ਅਨੁਵਾਦ ਵਿੱਚ ਅੱਖਰੀ ਜਾਂ ਭਾਵ: ਅਖਾਣ ਤੇ ਮੁਹਾਵਰੇ ਦੀ ਪਰਖ
ਪੰਜਾਬੀ ਤੀਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ 32 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਾਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਦਾ 4 ਅੰਕਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸੀ (ਹਰੇਕ ਵਾਕ 1 ਅੰਕ)। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਤਭਾਸ਼ਾ ਜਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨਾ ਸੀ:
- ਇੱਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗਿਆਰਾਂ।
- ਉਹ ਮੇਰੀ ਅੱਖ ਦਾ ਤਾਰਾ ਹੈ।
- ਮੈਂ ਹੱਥ ਮਲਦਾ ਰਹਿ ਗਿਆ।
- ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ।
ਜਮਾਤ ਦੀ ਔਸਤ 1.6 ਅੰਕ ਰਹੀ। ਕੁਝ ਨਮੂਨੇ: ਅਮਿਤ: 'One and one eleven', 'He is the star of my eye', 'I kept rubbing my hands', 'He kept my talk on his head'। ਪੂਜਾ: 'Unity is strength', 'He is very dear to me', 'I repented', 'He respected my words'। ਸੋਨੂ: 'One plus one is eleven', 'He is the star of my eye', 'I washed my hands', 'He put my words on his head'।
ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿੱਥੇ ਅੱਖਰੀ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਕੇਵਲ ਭਾਵ ਚੱਲੇਗਾ।
1. ਅਮਿਤ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸੋਨੂ ਦੇ ਜਵਾਬਾਂ ਨੂੰ 4 ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੰਕ ਦਿਓ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ।
Read the worked answer
- ਪੂਜਾ - 4/4। ਹਰ ਵਾਕ ਦਾ ਭਾਵ-ਅਨੁਵਾਦ ਸਹੀ: (1) ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ, (2) ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ, (3) ਪਛਤਾਇਆ, (4) ਆਦਰ ਕੀਤਾ।
- ਅਮਿਤ - 0/4। ਚਾਰੇ ਅੱਖਰੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਤਾਂ ਨਿਕੰਮੇ ਹਨ: 'one and one eleven' ਦਾ ਕੋਈ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ, 'star of my eye' ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ, 'rubbing my hands' ਦਾ ਅਰਥ ਪਛਤਾਵਾ ਨਹੀਂ।
- ਸੋਨੂ - 0/4। 'One plus one is eleven' ਗਣਿਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗ਼ਲਤ ਤੇ ਅਰਥਹੀਣ ਹੈ; 'washed my hands' ਦਾ ਅਰਥ ਬਿਲਕੁਲ ਬਦਲ ਗਿਆ; 'put my words on his head' ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਨਹੀਂ।
ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ: ਜੇ ਕਿਸੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਆਪਣੀ ਮਾਤਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮੁਹਾਵਰੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਪੂਰੇ ਅੰਕ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ - ਸ਼ਬਦ-ਨਕਲ ਨਹੀਂ, ਅਰਥ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ।
2. ਅੱਖਰੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕਦੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਨਹੀਂ? ਇੱਕ ਸਪਸ਼ਟ ਨਿਯਮ ਬਣਾਓ।
Read the worked answer
ਨਿਯਮ: ਜੇ ਅੱਖਰੀ ਅਨੁਵਾਦ ਨਾਲ ਟਾਰਗਿਟ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਅਰਥ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ; ਜੇ ਅਰਥ ਬਦਲ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਬੇਮਤਲਬ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਭਾਵ-ਅਨੁਵਾਦ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਅੱਖਰੀ ਸਵੀਕਾਰ: ਨਾਂਵ, ਅੰਕ, ਮਿਤੀਆਂ, ਤਕਨੀਕੀ ਸ਼ਬਦ, ਸਿੱਧਾ ਕਥਨ - ਜਿਵੇਂ 'ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ' ਜਾਂ 'ਸਕੂਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਵੇਰੇ 8 ਵਜੇ ਹੈ'। ਅੱਖਰੀ ਨਾ-ਸਵੀਕਾਰ: ਅਖਾਣ, ਮੁਹਾਵਰੇ, ਰੂਪਕ - 'ਅੱਖ ਦਾ ਤਾਰਾ', 'ਹੱਥ ਮਲਣਾ', 'ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣਾ'। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ, ਪੂਰਾ ਅਰਥ ਲੈ ਜਾਣਾ ਹੈ।
ਅੰਕ ਦੇਣ ਦਾ ਢੰਗ: ਅਰਥ ਸਹੀ ਤੇ ਟਾਰਗਿਟ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ - ਪੂਰਾ ਅੰਕ। ਅਰਥ ਸਹੀ ਪਰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਭੱਦੀ - ਅੱਧਾ ਅੰਕ। ਅਰਥ ਗ਼ਲਤ - 0। ਸਿਰਫ਼ ਵਿਆਕਰਣ ਦੀ ਛੋਟੀ ਗ਼ਲਤੀ ਲਈ ਅਨੁਵਾਦ ਦਾ ਅੰਕ ਨਾ ਕੱਟੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਪਰਖ ਅਰਥ ਦੀ ਹੈ।
3. ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਅਖਾਣ ਤੇ ਮੁਹਾਵਰੇ ਸਿਖਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਸੁਝਾਓ ਜੋ ਇਸ 4-ਅੰਕ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ ਲਈ ਸਿੱਧਾ ਕੰਮ ਆਵੇ।
Read the worked answer
ਤਰੀਕਾ: 'ਅਰਥ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ' ਖੇਡ (15 ਮਿੰਟ)
- ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮੁਹਾਵਰੇ ਬੋਰਡ ਦੇ ਕੋਨੇ 'ਤੇ ਲਿਖੋ, ਹਰੇਕ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਵਾਕ - ਜਿਵੇਂ 'ਹੱਥ ਮਲਣਾ' ਵਾਲਾ ਵਾਕ।
- ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤਿੰਨ ਟੀਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੋ। ਹਰ ਟੀਮ ਇੱਕ ਮੁਹਾਵਰਾ ਚੁਣੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਆਪਣੀ ਮਾਤਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਕ ਨਾਲ ਲਿਖੇ, ਬਿਨਾਂ ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਆਂ।
- ਦੂਜੀ ਟੀਮ ਅਨੁਮਾਨ ਲਾਏ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਮੁਹਾਵਰਾ ਸੀ। ਜੇ ਅਨੁਮਾਨ ਸਹੀ, ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਅੰਕ।
- ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਉਹ ਨਮੂਨੇ ਦਿਖਾਏ ਜੋ ਅੱਖਰੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕਾਰਨ ਗ਼ਲਤ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਖ਼ੁਦ ਫ਼ਰਕ ਪਛਾਣਨ।
ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮੁਹਾਵਰੇ ਨੂੰ ਅਰਥ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਯਾਦ ਰੱਖਣਗੇ ਅਤੇ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਅੱਖਰੀ ਅਨੁਵਾਦ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀ ਘਟੇਗੀ।