వ్యాకరణం (Grammar): సంధి, సమాసం, అలంకారం, ఛందస్సు, శబ్ద-ధాతు రూపాలు
వ్యాకరణం: సంధి, సమాసం, అలంకారం, ఛందస్సు, శబ్ద-ధాతు రూపాలు
వ్యాకరణ విభాగం నియమాల ఖచ్చితత్వాన్ని పరీక్షిస్తుంది. సంధి పదాల కలయిక; సమాసం అర్థ సంక్షేపం; అలంకారం అర్థ విశేషం; ఛందస్సు పద్య నిర్మాణం; శబ్ద రూపాలు విభక్తులు; ధాతు రూపాలు కాలాలు.
ముఖ్య నియమాలు
- సంధి: రెండు పదాలు కలిసేటప్పుడు అక్షర మార్పు. సవర్ణ దీర్ఘ సంధిలో అ/ఆ + అ/ఆ = ఆ; ఇ/ఈ + ఇ/ఈ = ఈ; ఉ/ఊ + ఉ/ఊ = ఊ. ఉదా: దేవ + ఆలయం = దేవాలయం.
- సమాసం: రెండు పదాలు ఒక పదంగా మారి ఒక అర్థాన్ని ఇస్తాయి. తత్పురుష, కర్మధారయ, ద్వంద్వ, బహువ్రీహి, అవ్యయీభావ, ద్విగు ప్రధాన రకాలు.
- అలంకారం: ఉపమ, రూపక, ఉత్ప్రేక్ష, అతిశయోక్తి; పద్య విభాగంలోని నియమాలే ఇక్కడా వర్తిస్తాయి.
- ఛందస్సు: గణాలు, యతి, ప్రాస; వృత్తం మరియు జాతి భేదాలు.
- శబ్ద రూపాలు: రాముడు - రాముని (ద్వితీయ/షష్ఠి), రామునిచే (తృతీయ), రామునికి (చతుర్థి), రామునినుండి (పంచమి), రామునియందు (సప్తమి), ఓ రామా (సంబోధన).
- ధాతు రూపాలు: చదువు - చదివాడు (భూత), చదువుతున్నాడు (వర్తమాన), చదువుతాడు (భవిష్యత్), చదవండి (ఆజ్ఞ).
నమూనా పని
‘దేవాలయం’ అనే పదాన్ని విశ్లేషించండి. సంధి: దేవ + ఆలయం = దేవాలయం. అ + ఆ = ఆ కాబట్టి సవర్ణ దీర్ఘ సంధి. సమాసం: దేవుని ఆలయం = షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం. గమనిక: ఒకే పదంలో సంధి మరియు సమాసం రెండూ ఉండవచ్చు; ప్రశ్న ఏమి అడిగిందో చూసి సమాధానం రాయండి.
మార్కులు కోల్పోయే చోట్లు
- తెలుగు సంధులకు సంస్కృత నియమాలను బలవంతంగా అన్వయించడం.
- సంధి మరియు సమాసాన్ని గుర్తించకపోవడం.
- విభక్తి ప్రత్యయాలను తారుమారు చేయడం.
- కాలానికి తగిన ధాతు రూపం రాయకపోవడం.