Maharashtra SSC Punjabi L2/L3 (MSBSHSE) study guide

Reading Comprehension - ਗਦ ਦੀ ਸਮਝ (Unseen and Prescribed Prose)

ਇਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਗਦ (prose) ਦੀ ਸਮਝ ਜਾਂਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ - ਅਣਦੇਖਿਆ ਪੈਰਾ ਅਤੇ ਪਾਠਪੁਸਤਕ ਦੇ ਗਦ ਪਾਠ ਦੋਵੇਂ। ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁੱਖ ਭਾਵ, ਤੱਥ, ਕਾਰਨ, ਪਾਤਰ ਦਾ ਸੁਭਾਅ, ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ, ਸਿਰਲੇਖ ਅਤੇ ਸਿੱਟਾ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਪੈਰੇ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੀ ਦਿਓ। ਪੈਰਾ ਦੋ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੋ: ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭਾਵ ਲਈ, ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣ ਲਈ। ਹਰ ਉੱਤਰ ਲਈ ਪੈਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਵਾਕ ਲੱਭੋ। ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ, ਸਪਸ਼ਟ ਉੱਤਰ ਲਿਖੋ; ਪੂਰਾ ਪੈਰਾ ਨਕਲ ਨਾ ਕਰੋ। 'ਕਿਉਂ', 'ਕਿਵੇਂ', 'ਕੀ ਸਿੱਟਾ' ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨ ਜ਼ਰੂਰ ਜੋੜੋ। ਅਣਜਾਣ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਤੋਂ ਲੱਭੋ। ਪੈਰਾ: «ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਖੂਹ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਆਪ ਕੀਤੀ। ਮੀਂਹ ਘੱਟ ਪਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਬੀਜ ਬੀਜਿਆ।» ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਆਦਤ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦੀ ਹੈ?

Prescribed Prose - ਪਾਠਪੁਸਤਕ ਗਦ

Prescribed Poetry - ਪਾਠਪੁਸਤਕ ਕਵਿਤਾ (ਪਦ੍ਯ)

ਪਾਠਪੁਸਤਕ ਕਵਿਤਾ ਭਾਗ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਸਮਝ ਜਾਂਚਦਾ ਹੈ: ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ, ਕਵੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼, ਪੰਕਤੀਆਂ ਦਾ ਅਰਥ, ਰਸ, ਅਲੰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੈਅ। ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪੰਕਤੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰੋ। ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਇੱਕ-ਦੋ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ; ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿਓ। ਅਲੰਕਾਰ ਪਛਾਣੋ: ਉਪਮਾ (ਵਾਂਗ, ਜਿਵੇਂ), ਰੂਪਕ (ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਕਹਿਣਾ), ਅਨੁਪ੍ਰਾਸ (ਇੱਕੋ ਅੱਖਰ ਦੀ ਦੁਹਰਾਈ)। ਲੈਅ, ਤੁਕਾਂਤ ਅਤੇ ਦੁਹਰਾਉ (refrain) ਨੂੰ ਨੋਟ ਕਰੋ। ਕਵੀ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਪਾਠਪੁਸਤਕ ਅਨੁਸਾਰ ਲਿਖੋ। ਪੰਕਤੀ: «ਮਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਡੂੰਘੀ ਹੈ।» ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ?

Grammar and Language Structure - ਵਿਆਕਰਣ

ਵਿਆਕਰਣ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ, ਸ਼ਬਦ-ਭੇਦ, ਲਿੰਗ-ਵਚਨ, ਕਾਰਕ, ਕਿਰਿਆ-ਰੂਪ ਅਤੇ ਵਾਕ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਜਾਂਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਗ ਸਕੋਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਯਮ ਸਪਸ਼ਟ ਹਨ। ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ 35 ਅੱਖਰ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾਵਾਂ: ਾ, ਿ, ੀ, ੁ, ੂ, ੇ, ੈ, ੋ, ੌ; ਨੱਕ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਲਈ ਂ/ੰ। ਨਾਂਵ ਦੇ ਲਿੰਗ (ਪੁਲਿੰਗ/ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ) ਅਤੇ ਵਚਨ (ਇੱਕ/ਬਹੁ) ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਰਿਆ ਬਦਲਦੀ ਹੈ। ਕਰਤਾ + ਕਰਮ + ਕਿਰਿਆ (SOV) ਆਮ ਕ੍ਰਮ ਹੈ। ਸਹਾਇਕ ਕਿਰਿਆ: ਹਾਂ, ਹੈਂ, ਹੈ, ਹਾਂ, ਹੋ, ਹਨ; ਭੂਤਕਾਲ: ਸੀ, ਸਨ; ਭਵਿੱਖ: ਗਾ, ਗੀ, ਗੇ। ਸਕਰਮਕ ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਪੂਰਨਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾ ਨਾਲ 'ਨੇ' ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਗਲਤ: «ਮੈਂ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।» ਸ਼ੁੱਧ: «ਮੈਂ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।» ਤਰਕ: ਕਰਤਾ 'ਮੈਂ' ਪਹਿਲਾ ਪੁਰਖ ਇੱਕਵਚਨ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਕਿਰਿਆ 'ਹਾਂ' ਹੋਵੇਗੀ, 'ਹੈ' ਨਹੀਂ। ਜੇ ਕਰਤਾ 'ਉਹ' ਹੋਵੇ ਤਾਂ 'ਉਹ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ' ਸਹੀ ਹੈ। ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਵਚਨ ਦਾ ਮੇਲ ਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਕਰੋ। 'ਨੇ' ਸਿਰਫ਼ ਸਕਰਮਕ ਪੂਰਨਕਾਲ ਵਿੱਚ; ਹਰ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਨਾ ਲਗਾਓ। ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਥਾਂ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਅਰਥ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਮਲਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਂਚੋ। ਵਾਕ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਰਿਆ, ਫਿਰ ਲਿੰਗ, ਫਿਰ ਮਾਤਰਾ ਜਾਂਚੋ।.

Writing Skills - ਰਚਨਾ: ਪੱਤਰ, ਲੇਖ, ਰਿਪੋਰਟ, ਸੰਵਾਦ

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਤੱਥ ਅਤੇ 5W1H ਸਪਸ਼ਟ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।.

Vocabulary, Idioms and Translation - ਸ਼ਬਦ-ਭੰਡਾਰ, ਮੁਹਾਵਰੇ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ

ਉੱਤਰ: ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ। ਤਰਕ: ਇਹ ਮੁਹਾਵਰਾ ਪਿਆਰ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ «ਅੱਖ ਦਾ ਤਾਰਾ» ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ। ਅਨੁਵਾਦ: «He is the apple of his mother's eye.» → «ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਤਾਰਾ ਹੈ।» ਇੱਥੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਮੁਹਾਵਰਾ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ, ਸ਼ਬਦੀ «ਸੇਬ» ਨਹੀਂ। ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ ਨਾ ਲਿਖੋ। ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ/ਵਚਨ ਦਾ ਮੇਲ ਰੱਖੋ। ਅਨੁਵਾਦ ਵਿੱਚ ਕਾਲ ਨਾ ਬਦਲੋ। ਇਮਲਾ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ; ਇੱਕ ਗਲਤ ਮਾਤਰਾ ਅਰਥ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।.