First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.
Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.
Question 1Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ 'ਘ' ਧੁਨੀ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ?
- ਸੰਘਰਸ਼ੀ ਤੇ ਅਨੁਨਾਸਿਕ ਦੋਵੇਂ
- ਅਨੁਨਾਸਿਕ
- ਸੰਘਰਸ਼ੀ (ਮਹਿਕਦਾਰ) Correct answer.
- ਫੁਲਕਾਰੀ
Explanation
'ਘ' ਇੱਕ ਸੰਘਰਸ਼ੀ ਧੁਨੀ ਹੈ ਜੋ ਕੰਠ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੇ ਰਗੜ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਨੁਨਾਸਿਕ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਚਾਰਨ ਵੇਲੇ ਹਵਾ ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ ਲੰਘਦੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਸੰਘਰਸ਼ੀ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Question 2Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਅੰਬ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਬਹੁਵਚਨ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
- ਅੰਬੇ
- ਅੰਬਾਂ
- ਅੰਬੀ
- ਅੰਬ Correct answer.
Explanation
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁਲਿੰਗ ਨਾਂਵਾਂ ਦਾ ਬਹੁਵਚਨ ਇੱਕਵਚਨ ਵਰਗਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਸੰਦਰਭ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। 'ਅੰਬ' ਸ਼ਬਦ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਨਾਂਵ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ 'ਅੰਬ' ਹੀ ਬਹੁਵਚਨ ਰੂਪ ਹੈ। ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਬ ਮਹਿੰਗੇ ਹਨ' ਵਰਗੀ ਵਰਤੋਂ ਇਸਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Question 3Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਉਹ ਘਰ ਗਿਆ' ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਘਰ' ਸ਼ਬਦ ਕਿਹੜਾ ਕਾਰਕ ਹੈ?
- ਕਰਤਾ ਕਾਰਕ
- ਕਰਮ ਕਾਰਕ
- ਸੰਬੰਧ ਕਾਰਕ
- ਅਧਿਕਰਣ ਕਾਰਕ Correct answer.
Explanation
ਅਧਿਕਰਣ ਕਾਰਕ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਸਥਾਨ ਜਾਂ ਟਿਕਾਣੇ ਦਾ ਬੋਧ ਕਰਾਏ। 'ਘਰ ਗਿਆ' ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਦਾ ਸਥਾਨ ਘਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਅਧਿਕਰਣ ਕਾਰਕ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਰਣ ਕਾਰਕ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ 'ਵਿੱਚ', 'ਉੱਤੇ', 'ਨੂੰ' ਆਦਿ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
Question 4Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਚੰਨਣ ਦਾ ਘਰ' ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਕਾਰਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ?
- 'ਦਾ' - ਅਧਿਕਰਣ ਕਾਰਕ
- 'ਦਾ' - ਸੰਬੋਧਨ ਕਾਰਕ
- 'ਦਾ' - ਕਰਮ ਕਾਰਕ
- 'ਦਾ' - ਸੰਬੰਧ ਕਾਰਕ Correct answer.
Explanation
ਸੰਬੰਧ ਕਾਰਕ ਦੋ ਨਾਂਵਾਂ ਜਾਂ ਸਰਵਨਾਂਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਲਕੀ ਜਾਂ ਸੰਬੰਧ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ 'ਦਾ, ਦੀ, ਦੇ, ਨਾ, ਨੀ, ਨੇ' ਹਨ। 'ਚੰਨਣ ਦਾ ਘਰ' ਵਿੱਚ ਘਰ ਦਾ ਚੰਨਣ ਨਾਲ ਮਾਲਕੀ ਸੰਬੰਧ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸੰਬੰਧ ਕਾਰਕ ਹੈ।
Question 5Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਸੂਰਜ' ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
- ਚੰਨ
- ਬੱਦਲ
- ਰਵਿ Correct answer.
- ਤਾਰਾ
Explanation
ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ ਉਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੋਵੇ। 'ਸੂਰਜ' ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਮੂਲ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰਵਿ, ਭਾਨੂ, ਦਿਨਕਰ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 'ਰਵਿ' ਸਹੀ ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਹੈ।
Question 6Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਅੰਨ੍ਹਾ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਕੀ ਹੈ?
- ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ
- ਅੱਖ ਵਾਲਾ
- ਬੋਲ਼ਾ Correct answer.
- ਬੋਲਾ
Explanation
ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਉਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਉਲਟ ਹੋਣ। 'ਅੰਨ੍ਹਾ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਦਿਸਦਾ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਉਲਟ 'ਬੋਲ਼ਾ' ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਬੋਲਣਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਇਹ ਜੋੜਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਆਮ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Question 7Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਬੱਚੇ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਪੜ੍ਹੀ' ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿਰਿਆ ਕਿਹੜੀ ਹੈ?
- ਬੱਚੇ
- ਪੜ੍ਹੀ Correct answer.
- ਨੇ
- ਕਿਤਾਬ
Explanation
ਕਿਰਿਆ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਜਾਂ ਹਾਲਤ ਦੱਸੇ। ਇਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ 'ਪੜ੍ਹੀ' ਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਰਤਾ 'ਬੱਚੇ' ਦੇ ਲਿੰਗ-ਵਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀ ਆਈ ਹੈ।
Question 8Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਉਹ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ' ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਕ-ਬਣਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਹੜਾ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
- ਉਹ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ Correct answer.
- ਖਾਂਦਾ ਉਹ ਰੋਟੀ ਹੈ
- ਉਹ ਖਾਂਦਾ ਰੋਟੀ ਹੈ
- ਰੋਟੀ ਉਹ ਖਾਂਦਾ ਹੈ
Explanation
ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਮਾਨਕ ਵਾਕ-ਕ੍ਰਮ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰਤਾ + ਕਰਮ + ਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 'ਉਹ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ' ਵਿੱਚ ਕਰਤਾ 'ਉਹ', ਕਰਮ 'ਰੋਟੀ' ਅਤੇ ਕਿਰਿਆ 'ਖਾਂਦਾ ਹੈ' ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹੀ ਕ੍ਰਮ ਸ਼ੁੱਧ ਹੈ।
Question 9Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਪੜ੍ਹਾਈ' ਸ਼ਬਦ ਕਿਹੜੇ ਮੂਲ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ?
- ਪੜ੍ਹਨਾ Correct answer.
- ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ
- ਪੜ੍ਹਾਕੂ
- ਪੜ੍ਹਾਇਆ
Explanation
ਸ਼ਬਦ-ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਰਿਆ-ਧਾਤੂ ਵਿੱਚ ਪਿਛੇਤਰ ਜੋੜ ਕੇ ਨਵਾਂ ਸ਼ਬਦ ਬਣਦਾ ਹੈ। 'ਪੜ੍ਹਨਾ' ਧਾਤੂ ਵਿੱਚ '-ਈ' ਪਿਛੇਤਰ ਜੋੜ ਕੇ ਭਾਵਵਾਚਕ ਨਾਂਵ 'ਪੜ੍ਹਾਈ' ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੂਲ ਰੂਪ 'ਪੜ੍ਹਨਾ' ਹੈ।
Question 10Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਮਿੱਠਾ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਭੇਦ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
- ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚਕ
- ਗੁਣਵਾਚਕ Correct answer.
- ਸਥਾਨਵਾਚਕ
- ਗਿਣਤੀਵਾਚਕ
Explanation
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਦੇ ਭੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਣਵਾਚਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਨਾਂਵ ਦਾ ਗੁਣ, ਸੁਆਦ, ਰੰਗ ਜਾਂ ਆਕਾਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। 'ਮਿੱਠਾ' ਸੁਆਦ ਦਾ ਗੁਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਗੁਣਵਾਚਕ ਹੈ। ਇਹ 'ਮਿੱਠਾ ਫਲ' ਵਰਗੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਨਾਂਵ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Question 11Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਦਿਓ।' ਇਹ ਵਾਕ ਕਿਹੜੇ ਭਾਵ ਦਾ ਹੈ?
- ਆਦੇਸ਼
- ਵਿਅੰਗ
- ਸ਼ਰਤ
- ਬੇਨਤੀ Correct answer.
Explanation
ਵਾਕ ਦਾ ਭਾਵ ਉਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਚੋਣ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। 'ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ' ਅਤੇ 'ਦਿਓ' ਵਿੱਚ ਨਿਮਰਤਾ ਤੇ ਬੇਨਤੀ ਦਾ ਸੁਰ ਹੈ, ਆਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਵਾਕ ਬੇਨਤੀ ਭਾਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
Question 12Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕੱਲ੍ਹ ਆਵੇਗਾ।' ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਵਾਕ ਹੈ?
- ਸਾਧਾਰਨ ਵਾਕ
- ਸੰਯੁਕਤ ਵਾਕ
- ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚਕ ਵਾਕ
- ਮਿਸ਼ਰਤ ਵਾਕ Correct answer.
Explanation
ਮਿਸ਼ਰਤ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਉਪਵਾਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਵੱਧ ਗੌਣ ਉਪਵਾਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ 'ਕਿ, ਜੇ, ਜਦੋਂ' ਵਰਗੇ ਸੰਬੰਧਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਕਿ ਉਹ ਕੱਲ੍ਹ ਆਵੇਗਾ' ਗੌਣ ਉਪਵਾਕ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮਿਸ਼ਰਤ ਵਾਕ ਹੈ।
Question 13Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਰਾਮ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ।' ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਬਹਾਦਰੀ' ਕਿਹੜਾ ਨਾਂਵ ਹੈ?
- ਸਮੂਹਵਾਚਕ
- ਵਿਅਕਤੀਵਾਚਕ
- ਜਾਤੀਵਾਚਕ
- ਭਾਵਵਾਚਕ Correct answer.
Explanation
ਭਾਵਵਾਚਕ ਨਾਂਵ ਕਿਸੇ ਗੁਣ, ਭਾਵ ਜਾਂ ਹਾਲਤ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬਹਾਦਰੀ, ਮਿਠਾਸ, ਪਿਆਰ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਵਸਤੂ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗੁਣ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ 'ਬਹਾਦਰੀ' ਭਾਵਵਾਚਕ ਨਾਂਵ ਹੈ।
Question 14Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਉਹ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।' ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਸ਼ਬਦ ਕ੍ਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਹੈ?
- ਬਹੁਤ Correct answer.
- ਗਾਉਂਦਾ
- ਚੰਗਾ
- ਉਹ
Explanation
ਕ੍ਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਰਿਆ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਮਾਤਰਾ ਜਾਂ ਸਮਾਂ ਦੱਸੇ। ਇੱਥੇ 'ਬਹੁਤ' ਗਾਉਣ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕ੍ਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਹੈ। 'ਚੰਗਾ' ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਹੈ ਜੋ ਕਰਤਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
Question 15Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਮਾਣ ਵਧਾਉਣਾ ਸਾਡਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ।' ਇਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਵਧਾਉਣਾ' ਕਿਹੜਾ ਰੂਪ ਹੈ?
- ਸਹਾਇਕ ਕਿਰਿਆ
- ਸਮਾਪਿਕ ਕਿਰਿਆ
- ਅਸਮਾਪਿਕ ਕਿਰਿਆ
- ਪ੍ਰੇਰਣਾਤਮਕ ਕਿਰਿਆ Correct answer.
Explanation
ਪ੍ਰੇਰਣਾਤਮਕ ਕਿਰਿਆ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਰਤਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 'ਵਧਾਉਣਾ' ਦਾ ਮੂਲ 'ਵਧਣਾ' ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰਾਹੀਂ ਵਾਧਾ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਪ੍ਰੇਰਣਾਤਮਕ ਰੂਪ ਹੈ।
Question 16Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਅੱਖ ਦਾ ਤਾਰਾ' ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?
- ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ Correct answer.
- ਰਾਤ ਦਾ ਸਮਾਂ
- ਘੱਟ ਦਿਸਣਾ
- ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਦਰਦ
Explanation
ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਅਰਥ ਉਸਦੇ ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਰૂੜ੍ਹ ਅਰਥ ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਅੱਖ ਦਾ ਤਾਰਾ' ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਵਸਤੂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ ਇਸਦਾ ਅਰਥ 'ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ' ਹੈ।
Question 17Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਹੈ।' ਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਰੂਪ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
- ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਹਨ।
- ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਹੈ। Correct answer.
- ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਹੈ।
- ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਹੈ।
Explanation
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਦਾ ਰੂਪ ਕਰਤਾ ਦੇ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਵਚਨ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕਰਤਾ 'ਉਹ' ਪੁਲਿੰਗ ਇੱਕਵਚਨ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ 'ਚੰਗਾ' ਹੀ ਸਹੀ ਹੈ। 'ਹੈ' ਸਹਾਇਕ ਕਿਰਿਆ ਵੀ ਇੱਕਵਚਨ ਨਾਲ ਮੇਲਦੀ ਹੈ।
Question 18Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਜੋ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।' ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਉਪਵਾਕ-ਭੇਦ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ?
- ਉਦੇਸ਼ਵਾਚਕ ਉਪਵਾਕ
- ਕਾਰਨਵਾਚਕ ਉਪਵਾਕ
- ਸੰਬੰਧਕੀ ਉਪਵਾਕ Correct answer.
- ਸ਼ਰਤੀ ਉਪਵਾਕ
Explanation
ਸੰਬੰਧਕੀ ਉਪਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਜੋ...ਉਹ' ਜਾਂੜ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਉਪਵਾਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਜੋ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ' ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸੰਬੰਧਕੀ ਉਪਵਾਕ ਹੈ।
Question 19Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਇੱਕ ਅਤੇ ਦੋ ਮਿਲ ਕੇ ਤਿੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।' ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਸੰਬੰਧਕ ਹੈ?
- ਹੁੰਦੇ
- ਅਤੇ Correct answer.
- ਇੱਕ
- ਮਿਲ
Explanation
ਸੰਬੰਧਕ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ, ਵਾਕਾਂਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਵਾਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜੇ। ਇਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਅਤੇ' ਦੋ ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸੰਬੰਧਕ ਹੈ।
Question 20Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਉਸਨੇ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪਾਸ ਹੋ ਗਿਆ।' ਇਹ ਵਾਕ ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਹੈ?
- ਸੰਯੁਕਤ ਵਾਕ Correct answer.
- ਆਦੇਸ਼ਵਾਚਕ ਵਾਕ
- ਮਿਸ਼ਰਤ ਵਾਕ
- ਸਾਧਾਰਨ ਵਾਕ
Explanation
ਸੰਯੁਕਤ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਾਂ ਵੱਧ ਸੁਤੰਤਰ ਉਪਵਾਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਮਾਨ ਦਰਜੇ ਦੇ ਸੰਬੰਧਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ 'ਉਸਨੇ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ' ਅਤੇ 'ਉਹ ਪਾਸ ਹੋ ਗਿਆ' ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਹਨ, ਅਤੇ 'ਇਸ ਲਈ' ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
Question 21Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਬਹਾਦਰ' ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ?
- ਉਤਪ੍ਰੇਖਿਆ ਅਲੰਕਾਰ
- ਅਨੁਪ੍ਰਾਸ ਅਲੰਕਾਰ
- ਉਪਮਾ ਅਲੰਕਾਰ Correct answer.
- ਰੂਪਕ ਅਲੰਕਾਰ
Explanation
ਉਪਮਾ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਦੂਜੀ ਨਾਲ 'ਵਾਂਗ, ਜਿਵੇਂ, ਸਮਾਨ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬਹਾਦਰੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਸ਼ੇਰ ਨਾਲ 'ਵਾਂਗ' ਸ਼ਬਦ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਉਪਮਾ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ।
Question 22Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ' ਵਿੱਚ 'ਦਾ' ਦਾ ਕੀ ਕੰਮ ਹੈ?
- ਸੰਬੰਧ ਦੱਸਣਾ Correct answer.
- ਕਿਰਿਆ ਜੋੜਨਾ
- ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣਾ
- ਗਿਣਤੀ ਦੱਸਣਾ
Explanation
ਇਸ ਵਾਕਾਂਸ਼ ਵਿੱਚ 'ਦਾ' ਦੋ ਨਾਂਵਾਂ-'ਸਾਹਿਤ' ਅਤੇ 'ਇਤਿਹਾਸ'-ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੰਧ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਬੰਧ ਕਾਰਕ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਲਕੀ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸਦਾ ਕੰਮ ਸੰਬੰਧ ਦੱਸਣਾ ਹੈ।
Question 23Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੀਤ ਗਾਇਆ ਤੇ ਨੱਚਿਆ।' ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕੀ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੈ?
- 'ਨੇ' ਦੀ ਵਰਤੋਂ
- 'ਨੱਚਿਆ' ਦਾ ਲਿੰਗ-ਵਚਨ ਮੇਲ Correct answer.
- 'ਤੇ' ਦੀ ਵਰਤੋਂ
- 'ਗੀਤ' ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
Explanation
ਇਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾ 'ਉਹਨਾਂ' ਬਹੁਵਚਨ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕਿਰਿਆ ਵੀ ਬਹੁਵਚਨ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। 'ਗਾਇਆ' ਇੱਕਵਚਨ ਹੈ, ਜੋ ਗਲਤ ਹੈ, ਅਤੇ 'ਨੱਚਿਆ' ਵੀ ਕਰਤਾ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ। ਸ਼ੁੱਧ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 'ਗਾਏ ਤੇ ਨੱਚੇ' ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
Question 24Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਮੁੱਖੜਾ' ਅਤੇ 'ਮੁੱਖੜਾ ਚੰਨ ਹੈ' ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਕਿਹੜੇ ਅਲੰਕਾਰ ਹਨ?
- ਰੂਪਕ ਅਤੇ ਰੂਪਕ
- ਉਪਮਾ ਅਤੇ ਰੂਪਕ Correct answer.
- ਰੂਪਕ ਅਤੇ ਉਪਮਾ
- ਉਪਮਾ ਅਤੇ ਉਪਮਾ
Explanation
ਪਹਿਲੇ ਵਾਕਾਂਸ਼ ਵਿੱਚ 'ਵਰਗਾ' ਤੁਲਨਾ-ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਉਪਮਾ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਰਹਿ ਕੇ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਵਾਕਾਂਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖੜੇ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਚੰਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਰੂਪਕ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਮ ਉਪਮਾ ਅਤੇ ਰੂਪਕ ਦਾ ਹੈ।
Question 25Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਘਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।' ਇਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਸੁਤੰਤਰ ਉਪਵਾਕ ਹਨ?
- ਇੱਕ
- ਤਿੰਨ
- ਚਾਰ
- ਦੋ Correct answer.
Explanation
ਸੁਤੰਤਰ ਉਪਵਾਕ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਅਰਥ ਦੇ ਸਕੇ। ਇੱਥੇ 'ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਗਿਆ' ਅਤੇ 'ਉਹ ਘਰ ਨਹੀਂ ਸੀ' ਦੋਵੇਂ ਸੁਤੰਤਰ ਹਨ, ਜੋ 'ਪਰ' ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ। 'ਮਿਲਣ ਲਈ' ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਗੌਣ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸੁਤੰਤਰ ਉਪਵਾਕ ਦੋ ਹਨ।
Question 26Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਸੂਰਜ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਲਿੰਗ ਕੀ ਹੈ?
- ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ
- ਉਭੈ ਲਿੰਗ
- ਪੁਲਿੰਗ Correct answer.
- ਨਪੁੰਸਕ ਲਿੰਗ
Explanation
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਕਰਨ ਵਿੱਚ 'ਸੂਰਜ' ਪੁਲਿੰਗ ਨਾਂਵ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਪੁਲਿੰਗ ਕਿਰਿਆ ਰੂਪ ਜੁੜਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ 'ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ'। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਕਾਸ਼ੀ ਪਿੰਡਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੁਲਿੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
Question 27Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਘਰ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਬਹੁਵਚਨ ਕੀ ਹੈ?
- ਘਰੇ
- ਘਰਾਂ Correct answer.
- ਘਰੋ
- ਘਰੀਆਂ
Explanation
ਪੁਲਿੰਗ ਨਾਂਵਾਂ ਦਾ ਬਹੁਵਚਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ '-ਾਂ' ਪਿਛੇਤਰ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਘਰ ਤੋਂ ਘਰਾਂ, ਕੰਮ ਤੋਂ ਕੰਮਾਂ। ਇਸ ਲਈ 'ਘਰਾਂ' ਸਹੀ ਬਹੁਵਚਨ ਰੂਪ ਹੈ।
Question 28Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਉਹ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਦੌੜਿਆ' ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਤੇਜ਼' ਕਿਹੜਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਭੇਦ ਹੈ?
- ਗੁਣਵਾਚਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ Correct answer.
- ਸੰਖਿਆਵਾਚਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ
- ਸਰਵਨਾਮਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ
- ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ
Explanation
ਗੁਣਵਾਚਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਨਾਂਵ ਜਾਂ ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਗੁਣ ਦਾ ਪਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਦੌੜਨਾ। ਇੱਥੇ 'ਤੇਜ਼' ਦੌੜਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਗੁਣਵਾਚਕ ਹੈ।
Question 29Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ' ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਪੰਜਾਬੀ' ਕਿਹੜਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਹੈ?
- ਗੁਣਵਾਚਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ
- ਸੰਖਿਆਵਾਚਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ
- ਵਿਅਕਤੀਵਾਚਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ Correct answer.
- ਸਰਵਨਾਮਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ
Explanation
ਵਿਅਕਤੀਵਾਚਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਨਾਂਵ ਦੀ ਜਾਤ, ਕੌਮ ਜਾਂ ਮੂਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ, ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ। ਇੱਥੇ 'ਪੰਜਾਬੀ' ਬੋਲੀ ਦੀ ਜਾਤ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
Question 30Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਉਸ ਨੇ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ' ਦਾ ਕਰਮ-ਵਾਚੀ (ਪੈਸਿਵ) ਰੂਪ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
- ਚਿੱਠੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਲਿਖਿਆ
- ਉਸ ਤੋਂ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ ਗਈ Correct answer.
- ਉਹ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖਦਾ ਹੈ
- ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ
Explanation
ਕਰਮ-ਵਾਚੀ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾ 'ਤੋਂ' ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆ ਦਾ 'ਗਿਆ/ਗਈ' ਰੂਪ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ 'ਉਸ ਤੋਂ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ ਗਈ' ਸਹੀ ਰੂਪਾਂਤਰ ਹੈ।
Question 31Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਮੈਂ ਸਕੂਲ ਗਿਆ' ਵਾਕ ਦਾ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਰੂਪ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
- ਮੈਂ ਸਕੂਲ ਨਾ ਗਿਆ ਕਰਾਂ
- ਮੈਂ ਸਕੂਲ ਕਿਉਂ ਗਿਆ
- ਮੈਂ ਸਕੂਲ ਗਿਆ ਸੀ
- ਮੈਂ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਗਿਆ Correct answer.
Explanation
ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਵਾਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 'ਨਹੀਂ' ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਾਕ ਦਾ ਅਰਥ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Question 32Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਰ੍ਹਦੇ ਹਨ' ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਕਾਲੇ' ਕਿਹੜਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਹੈ?
- ਗੁਣਵਾਚਕ Correct answer.
- ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚਕ
- ਸੰਖਿਆਵਾਚਕ
- ਵਿਅਕਤੀਵਾਚਕ
Explanation
ਰੰਗ, ਰੂਪ ਅਤੇ ਗੁਣ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਗੁਣਵਾਚਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 'ਕਾਲੇ' ਬੱਦਲਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਗੁਣਵਾਚਕ ਹੈ।
Question 33Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਗਿਆ' ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਆਪਣੇ' ਕਿਹੜਾ ਸਰਵਨਾਮ ਹੈ?
- ਪੁਰਸ਼ਵਾਚਕ ਸਰਵਨਾਮ
- ਸੰਬੰਧਵਾਚਕ ਸਰਵਨਾਮ
- ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚਕ ਸਰਵਨਾਮ
- ਨਿਜਵਾਚਕ ਸਰਵਨਾਮ Correct answer.
Explanation
ਨਿਜਵਾਚਕ ਸਰਵਨਾਮ ਕਰਤਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣਾ, ਆਪਣੇ। ਇੱਥੇ 'ਆਪਣੇ' ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਘਰ ਕਰਤਾ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੈ।
Question 34Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਜਿਸ ਨੇ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੇ ਸਫਲਤਾ ਪਾਈ' ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਜਿਸ' ਕਿਹੜਾ ਸਰਵਨਾਮ ਹੈ?
- ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਰਵਨਾਮ
- ਨਿਜਵਾਚਕ ਸਰਵਨਾਮ
- ਸੰਬੰਧਵਾਚਕ ਸਰਵਨਾਮ Correct answer.
- ਪੁਰਸ਼ਵਾਚਕ ਸਰਵਨਾਮ
Explanation
ਸੰਬੰਧਵਾਚਕ ਸਰਵਨਾਮ ਦੋ ਉਪਵਾਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਉਪਵਾਕ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜਿਸ...ਉਸ, ਜੋ...ਉਹ। ਇੱਥੇ 'ਜਿਸ' ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਸੰਬੰਧ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
Question 35Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਅਸੀਂ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠੇ' ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਸਵੇਰੇ' ਕਿਹੜਾ ਕ੍ਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਭੇਦ ਹੈ?
- ਮਾਤਰਾਵਾਚਕ ਕ੍ਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ
- ਸਮੇਂਵਾਚਕ ਕ੍ਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ Correct answer.
- ਸਥਾਨਵਾਚਕ ਕ੍ਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ
- ਰੀਤੀਵਾਚਕ ਕ੍ਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ
Explanation
ਸਮੇਂਵਾਚਕ ਕ੍ਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਵੇਰੇ, ਅੱਜ, ਕੱਲ੍ਹ। ਇੱਥੇ 'ਸਵੇਰੇ' ਉੱਠਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
Question 36Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬ ਦਿੱਤੀ' ਵਾਕ ਦਾ ਕਰਮ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
- ਅਧਿਆਪਕ
- ਦਿੱਤੀ
- ਵਿਦਿਆਰਥੀ
- ਕਿਤਾਬ Correct answer.
Explanation
ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੇਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਿਤਾਬ ਉੱਤੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ 'ਕਿਤਾਬ' ਕਰਮ ਹੈ।
Question 37Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਉਹ ਕਲਮ ਨਾਲ ਲਿਖਦਾ ਹੈ' ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਨਾਲ' ਕਿਹੜੀ ਕਾਰਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ?
- ਕਰਨ ਕਾਰਕ Correct answer.
- ਸੰਬੰਧ ਕਾਰਕ
- ਸੰਬੋਧਨ ਕਾਰਕ
- ਕਰਮ ਕਾਰਕ
Explanation
ਕਰਨ ਕਾਰਕ ਸਾਧਨ ਜਾਂ ਜ਼ਰੀਆ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ 'ਨਾਲ' ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਲਿਖਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਕਲਮ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ 'ਨਾਲ' ਕਰਨ ਕਾਰਕ ਹੈ।
Question 38Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੈ' ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਵਿੱਚ' ਕਿਹੜੀ ਕਾਰਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ?
- ਅਪਾਦਾਨ ਕਾਰਕ
- ਸੰਪ੍ਰਦਾਨ ਕਾਰਕ
- ਕਰਨ ਕਾਰਕ
- ਅਧਿਕਰਣ ਕਾਰਕ Correct answer.
Explanation
ਅਧਿਕਰਣ ਕਾਰਕ ਜਗ੍ਹਾ, ਆਧਾਰ ਜਾਂ ਟਿਕਾਣਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ 'ਵਿੱਚ', 'ਉੱਤੇ' ਆਦਿ ਹਨ। ਇੱਥੇ 'ਵਿੱਚ' ਘਰ ਰੂਪੀ ਟਿਕਾਣਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
Question 39Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ ਤੁਰਿਆ' ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਹੌਲੀ' ਕਿਹੜਾ ਕ੍ਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਹੈ?
- ਸਥਾਨਵਾਚਕ
- ਕਾਰਨਵਾਚਕ
- ਰੀਤੀਵਾਚਕ Correct answer.
- ਸਮੇਂਵਾਚਕ
Explanation
ਰੀਤੀਵਾਚਕ ਕ੍ਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਹੋਣ ਦਾ ਢੰਗ ਜਾਂ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹੌਲੀ, ਤੇਜ਼, ਧਿਆਨ ਨਾਲ। ਇੱਥੇ 'ਹੌਲੀ' ਤੁਰਨ ਦਾ ਢੰਗ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
Question 40Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਜਦੋਂ ਮੀਂਹ ਪਿਆ, ਤਦੋਂ ਫ਼ਸਲ ਲਹਿਰਾਈ' ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਕਾਲ ਕੀ ਹੈ?
- ਭੂਤਕਾਲ Correct answer.
- ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ
- ਅਪੂਰਨ ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ
- ਭਵਿੱਖ ਕਾਲ
Explanation
'ਪਿਆ' ਅਤੇ 'ਲਹਿਰਾਈ' ਦੋਵੇਂ ਭੂਤਕਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਕੰਮ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਮੁੱਚੇ ਵਾਕ ਦਾ ਕਾਲ ਭੂਤਕਾਲ ਹੈ।
Question 41Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਮੈਂ ਕੱਲ੍ਹ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਵਾਂਗਾ' ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਾਲ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
- ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ
- ਭਵਿੱਖ ਕਾਲ Correct answer.
- ਪੂਰਨ ਭੂਤਕਾਲ
- ਭੂਤਕਾਲ
Explanation
'ਜਾਵਾਂਗਾ' ਰੂਪ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਦਾ ਬੋਧ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਵਾਕ ਭਵਿੱਖ ਕਾਲ ਦਾ ਹੈ।
Question 42Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ' ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
- ਵਿਧਿਆਰਥਕ (ਆਗਿਆਰਥਕ) Correct answer.
- ਕਰਮ-ਵਾਚੀ
- ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚਕ
- ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਤਰੀ
Explanation
ਵਿਧਿਆਰਥਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੇਨਤੀ, ਆਗਿਆ ਜਾਂ ਹੁਕਮ ਦਾ ਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ 'ਕਰ ਦਿਓ', 'ਜਾਓ'। ਇੱਥੇ ਵਿਨਮਰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
Question 43Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਆਵਾਂਗਾ"' ਦਾ ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਕਥਨ (indirect speech) ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
- ਉਸ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ, ਆਵੇਗਾ
- ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਆਵਾਂਗਾ
- ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਮੈਂ ਆਇਆ
- ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਆਵੇਗਾ Correct answer.
Explanation
ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਕਥਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਪੁਰਸ਼ ਦਾ ਸਰਵਨਾਮ ਤੀਸਰੇ ਪੁਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ ਉਪਵਾਕ 'ਕਿ' ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ 'ਮੈਂ' ਦੀ ਥਾਂ 'ਉਹ' ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
Question 44Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਸਦਕਾ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ' ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਸਦਕਾ' ਕਿਹੜਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ?
- ਸੰਬੰਧਕ Correct answer.
- ਕ੍ਰਿਆ
- ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ
- ਸਰਵਨਾਮ
Explanation
ਸੰਬੰਧਕ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦੋ ਨਾਂਵਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੰਧ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। 'ਸਦਕਾ' ਕਾਰਨ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸੰਬੰਧਕ ਹੈ।
Question 45Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਉਹ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਪਰ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ' ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਪਰ' ਕਿਹੜਾ ਸੰਬੰਧਕ ਭੇਦ ਹੈ?
- ਸਮੁੱਚਵਾਚਕ ਸੰਬੰਧਕ
- ਵਿਰੋਧਵਾਚਕ ਸੰਬੰਧਕ Correct answer.
- ਵਿਕਲਪਵਾਚਕ ਸੰਬੰਧਕ
- ਕਾਰਨਵਾਚਕ ਸੰਬੰਧਕ
Explanation
ਵਿਰੋਧਵਾਚਕ ਸੰਬੰਧਕ ਦੋ ਉਲਟ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਰ, ਕਿੰਤੂ, ਮਗਰ। ਇੱਥੇ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦੇਣ ਵਿਰੋਧ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
Question 46Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਮੇਰਾ ਭਰਾ, ਜੋ ਡਾਕਟਰ ਹੈ, ਅੱਜ ਆਇਆ' ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਜੋ ਡਾਕਟਰ ਹੈ' ਕਿਹੜਾ ਉਪਵਾਕ ਹੈ?
- ਕ੍ਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਉਪਵਾਕ
- ਸੁਤੰਤਰ ਉਪਵਾਕ
- ਨਾਂਵ ਉਪਵਾਕ
- ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਉਪਵਾਕ Correct answer.
Explanation
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਉਪਵਾਕ ਕਿਸੇ ਨਾਂਵ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ 'ਜੋ' ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਉਪਵਾਕ 'ਭਰਾ' ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
Question 47Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਜੇ ਮੀਂਹ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਫ਼ਸਲ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇਗੀ' ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਉਪਵਾਕ ਹਨ?
- ਤਿੰਨ
- ਚਾਰ
- ਦੋ Correct answer.
- ਇੱਕ
Explanation
ਇਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਜੇ ਮੀਂਹ ਪਵੇ' ਸ਼ਰਤਵਾਚਕ ਉਪਵਾਕ ਹੈ ਅਤੇ 'ਤਾਂ ਫ਼ਸਲ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇਗੀ' ਮੁੱਖ ਉਪਵਾਕ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੱਲ ਦੋ ਉਪਵਾਕ ਬਣਦੇ ਹਨ।
Question 48Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਉਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਉੱਤੇ ਮੋਤੀ ਵਰਗੇ ਮੋਤੀ ਚਮਕਦੇ ਸਨ' ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ?
- ਸ਼ਲੇਸ਼ ਅਲੰਕਾਰ
- ਅਤਿਸ਼ਯੋਕਤੀ ਅਲੰਕਾਰ
- ਰੂਪਕ ਅਲੰਕਾਰ
- ਉਪਮਾ ਅਲੰਕਾਰ Correct answer.
Explanation
ਉਪਮਾ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਸਤੂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਦੂਜੀ ਨਾਲ 'ਵਰਗਾ', 'ਜਿਹਾ' ਆਦਿ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ 'ਵਰਗੇ' ਸ਼ਬਦ ਤੁਲਨਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Question 49Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਠੰਢਾ ਹੋ ਗਿਆ' ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ?
- ਰੂਪਕ ਅਲੰਕਾਰ Correct answer.
- ਯਮਕ ਅਲੰਕਾਰ
- ਉਪਮਾ ਅਲੰਕਾਰ
- ਅਨੁਪ੍ਰਾਸ ਅਲੰਕਾਰ
Explanation
ਰੂਪਕ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਉਪਮੇਯ ਅਤੇ ਉਪਮਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੁਲਨਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਇੱਥੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ 'ਠੰਢਾ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਰੂਪਕ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੈ।
Question 50Punjabi (compulsory/additional language paper as prescribed by PSEB syllabus for Class 10)
'ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਤਾਰਾ ਹੈ' ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?
- ਬਹੁਤ ਚੁਸਤ
- ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ Correct answer.
- ਬਹੁਤ ਲੰਮਾ
- ਬਹੁਤ ਅਮੀਰ
Explanation
ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਅਰਥ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਅਰਥ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਰૂੜ੍ਹੇ ਅਰਥ ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਤਾਰਾ' ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੋਵੇ।