prescribed prose lessons, comprehension and appreciation
ఒక గద్య పాఠంలో రచయిత 'చెమటలు కార్చి పంట పండించిన వాడికి మట్టిపై ప్రేమ ఉంటుంది' అని రాశాడు. ఈ వాక్యంలో రైతు జీవితానికి సంబంధించి ప్రధానంగా చెప్పబడిన అంశం ఏమిటి?
- వర్షాలు పడితే చాలు అని ఎదురుచూడటం
- పంటను మార్కెట్లో అమ్మి ఎక్కువ లాభం పొందడం
- యంత్రాలను ఎక్కువగా వాడి పంట పండించడం
- కష్టపడి పనిచేసి భూమితో అనుబంధం Correct answer.
Explanation
చెమటలు కార్చి పంట పండించడం అనే మాటలు రైతు కష్టపడి పనిచేయడాన్ని సూచిస్తాయి. అలా కష్టపడిన వాడికి మట్టిపై ప్రేమ ఏర్పడుతుందని రచయిత చెప్పాడు; ఇది యంత్రాలు, లాభం లేదా వర్షంపై ఆధారపడటం గురించి కాదు.
Question 41Poetry (पद्य) - prescribed poems, rasa, alankara and meaning
పద్యభాగం: 'కమలమువలె ముఖము ప్రకాశించుచున్నది.' ఇందులో ఏ అలంకారం ఉంది?
- ఉపమాలంకారం Correct answer.
- ఉత్ప్రేక్షాలంకారం
- అతిశయోక్తి అలంకారం
- రూపకాలంకారం
Explanation
ఉపమేయాన్ని ఉపమానంతో 'వలె' అనే ఉపమావాచకం ద్వారా పోల్చి చెప్పడం ఉపమాలంకారం. ఇక్కడ ముఖాన్ని కమలంతో పోల్చారు, కానీ రెండింటి భేదం ఉంచి చెప్పారు. అభేదం చెప్పకపోవడం, ఊహ లేకపోవడం, పెంచి చెప్పకపోవడం వల్ల మిగిలిన అలంకారాలు సరిపోవు.
Question 42Poetry (पद्य) - prescribed poems, rasa, alankara and meaning
వీరరసానికి స్థాయిభావం ఏది?
- భయం
- హాసం
- శోకం
- ఉత్సాహం Correct answer.
Explanation
రసానికి మూలభావంగా నిలిచే భావాన్ని స్థాయిభావం అంటారు. వీరరసానికి ఉత్సాహం స్థాయిభావం. శోకం కరుణరసానికి, హాసం హాస్యరసానికి, భయం భయానకరసానికి చెందుతాయి.
Question 43Poetry (पद्य) - prescribed poems, rasa, alankara and meaning
కంద పద్యంలో ఎన్ని పాదాలు ఉంటాయి?
- మూడు
- నాలుగు Correct answer.
- రెండు
- ఆరు
Explanation
కంద పద్యం నాలుగు పాదాలతో నడుస్తుంది. మొదటి, మూడవ పాదాలు మూడు గణాలతో, రెండవ, నాలుగవ పాదాలు ఐదు గణాలతో ఉంటాయి. మూడు పాదాల పద్యాలు ఆటవెలది, తేటగీతి వంటివి.
Question 44Poetry (पद्य) - prescribed poems, rasa, alankara and meaning
పద్యభాగం: 'చూచినవారు ఆ మేఘాన్ని తెల్లని హంస అని భ్రమించిరి.' ఇందులో ఏ అలంకారం ఉంది?
- ఉత్ప్రేక్షాలంకారం Correct answer.
- రూపకాలంకారం
- శ్లేషాలంకారం
- ఉపమాలంకారం
Explanation
ఉపమేయాన్ని ఉపమానమే అని ఊహించి చెప్పడం ఉత్ప్రేక్షాలంకారం. ఇక్కడ మేఘాన్ని హంస అని భ్రమించినట్లు చెప్పి ఆ ఊహను వ్యక్తం చేశారు. స్పష్టమైన ఉపమావాచకం లేకపోవడం, అభేదం చెప్పకపోవడం వల్ల ఉపమ, రూపకాలు కావు.
Question 45Poetry (पद्य) - prescribed poems, rasa, alankara and meaning
'ముఖకమలము' అనే పదబంధంలో ఏ అలంకారం స్ఫురిస్తుంది?
- ఉపమాలంకారం
- ఉత్ప్రేక్షాలంకారం
- అతిశయోక్తి అలంకారం
- రూపకాలంకారం Correct answer.
Explanation
'ముఖకమలము'లో ముఖమే కమలమని అభేదం చెప్పబడింది. ఉపమేయానికి, ఉపమానానికి భేదం లేకుండా ఒకటిగా చెప్పడం రూపకాలంకారం. ఉపమలో 'వలె' వంటి పదం ఉండాలి; ఇక్కడ అది లేదు.
Question 46Poetry (पद्य) - prescribed poems, rasa, alankara and meaning
శార్దూల వృత్తంలో ప్రతి పాదంలో ఎన్ని అక్షరాలు ఉంటాయి?
- ఇరువది
- పద్దెనిమిది
- పంతొమ్మిది Correct answer.
- ఇరువది ఒకటి
Explanation
శార్దూల వృత్తం మ, స, జ, స, త, త, గ అనే గణక్రమంతో ఏర్పడుతుంది. ఈ గణాలను కలిపినప్పుడు ప్రతి పాదానికి పంతొమ్మిది అక్షరాలు వస్తాయి. మత్తేభం, ఉత్పలమాలలో ఇరువది అక్షరాలు, చంపకమాలలో ఇరువది ఒకటి అక్షరాలు ఉంటాయి.
Question 47Poetry (पद्य) - prescribed poems, rasa, alankara and meaning
'ఆకాశమంత కడుపు, సముద్రమంత ఓర్పు' అనే వర్ణనలో ఏ అలంకారం ఉంది?
- రూపకాలంకారం
- ఉత్ప్రేక్షాలంకారం
- అతిశయోక్తి అలంకారం Correct answer.
- ఉపమాలంకారం
Explanation
ఉన్న పరిమాణాన్ని మించి చాలా పెద్దదిగా చెప్పడం అతిశయోక్తి అలంకారం. కడుపును ఆకాశమంత అనడం, ఓర్పును సముద్రమంత అనడం వాస్తవ పరిమితిని దాటిన పెంపు వర్ణన. ఇది ఊహ కాదు, కేవలం పోలిక కూడా కాదు.
Question 48Poetry (पद्य) - prescribed poems, rasa, alankara and meaning
పద్యభాగం: 'సింహనాదం విని శత్రుసైనికులు గజగజ వణికిపోయిరి.' ఇందులో ప్రధాన రసం ఏది?
- రౌద్రరసం
- వీరరసం
- కరుణరసం
- భయానకరసం Correct answer.
Explanation
భయం స్థాయిభావంగా నిలిచి, భీతిని కలిగించే వర్ణన భయానకరసంగా పరిణమిస్తుంది. ఇక్కడ సైనికుల భయం, వణుకు ప్రధానంగా చెప్పబడ్డాయి. వీరరసానికి ఉత్సాహం, రౌద్రరసానికి క్రోధం, కరుణరసానికి శోకం స్థాయిభావాలు.
Question 49Poetry (पद्य) - prescribed poems, rasa, alankara and meaning
కింది వాటిలో అర్థాలంకారం ఏది?
- వృత్త్యనుప్రాస
- యమకం
- ఉపమాలంకారం Correct answer.
- ముక్తపదగ్రస్తం
Explanation
అర్థం ఆధారంగా ఏర్పడే అలంకారాలను అర్థాలంకారాలు అంటారు. ఉపమ, రూపక, ఉత్ప్రేక్ష, అతిశయోక్తి మొదలైనవి అర్థాలంకారాల జాబితాలో ఉంటాయి. వృత్త్యనుప్రాస, యమకం, ముక్తపదగ్రస్తం శబ్దం ఆధారంగా ఏర్పడే శబ్దాలంకారాలు.
Question 50Poetry (पद्य) - prescribed poems, rasa, alankara and meaning
'జననీ జన్మభూమిశ్చ స్వర్గాదపి గరీయసి' అనే వాక్యానికి సరైన అర్థం ఏది?
- స్వర్గం తల్లి కంటే గొప్పది
- తల్లి, జన్మభూమి స్వర్గంతో సమానం
- తల్లి, జన్మభూమి స్వర్గం కంటే గొప్పవి Correct answer.
- జన్మభూమి కంటే తల్లి గొప్పది
Explanation
ఈ వాక్యంలో 'జననీ' అంటే తల్లి, 'జన్మభూమి' అంటే పుట్టిన దేశం. 'స్వర్గాదపి గరీయసి' అంటే స్వర్గం కంటే గొప్పది. కాబట్టి తల్లి, జన్మభూమి రెండూ స్వర్గం కంటే గొప్పవి అని భావం.