PSEB Matric Punjabi flashcards
PSEB Matric Punjabi · Build recall with a focused review session.
33 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.
- ਪੈਰਾ-ਬੰਧ ਕੀ ਹੈ
- ਇੱਕ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸੰਗਠਿਤ ਲਿਖਤ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਲੇਖ, ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਪਤੀ ਵਾਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਆਮ ਲੰਬਾਈ 80 ਤੋਂ 100 ਸ਼ਬਦ।
- ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੱਤਰ
- ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰ, ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਜਾਂ ਅਦਾਰੇ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਰਸਮੀ ਪੱਤਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾ-ਪੰਕਤੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਾਲੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
- ਨਿੱਜੀ ਪੱਤਰ
- ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਾਂ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਪੱਤਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਬੋਧਨ (ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰ, ਪੂਜਨੀਕ ਪਿਤਾ ਜੀ) ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ ਵਾਕ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਨਾਵਲ ਦੇ ਤੱਤ
- ਪਾਤਰ, ਘਟਨਾ, ਸਥਾਨ, ਸਮਾਂ, ਸੰਘਰਸ਼, ਚਰਮ-ਬਿੰਦੂ ਅਤੇ ਹੱਲ - ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਵਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤੱਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਚਰਮ-ਬਿੰਦੂ
- ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਜਿੱਥੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਦਬਾਅ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ
- ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਭਾਵਨਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਵੀ ਪੂਰੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਪਾਤਰਾਂ, ਬਿੰਬਾਂ ਅਤੇ ਤੁਕਾਂਤ ਰਾਹੀਂ ਉਭਾਰਦਾ ਹੈ।
- ਅਲੰਕਾਰ
- ਕਾਵਿ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸਾਧਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਪਮਾ, ਰੂਪਕ ਅਤੇ ਅਨੁਪ੍ਰਾਸ; ਇਹ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਰਸ ਕੀ ਹੈ
- ਪਾਠਕ ਜਾਂ ਸਰੋਤੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸਥਾਈ ਭਾਵ; ਨੌ ਰਸ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿੰਗਾਰ, ਹਾਸ, ਕਰੁਣ ਅਤੇ ਵੀਰ।
- ਛੰਦ
- ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਲੈਅ, ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਚਰਣਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਿਯਮ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਵਿਤਾ ਗਾਉਣਯੋਗ ਅਤੇ ਲੈਅਬੱਧ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
- ਤੁਕਾਂਤ
- ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਪੰਕਤੀਆਂ ਜਾਂ ਚਰਣਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਮਾਨ ਧੁਨੀ, ਜੋ ਲੈਅ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
- ਨਾਂਵ
- ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ, ਵਸਤੂ, ਸਥਾਨ ਜਾਂ ਭਾਵ ਦਾ ਨਾਮ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ, ਕਿਤਾਬ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਪਿਆਰ।
- ਪੜਨਾਂਵ
- ਨਾਂਵ ਦੀ ਥਾਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ, ਤੂੰ, ਉਹ ਅਤੇ ਇਹ; ਇਹ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ
- ਨਾਂਵ ਜਾਂ ਪੜਨਾਂਵ ਦੀ ਗੁਣ, ਰੰਗ, ਆਕਾਰ, ਗਿਣਤੀ ਜਾਂ ਸਥਿਤੀ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ, ਜਿਵੇਂ ਲਾਲ, ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਦੋ।
- ਕਿਰਿਆ
- ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਜਾਂ ਅਵਸਥਾ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ, ਜਿਵੇਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਦੌੜਿਆ ਅਤੇ ਸੁੱਤਾ; ਇਹ ਕਰਤਾ ਦੇ ਲਿੰਗ-ਵਚਨ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ
- ਕਿਰਿਆ ਦੀ ਕਿਵੇਂ, ਕਦੋਂ ਜਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ, ਜਿਵੇਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਕੱਲ੍ਹ ਅਤੇ ਉੱਥੇ।
- ਸੰਬੰਧਕ
- ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਜਾਂ ਵਾਕਾਂਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੰਧ ਜੋੜਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ, ਜਿਵੇਂ ਦਾ, ਦੇ, ਦੀ, ਨੇ ਅਤੇ ਤੋਂ; ਇਹ ਕਾਰਕ ਸੰਬੰਧ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਯੋਜਕ
- ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ, ਵਾਕਾਂਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਵਾਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ, ਜਿਵੇਂ ਅਤੇ, ਜਾਂ, ਪਰ ਅਤੇ ਕਿਉਂਕਿ; ਇਹ ਲੰਮੇ ਵਾਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਵਿਸਮਿਕ
- ਅਚਾਨਕ ਭਾਵਨਾ - ਹੈਰਾਨੀ, ਦੁੱਖ, ਖੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਘਿਣ - ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ, ਜਿਵੇਂ ਵਾਹ, ਓਹੋ ਅਤੇ ਹਾਏ।
- ਮੁਹਾਵਰਾ
- ਅਜਿਹਾ ਸ਼ਬਦ-ਸਮੂਹ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਅਰਥ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ, ਲੱਛਣਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਵਾਕ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਅਖਾਣ
- ਲੋਕ-ਅਨੁਭਵ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਪੂਰਾ ਵਾਕ, ਜੋ ਸਿੱਧੀ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਂ ਸੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੀੜ੍ਹੀ-ਦਰ-ਪੀੜ੍ਹੀ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
- ਪੁਲਿੰਗ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ
- ਪੁਲਿੰਗ ਪੁਰਸ਼-ਜਾਤੀ ਜਾਂ ਮਰਦਾਨਾ ਰੂਪ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ ਨਾਰੀ-ਜਾਤੀ; ਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਦਾ ਰੂਪ ਲਿੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।
- ਇੱਕ-ਵਚਨ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਵਚਨ
- ਇੱਕ-ਵਚਨ ਇੱਕ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਬਹੁ-ਵਚਨ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ; ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਵਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।
- ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ
- ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਸਹੀ ਅੱਖਰਾਂ, ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅੱਧੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਲਿਖਣ ਦਾ ਢੰਗ; ਗਲਤ ਜੋੜ ਅਰਥ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਵਾਕ ਨੂੰ ਅਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
- ਬਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਅੱਖਰ
- ਬਿੰਦੀ (ੰ) ਨਾਸਿਕ ਧੁਨੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ; ਅੱਧਾ ਅੱਖਰ (ੱ) ਵਿਅੰਜਨ ਦੀ ਦੁੱਗਣੀ ਧੁਨੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੱਕਾ।
- ਵਾਕ ਦੇ ਅੰਗ
- ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਕ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਅੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ - ਉਦੇਸ਼ (ਕਰਤਾ) ਅਤੇ ਵਿਧੇਯ (ਕਿਰਿਆ ਤੇ ਬਾਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀ); ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਪੂਰਾ ਅਰਥ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
- ਸਿੱਧਾ ਅਤੇ ਅਸਿੱਧਾ ਕਥਨ
- ਸਿੱਧੇ ਕਥਨ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਰੇ ਦੇ ਅਸਲ ਸ਼ਬਦ ਉਧਰਣ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਸਿੱਧੇ ਕਥਨ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ
- ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਉਲਟ ਖੜ੍ਹੇ ਸ਼ਬਦ, ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ-ਰਾਤ, ਉੱਚਾ-ਨੀਵਾਂ ਅਤੇ ਸੱਚ-ਝੂਠ; ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਪਛਾਣਨੀ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
- ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਸ਼ਬਦ
- ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਨੇੜਲਾ ਅਰਥ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵੱਖਰੇ ਸ਼ਬਦ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੰਦਰ-ਸੋਹਣਾ, ਘਰ-ਨਿਵਾਸ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਆਨੰਦ; ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
- ਇੱਕ-ਸ਼ਬਦੀਕਰਨ
- ਲੰਮੇ ਵਾਕਾਂਸ਼ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ, ਜਿਵੇਂ 'ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਡਰ ਨਾ ਹੋਵੇ' ਲਈ ਨਿਡਰ; ਇਹ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਵਾਕ-ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ
- ਵਾਕ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਆਕਰਨਿਕ, ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਜਾਂ ਕ੍ਰਮ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਕੱਢ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਰੂਪ ਦੇਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ; ਕਰਤਾ, ਕਿਰਿਆ ਤੇ ਕਾਰਕ ਦਾ ਮੇਲ ਜਾਂਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਸੰਖੇਪ-ਲੇਖਨ
- ਕਿਸੇ ਲੰਮੇ ਪਾਠ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਕਰਕੇ ਲਿਖਣਾ; ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਵਿਸ਼ਾ-ਪੰਕਤੀ
- ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸੰਬੋਧਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਖੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਲਾਈਨ, ਜੋ ਪੱਤਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਸਪਸ਼ਟ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।
- ਅੰਤਿਕਾ
- ਪੱਤਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਨਾਮ, ਅਹੁਦਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ ਵਾਕ, ਜੋ ਪੱਤਰ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਰੂਪ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।