UPMSP High School Odia study materials
UPMSP High School Odia study resources

UPMSP High School Odia practice questions

One question at a time. Build your UPMSP High School Odia understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

UPMSP High School Odia Gadya ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ପ୍ରାୟତଃ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିବା ରଚନା 'ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ' ଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ଅଂଶ 'ମୋ ଜୀବନ କଥା' ରେ ଲେଖକ ମୁଖ୍ୟତଃ କେଉଁ ଦିଗକୁ ଉନ୍ମୁଖ କରିଛନ୍ତି?

  1. ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ସହ ଜଡ଼ିତ ନିଜର ରାଜନୈତିକ ଯାତ୍ରା
  2. ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ ଓ ଯୁଗବିଭାଗ
  3. ବାଲ୍ୟଜୀବନର ସ୍ମୃତି ଓ ଚରିତ୍ର ଗଠନର ପ୍ରେରଣା Correct answer.
  4. ଓଡ଼ିଶାର ଭୂଗୋଳ ଓ ଜନଜୀବନର ବର୍ଣ୍ଣନା

Explanation

ଆତ୍ମଜୀବନୀ ଧାରାରେ ଲେଖକ ନିଜ ବାଲ୍ୟଜୀବନ, ପାରିବାରିକ ପରିବେଶ ଓ ତାହା ତାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଉପରେ ପଡ଼ିଥିବା ପ୍ରଭାବକୁ ପ୍ରଧାନ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି। ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ଏହି ଅଂଶ ମୁଖ୍ୟତଃ ସ୍ମୃତି ଓ ପ୍ରେରଣାର କଥା, ନ କି ରାଜନୈତିକ ଘଟଣାବଳୀର ବିବରଣୀ।

Question 2Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ 'ଅନୁଚ୍ଛେଦ' କହିଲେ କ'ଣ ବୁଝାଯାଏ?

  1. ନାଟକର ଏକ ଦୃଶ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ
  2. ଏକ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ନେଇ ଗଠିତ ବାକ୍ୟ ସମୂହର ଏକ ସଂଗଠିତ ଅଂଶ Correct answer.
  3. କବିତାର ଏକ ପଦ କିମ୍ବା ଚରଣ
  4. ଗଳ୍ପର ଚରିତ୍ର ପରିଚୟ

Explanation

ଅନୁଚ୍ଛେଦ ହେଉଛି ଗଦ୍ୟର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଂଶ, ଯେଉଁଥିରେ ଗୋଟିଏ ମୁଖ୍ୟ ଚିନ୍ତା କିମ୍ବା ବିଷୟ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ଏହା ଅନେକ ସଂଯୁକ୍ତ ବାକ୍ୟର ସମାହାର ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ପାଠକୁ ସୁବୋଧ୍ୟ କରେ।

Question 3Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଜୀବନୀ ଓ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ'ଣ?

  1. ଜୀବନୀରେ କେବଳ ଶୈଶବ ଥାଏ, ଆତ୍ମଜୀବନୀରେ କେବଳ ଯୁବାବସ୍ଥା
  2. ଜୀବନୀ ଅନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ, ଆତ୍ମଜୀବନୀ ନିଜେ ଲେଖକ ଲେଖନ୍ତି Correct answer.
  3. ଜୀବନୀ କଳ୍ପିତ, ଆତ୍ମଜୀବନୀ ପ୍ରକୃତ ଘଟଣାର ବିବରଣୀ
  4. ଜୀବନୀ ପଦ୍ୟରେ, ଆତ୍ମଜୀବନୀ ଗଦ୍ୟରେ ଲେଖାଯାଏ

Explanation

ଜୀବନୀ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଜୀବନକଥା ଅନ୍ୟ ଲେଖକ ଲେଖନ୍ତି, ମାତ୍ର ଆତ୍ମଜୀବନୀରେ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜେ ନିଜ କଥା ଲେଖନ୍ତି। ଉଭୟ ପ୍ରକୃତ ଘଟଣା ଉପରେ ଆଧାରିତ ହୋଇପାରେ।

Question 4Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣ କରିବା ସମୟରେ ଲେଖକ ମୁଖ୍ୟତଃ କାହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି?

  1. ଶୀର୍ଷକର ଅର୍ଥ ଓ ଉପଶୀର୍ଷକ
  2. କେବଳ ଲେଖକର ନିଜ ମନ୍ତବ୍ୟ
  3. ପାଠ୍ୟ ଶେଷରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ସାରାଂଶ
  4. ଚରିତ୍ରର କାର୍ଯ୍ୟ, ସଂଳାପ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା Correct answer.

Explanation

ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣ ପରୋକ୍ଷ ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଚରିତ୍ରର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ, କଥାବାର୍ତ୍ତା ଓ ପରିବେଶର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ଜୀବନ୍ତ ହୁଏ। ଏହି ଉପାୟରେ ପାଠକ ନିଜେ ଚରିତ୍ରକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।

Question 5Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଏକ ଗଦ୍ୟ ପାଠର 'ମୂଳ ଭାବ' କିମ୍ବା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଚିନ୍ତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପାୟ କ'ଣ?

  1. ପାଠର ଦୀର୍ଘତମ ଅନୁଚ୍ଛେଦ ବାଛିବା
  2. ପ୍ରଥମ ଓ ଶେଷ ଅନୁଚ୍ଛେଦର ବାକ୍ୟ ଗଣନା କରିବା
  3. ପାଠର ସମସ୍ତ ଘଟଣାର ସାରାଂଶ ଏକ ବାକ୍ୟରେ କରିବା Correct answer.
  4. ଲେଖକର ଜୀବନୀ ପଢ଼ିବା

Explanation

କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଚିନ୍ତା ହେଉଛି ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଓ ବିବରଣୀକୁ ଏକତ୍ର କରି ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଥିବା ମୂଳ ଭାବ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଠକୁ ପଢ଼ି ଏହାକୁ ଏକ ବାକ୍ୟରେ ସଂକ୍ଷେପ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।

Question 6Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଗଦ୍ୟରେ 'ବ୍ୟଙ୍ଗ' ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ କ'ଣ?

  1. ପରିହାସ ମାଧ୍ୟମରେ ଦୋଷ ଓ ତ୍ରୁଟି ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିବା Correct answer.
  2. ଗମ୍ଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସା କରିବା
  3. ଚରିତ୍ରର ମାନସିକ ସଂଘର୍ଷ
  4. ଘଟଣାର ବିସ୍ତୃତ ବର୍ଣ୍ଣନା

Explanation

ବ୍ୟଙ୍ଗ ହେଉଛି ଏକ ଶୈଳୀ, ଯେଉଁଥିରେ ହାସ୍ୟ ଓ ପରିହାସର ଆବରଣରେ ସମାଜ ବା ବ୍ୟକ୍ତିର ଦୋଷ ଉପରେ ଆଘାତ କରାଯାଏ। ଏହା ପ୍ରଶଂସା ନୁହେଁ, ବରଂ ସମାଲୋଚନାର ଏକ ପରୋକ୍ଷ ରୂପ।

Question 7Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ କେଉଁ ଉପାଧିରେ ପରିଚିତ?

  1. କବିସମ୍ରାଟ
  2. ଭକ୍ତକବି
  3. ପଞ୍ଚସଖା
  4. ଉତ୍କଳ ଗୌରବ Correct answer.

Explanation

ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ଜାତୀୟ ଓ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟ ସହ ସାହିତ୍ୟ ସେବା ପାଇଁ 'ଉତ୍କଳ ଗୌରବ' ଭାବେ ପରିଚିତ। ତାଙ୍କ ରଚନାରେ ସ୍ୱଦେଶପ୍ରେମ ଓ ମାନବତା ପ୍ରଧାନ।

Question 8Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଏକ ଗଳ୍ପ ବା ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ 'ଘଟନାବଳୀ' କହିଲେ କାହାକୁ ବୁଝାଯାଏ?

  1. ପାଠର ଶୈଳୀ ଓ ଭାଷା
  2. ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ମନ୍ତବ୍ୟ
  3. ଲେଖକର ଜୀବନୀ ବିବରଣୀ
  4. ପାଠ୍ୟରେ ଘଟୁଥିବା ମୁଖ୍ୟ ଘଟଣାମାନଙ୍କ କ୍ରମିକ ସମାହାର Correct answer.

Explanation

ଘଟନାବଳୀ ହେଉଛି ପାଠରେ ଘଟୁଥିବା ଘଟଣାମାନଙ୍କ କ୍ରମିକ ଧାରା, ଯାହା କାହାଣୀକୁ ଆଗେଇ ନେଇଥାଏ। ଏହା ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷର ସଂଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରେ।

Question 9Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ପାଠ୍ୟ ଅନୁଚ୍ଛେଦରେ ଲେଖକ ଯେତେବେଳେ ନିଜ ଅଭିଜ୍ଞତା ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ କେଉଁ ପୁରୁଷ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ?

  1. ତୃତୀୟ ପୁରୁଷ
  2. ପୁରୁଷ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନୁହେଁ
  3. ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁରୁଷ
  4. ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ Correct answer.

Explanation

ନିଜର ଅଭିଜ୍ଞତା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସମୟରେ ଲେଖକ 'ମୁଁ' ବା 'ଆମେ' ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, ଯାହା ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ। ଏହା ଆତ୍ମଜୀବନୀ ଓ ସ୍ମୃତିକଥାର ସାଧାରଣ ଲକ୍ଷଣ।

Question 10Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଓଡ଼ିଆ ଗଦ୍ୟ ସାହିତ୍ୟରେ 'ପ୍ରବନ୍ଧ' ଓ 'ଗଳ୍ପ' ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ'ଣ?

  1. ଗଳ୍ପରେ ଲେଖକର ମତ ପ୍ରକାଶ ପାଏ ନାହିଁ
  2. ପ୍ରବନ୍ଧ ସର୍ବଦା ପଦ୍ୟରେ ଲେଖାଯାଏ
  3. ପ୍ରବନ୍ଧ କାଳ୍ପନିକ, ଗଳ୍ପ ପ୍ରକୃତ
  4. ପ୍ରବନ୍ଧ ଭାବ ଓ ଯୁକ୍ତି ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଗଳ୍ପ ଘଟନା ଓ ଚରିତ୍ର ଉପରେ Correct answer.

Explanation

ପ୍ରବନ୍ଧ ମୁଖ୍ୟତଃ ଏକ ଭାବ କିମ୍ବା ଯୁକ୍ତିକୁ ବିସ୍ତାର କରେ, ଯେତେବେଳେ ଗଳ୍ପ ଘଟନା ଓ ଚରିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ କାହାଣୀ କୁହେ। ଏହି ଦୁଇ ଧାରାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଓ ଗଠନ ଭିନ୍ନ।

Question 11Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ କୌଣସି ଚରିତ୍ରର 'ଚରିତ୍ର ବିକାଶ' କେଉଁ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ?

  1. ଲେଖକର ଜନ୍ମସ୍ଥାନ
  2. ଅନୁଚ୍ଛେଦ ସଂଖ୍ୟା
  3. ଘଟନାବଳୀ ସହ ଚରିତ୍ରର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନ Correct answer.
  4. ପାଠର ଶୀର୍ଷକ

Explanation

ଚରିତ୍ର ବିକାଶ ଘଟନାବଳୀ ସହ ଚରିତ୍ରର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା, ନିଷ୍ପତ୍ତି ଓ ମାନସିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ। ଏହା ପାଠକୁ ଚରିତ୍ରର ଗତିଶୀଳତା ଦେଖାଏ।

Question 12Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଏକ ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ 'ସଂଳାପ' ର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ'ଣ?

  1. ଚରିତ୍ରର ସ୍ୱଭାବ ଓ ସମ୍ପର୍କକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବା Correct answer.
  2. ପାଠର ଶେଷ ସୂଚାଇବା
  3. ପାଠକୁ ଦୀର୍ଘ କରିବା
  4. ଲେଖକର ଜୀବନୀ ଦେବା

Explanation

ସଂଳାପ ମାଧ୍ୟମରେ ଚରିତ୍ରର ମନୋଭାବ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅନ୍ୟ ଚରିତ୍ର ସହ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ। ଏହା କାହାଣୀକୁ ଜୀବନ୍ତ ଓ ଗତିଶୀଳ କରେ।

Question 13Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ 'ଦେଶପ୍ରେମ' ଭାବ ପ୍ରାୟତଃ କେଉଁ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ?

  1. ଦେଶର ପ୍ରକୃତି, ସଂସ୍କୃତି ଓ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତି ଲେଖକର ଅନୁରାଗ Correct answer.
  2. ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପତ୍ତିର ବର୍ଣ୍ଣନା
  3. ପାରିବାରିକ କଳହର ଚିତ୍ରଣ
  4. ବିଦେଶ ଯାତ୍ରାର ବିବରଣୀ

Explanation

ଦେଶପ୍ରେମ ଭାବ ନିଜ ଦେଶର ପ୍ରକୃତି, ସଂସ୍କୃତି, ଇତିହାସ ଓ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତି ଗଭୀର ଅନୁରାଗରେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ। ଏହା ସ୍ୱାଭିମାନ ଓ ଆତ୍ମପ୍ରତ୍ୟୟ ସୃଷ୍ଟି କରେ।

Question 14Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଓଡ଼ିଆ ଗଦ୍ୟରେ 'ସ୍ମୃତିକଥା' ଧାରାର ଲକ୍ଷଣ କ'ଣ?

  1. ଭବିଷ୍ୟତର କାଳ୍ପନିକ ଘଟଣା
  2. ବୈଜ୍ଞାନିକ ତଥ୍ୟର ସଂକଳନ
  3. ଅତୀତର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅନୁଭୂତିର ସ୍ମରଣ Correct answer.
  4. ଧାର୍ମିକ ପ୍ରବଚନ

Explanation

ସ୍ମୃତିକଥା ଅତୀତରେ ଘଟିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅନୁଭୂତିକୁ ସ୍ମରଣ କରି ପ୍ରକାଶ କରେ। ଏହା ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷରେ ଲିଖିତ ହେଉଥିବାରୁ ପାଠକ ସହ ନିକଟ ସମ୍ପର୍କ ସୃଷ୍ଟି କରେ।

Question 15Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ ଲେଖକର ଶୈଳୀ କ'ଣ ବୁଝାଏ?

  1. ଭାଷା ଓ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ଲେଖକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଢଙ୍ଗ Correct answer.
  2. ପାଠର ମୁଦ୍ରଣ ଗୁଣବତ୍ତା
  3. ପାଠରେ ଥିବା ଚରିତ୍ର ସଂଖ୍ୟା
  4. ଲେଖକର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ

Explanation

ଶୈଳୀ ହେଉଛି ଭାଷା ପ୍ରୟୋଗ, ବାକ୍ୟ ଗଠନ ଓ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ଲେଖକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଢଙ୍ଗ, ଯାହା ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା କରେ। ଏହା ପାଠର ରୂପ ଓ ପ୍ରଭାବକୁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରେ।

Question 16Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଏକ ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ ଉପମା ଓ ରୂପକ ଅଳଙ୍କାରର ଉପସ୍ଥିତି କାହା ଦ୍ୱାରା ଜଣାପଡ଼େ?

  1. ଚରିତ୍ର ସଂଖ୍ୟା
  2. ଅନୁଚ୍ଛେଦର ଦୈର୍ଘ୍ୟ
  3. ବାକ୍ୟରେ 'ପରି' ଓ 'ସମ' ଭଳି ଶବ୍ଦ କିମ୍ବା ଅପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ତୁଳନା Correct answer.
  4. ଶୀର୍ଷକର ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟା

Explanation

ଉପମା ଅଳଙ୍କାରରେ 'ପରି', 'ସମ' ଆଦି ଶବ୍ଦ ସହ ସିଧା ତୁଳନା ଥାଏ, ଯେତେବେଳେ ରୂପକରେ ଅପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ତୁଳନା ହୁଏ। ଏହି ଭାଷିକ ସଙ୍କେତ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କାର ଚିହ୍ନଟ ହୁଏ।

Question 17Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ ଲେଖକ ଯେତେବେଳେ ସମାଜର ତ୍ରୁଟି ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରନ୍ତି, ତାହା କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ହୁଏ?

  1. ପାଠକୁ ମନୋରଞ୍ଜନ ଦେବା ପାଇଁ
  2. ସମାଜରେ ଜାଗରଣ ଓ ସଂସ୍କାର ଆଣିବା ପାଇଁ Correct answer.
  3. ପାଠର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ
  4. ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବା ପାଇଁ

Explanation

ସାମାଜିକ ସମାଲୋଚନାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଠକଙ୍କ ମନରେ ଜାଗରଣ ସୃଷ୍ଟି କରି ସମାଜରେ ସଂସ୍କାର ଆଣିବା। ଏହା ପରିବର୍ତ୍ତନର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଧ୍ୟମ।

Question 18Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଓଡ଼ିଆ ଗଦ୍ୟରେ 'କଥାମାଳା' ବା ପ୍ରବନ୍ଧ ସଂକଳନରେ ଲେଖକ ପ୍ରାୟତଃ କାହାକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରନ୍ତି?

  1. କେବଳ ନିଜ ପରିବାରକୁ
  2. କେବଳ ବିଦେଶୀ ପାଠକଙ୍କୁ
  3. କେବଳ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ
  4. ସାଧାରଣ ପାଠକ ସମାଜକୁ Correct answer.

Explanation

ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ କଥାମାଳାର ଲେଖକ ସାଧାରଣ ପାଠକ ସମାଜକୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଲେଖନ୍ତି, ଯାହାଫଳରେ ଭାବ ସହଜରେ ପହଞ୍ଚିପାରେ। ଏହା ଲୋକଶିକ୍ଷାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ହୁଏ।

Question 19Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଏକ ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ 'ସନ୍ଦେଶ' ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ସମୟରେ କେଉଁ ଦିଗ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

  1. ଲେଖକ କେଉଁ ଭାବ ଓ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି Correct answer.
  2. ପାଠର ପୃଷ୍ଠା ସଂଖ୍ୟା
  3. ପାଠରେ କେତେ ଚରିତ୍ର ଅଛନ୍ତି
  4. ପାଠରେ କେତେ ଅନୁଚ୍ଛେଦ ଅଛି

Explanation

ସନ୍ଦେଶ ହେଉଛି ଲେଖକର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ଅର୍ଥାତ୍ ସେ କେଉଁ ଭାବ ଓ ମୂଲ୍ୟ ପାଠକଙ୍କ ମନରେ ଜାଗ୍ରତ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି। ଏହା ପାଠର ଆନ୍ତରିକ ଅର୍ଥ ସହ ଜଡ଼ିତ।

Question 20Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ ଲେଖକ ଯେତେବେଳେ ଐତିହାସିକ ଘଟଣାର ଉଲ୍ଲେଖ କରନ୍ତି, ତାହା ପ୍ରାୟତଃ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସିଦ୍ଧ କରେ?

  1. ଚରିତ୍ର ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ାଇବା
  2. ଭାବକୁ ପ୍ରମାଣ ଓ ପ୍ରାମାଣିକତା ଦେବା Correct answer.
  3. ପାଠର କାଳ୍ପନିକତା ବଢ଼ାଇବା
  4. ପାଠକୁ କଷ୍ଟକର କରିବା

Explanation

ଐତିହାସିକ ଘଟଣାର ଉଲ୍ଲେଖ ଲେଖକର ଭାବକୁ ବାସ୍ତବ ପ୍ରମାଣ ଦେଇ ପ୍ରାମାଣିକତା ବଢ଼ାଏ। ଏହା ପାଠକଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ପ୍ରଭାବକୁ ଦୃଢ଼ କରେ।

Question 21Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ ଲେଖକର ଜୀବନକାଳ ଓ ସ୍ଥାନ ଜାଣିବା କାହିଁକି ସହାୟକ?

  1. ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ନାମ ମନେ ରଖିବା ପାଇଁ
  2. ପାଠର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ପାଇଁ
  3. ପାଠର ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟା ଗଣିବା ପାଇଁ
  4. ପାଠର ଭାବ ଓ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝିବା ପାଇଁ Correct answer.

Explanation

ଲେଖକର ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଜାଣିଲେ ତାଙ୍କ ରଚନାର ପ୍ରସଙ୍ଗ, ସାମାଜିକ ପରିସ୍ଥିତି ଓ ଭାବ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ। ଏହା ପାଠର ଗଭୀର ଅର୍ଥ ବୁଝିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

Question 22Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଏକ ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ 'ପ୍ରତୀକ' ବ୍ୟବହାର କାହାକୁ ବୁଝାଏ?

  1. ଆକୃତିକ ଅଳଙ୍କାର
  2. ଲେଖକର ଜନ୍ମସ୍ଥାନ
  3. ଏକ ବସ୍ତୁ ବା ଚିତ୍ର ଯାହା ଗଭୀର ଅର୍ଥର ସୂଚକ ହୁଏ Correct answer.
  4. ବାକ୍ୟର ବ୍ୟାକରଣିକ ତ୍ରୁଟି

Explanation

ପ୍ରତୀକ ଏକ ବସ୍ତୁ, ଘଟଣା ବା ଚିତ୍ର ଯାହା ଆପେକ୍ଷିକ ଭାବରେ ଗଭୀର ଅର୍ଥ ବହନ କରେ। ଯଥା- ଦୀପ ଜ୍ଞାନର ପ୍ରତୀକ ହୋଇପାରେ।

Question 23Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ 'ଚରିତ୍ର ଓ ପରିବେଶ' ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ କେମିତି ପ୍ରକାଶ ପାଏ?

  1. ପରିବେଶ ସର୍ବଦା ଚରିତ୍ରଠାରୁ ଅଲଗା ରହେ
  2. ପରିବେଶ ଚରିତ୍ରର ଆଚରଣ ଓ ମନୋଭାବକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ Correct answer.
  3. ପରିବେଶ କେବଳ ଭୂଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ
  4. ଚରିତ୍ର ପରିବେଶକୁ କେବେ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ନାହିଁ

Explanation

ପରିବେଶ ଚରିତ୍ରର ଆଚରଣ, ନିଷ୍ପତ୍ତି ଓ ମନୋଭାବକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ଏବଂ ଚରିତ୍ର ମଧ୍ୟ ପରିବେଶକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ଏହି ଦ୍ୱିମୁଖୀ ସମ୍ପର୍କ ପାଠକୁ ବାସ୍ତବ କରେ।

Question 24Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ ଲେଖକ ଯେତେବେଳେ ଅତୀତର ସ୍ମୃତିକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସହ ମିଶାନ୍ତି, ତାହା କେଉଁ ପ୍ରଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରେ?

  1. ସ୍ମୃତି ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର ତୁଳନା ଦ୍ୱାରା ଭାବର ଗଭୀରତା ବଢ଼ାଏ Correct answer.
  2. ଚରିତ୍ରର ନାମ ବଦଳାଏ
  3. ପାଠର ଶେଷକୁ ଦୁର୍ବୋଧ୍ୟ କରେ
  4. ପାଠକୁ ଅସ୍ପଷ୍ଟ କରେ

Explanation

ଅତୀତର ସ୍ମୃତି ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର ତୁଳନା ଲେଖକର ଅନୁଭୂତିକୁ ଗଭୀର କରେ ଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତନର ସ୍ୱରୂପକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ। ଏହା ପାଠକୁ ଭାବପ୍ରବଣ ଓ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ କରେ।

Question 25Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ 'ସଂଘର୍ଷ' କିମ୍ବା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱର ଉପସ୍ଥିତି କାହିଁକି ଆବଶ୍ୟକ?

  1. କାହାଣୀକୁ ଗତି ଦେବା ଓ ଚରିତ୍ରର ଶକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିବା ପାଇଁ Correct answer.
  2. ଚରିତ୍ର ସଂଖ୍ୟା କମ୍ କରିବା ପାଇଁ
  3. ଭାଷାକୁ ସରଳ କରିବା ପାଇଁ
  4. ପାଠକୁ ହ୍ରସ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ

Explanation

ସଂଘର୍ଷ କାହାଣୀକୁ ଗତି ଦିଏ ଏବଂ ଚରିତ୍ରର ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ସାହସ ଓ ନୈତିକ ଶକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରେ। ଏହା ପାଠକଙ୍କ ଆଗ୍ରହକୁ ଧରି ରଖେ।

Question 26Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଓଡ଼ିଆ ଗଦ୍ୟ ସାହିତ୍ୟରେ 'ଆତ୍ମଜୀବନୀ' ଓ 'ଜୀବନୀ' ମଧ୍ୟରେ ମୌଳିକ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ'ଣ?

  1. ଆତ୍ମଜୀବନୀ ପ୍ରାୟତଃ ପଦ୍ୟରେ ଲେଖାଯାଏ, ଜୀବନୀ ଗଦ୍ୟରେ ଲେଖାଯାଏ
  2. ଆତ୍ମଜୀବନୀରେ ସଂଳାପ ନଥାଏ, ଜୀବନୀରେ କେବଳ ସଂଳାପ ଥାଏ
  3. ଆତ୍ମଜୀବନୀ ଲେଖକ ନିଜ ଜୀବନ ବିଷୟରେ ଲେଖନ୍ତି, ଜୀବନୀ ଅନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଜୀବନ ବିଷୟରେ ଲେଖାଯାଏ Correct answer.
  4. ଆତ୍ମଜୀବନୀରେ କେବଳ କଳ୍ପିତ ଘଟଣା ଥାଏ, ଜୀବନୀରେ କେବଳ କବିତା ଥାଏ

Explanation

ଆତ୍ମଜୀବନୀ ଏକ ଆତ୍ମପରିଚୟାତ୍ମକ ଗଦ୍ୟ ଯେଉଁଥିରେ ଲେଖକ ନିଜ ଅନୁଭୂତି ଓ ଘଟଣା ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ଜୀବନୀରେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଜୀବନକଥା ତୃତୀୟ ପୁରୁଷରେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ। ଏହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦୁଇ ଧାରାର ମୂଳ ଭେଦ ଲେଖକ ଓ ବିଷୟବସ୍ତୁର ସମ୍ପର୍କରେ ରହିଛି।

Question 27Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଏକ ଗଦ୍ୟ ପାଠର ପ୍ରଥମ ଅନୁଚ୍ଛେଦ ପ୍ରାୟତଃ ପାଠକ ପାଇଁ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ?

  1. ପାଠର ଶେଷ ନିଷ୍କର୍ଷ ପ୍ରଥମେ ଘୋଷଣା କରିଦିଏ
  2. ସମସ୍ତ ଚରିତ୍ରର ନାମ ଓ ବୟସ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରେ
  3. ବିଷୟବସ୍ତୁର ପରିଚୟ ଦେଇ ପାଠକର ଆଗ୍ରହ ସୃଷ୍ଟି କରେ Correct answer.
  4. ଲେଖକର ଜୀବନୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ

Explanation

ଗଦ୍ୟର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅନୁଚ୍ଛେଦ ସାଧାରଣତଃ ବିଷୟର ପରିଚୟ ଦେଇ ପାଠକକୁ ପାଠ ଭିତରକୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ। ଏହା ପ୍ରସ୍ତାବନା ବା ଭୂମିକାର କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଯେଉଁଥିରେ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗର ସୂଚନା ରହେ। ନିଷ୍କର୍ଷ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଚରିତ୍ର ତାଲିକା ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନୁହେଁ।

Question 28Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ 'ଭାବ ଓ ଭାଷା' ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ କେଉଁ ଅର୍ଥରେ ଆବଶ୍ୟକ?

  1. ଭାବ ଓ ଭାଷା ସର୍ବଦା ପୃଥକ ରହିବା ଉଚିତ
  2. କେବଳ ଦୁର୍ବୋଧ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କଲେ ଭାବ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ
  3. ଭାଷା ଯେତେ କଠିନ ହେଉ, ଭାବ ସେତେ ଗଭୀର ହୁଏ
  4. ଭାବର ଗମ୍ଭୀରତା ଅନୁସାରେ ଭାଷାର ଶୈଳୀ ଓ ଶବ୍ଦଚୟ ସମନ୍ୱିତ ହେଲେ ପ୍ରଭାବ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ Correct answer.

Explanation

ଗଦ୍ୟର ପ୍ରଭାବ ନିର୍ଭର କରେ ଭାବର ଗଭୀରତା ଓ ଭାଷାର ଉପଯୁକ୍ତତା ଉପରେ। ଯେତେବେଳେ ଶବ୍ଦଚୟ ଓ ବାକ୍ୟଗଠନ ଭାବର ପ୍ରକୃତିକୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ସେତେବେଳେ ପାଠକ ପାଠ ସହ ଯୋଡ଼ି ହୁଅନ୍ତି। ତେଣୁ ସମନ୍ୱୟ ହେଉଛି ଶୈଳୀର ସଚେତନ ଚୟନ।

Question 29Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଏକ ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ ଲେଖକ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ଲେଖିଲେ, ତାହା କେଉଁ ରୂପ ନେଇଥାଏ?

  1. ଚିଠିପତ୍ର ଶୈଳୀ
  2. ସଂଳାପାତ୍ମକ ନାଟ୍ୟ
  3. ବର୍ଣ୍ଣନାତ୍ମକ ଗଦ୍ୟ
  4. ସମ୍ବୋଧନାତ୍ମକ ଶୈଳୀ Correct answer.

Explanation

ଯେତେବେଳେ ଲେଖକ ସିଧାସଳଖ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ବା ପାଠକଙ୍କୁ 'ତୁମେ' ବା 'ଆପଣ' କହି ସମ୍ବୋଧନ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ତାହା ସମ୍ବୋଧନାତ୍ମକ ଶୈଳୀ ହୁଏ। ଏହା ପାଠକ ସହ ନିକଟତା ସୃଷ୍ଟି କରେ ଓ ଭାବର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷତା ବଢ଼ାଏ। ଏହା କେବଳ ଘଟଣା ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ ନାହିଁ, ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରେ।

Question 30Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଓଡ଼ିଆ ଗଦ୍ୟରେ 'ରେଖାଚିତ୍ର' ଧାରାର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ କ'ଣ?

  1. ଏହା କେବଳ ପ୍ରକୃତି ବର୍ଣ୍ଣନା
  2. ଏହା ଏକ ଐତିହାସିକ ଘଟଣାର କାଳକ୍ରମ
  3. ଏହା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଓ ଜୀବନ୍ତ ଚିତ୍ରଣ Correct answer.
  4. ଏହା ଏକ କାଳ୍ପନିକ ଗଳ୍ପର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାହାଣୀ

Explanation

ରେଖାଚିତ୍ର ଏକ ଗଦ୍ୟ ଧାରା ଯେଉଁଥିରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ରୂପ, ଗୁଣ ଓ ପ୍ରଭାବ ସଂକ୍ଷେପରେ ଜୀବନ୍ତ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୁଏ। ଏହା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱର ଚିତ୍ର। ଲେଖକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଘଟଣା ଓ ଗୁଣ ଚୟନ କରି ସେହି ଚିତ୍ର ଗଢ଼ନ୍ତି।

Question 31Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଏକ ଗଦ୍ୟ ପାଠର ଶୀର୍ଷକ ଓ ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କକୁ କେମିତି ବିଚାର କରାଯିବ?

  1. ଶୀର୍ଷକ ସହ ପାଠର କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ
  2. ଶୀର୍ଷକ କେବଳ ପ୍ରଥମ ବାକ୍ୟର ପୁନରାବୃତ୍ତି ହେବା ଉଚିତ
  3. ଶୀର୍ଷକ ଯେତେ ଲମ୍ବା, ସେତେ ଭଲ
  4. ଶୀର୍ଷକ ମୁଖ୍ୟ ଭାବକୁ ସଂକେତ କରେ ଓ ପାଠ ପଢ଼ିବା ପରେ ତାହା ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଉଠେ Correct answer.

Explanation

ଶୀର୍ଷକ ପାଠର ମୁଖ୍ୟ ଭାବ ବା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ସଂକେତ କରେ। ପାଠ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପଢ଼ିବା ପରେ ପାଠକ ଦେଖନ୍ତି ଯେ ଶୀର୍ଷକ ସେହି ଭାବ ସହ କେତେ ମେଳ ଖାଉଛି। ତେଣୁ ଶୀର୍ଷକର ମୂଲ୍ୟ ତାହାର ସଂକ୍ଷିପ୍ତତା ଓ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତାରେ।

Question 32Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ 'ବର୍ଣ୍ଣନା' ଓ 'ବିଶ୍ଳେଷଣ' ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ'ଣ?

  1. ବିଶ୍ଳେଷଣ କେବଳ ଶେଷ ଅନୁଚ୍ଛେଦରେ ଆସେ
  2. ବର୍ଣ୍ଣନା ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣ ସର୍ବଦା ଏକ ହିଁ କଥା
  3. ବର୍ଣ୍ଣନା ଘଟଣା ବା ଦୃଶ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ, ବିଶ୍ଳେଷଣ ତାହାର କାରଣ ଓ ଅର୍ଥ ବୁଝାଏ Correct answer.
  4. ବର୍ଣ୍ଣନାରେ କେବଳ ସଂଖ୍ୟା ଥାଏ, ବିଶ୍ଳେଷଣରେ କେବଳ କବିତା ଥାଏ

Explanation

ବର୍ଣ୍ଣନା ପାଠକଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଘଟଣା, ବ୍ୟକ୍ତି ବା ଦୃଶ୍ୟକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ। ବିଶ୍ଳେଷଣ ସେହି ଉପସ୍ଥାପନାର କାରଣ, ପ୍ରଭାବ ଓ ଅର୍ଥକୁ ଯୁକ୍ତି ସହ ବୁଝାଏ। ଉତ୍ତମ ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଉଭୟ ପରସ୍ପରକୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି।

Question 33Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଏକ ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ ଲେଖକ ଅନେକ ଉଦାହରଣ ଦେଇ ମତ ସମର୍ଥନ କଲେ, ତାହା କେଉଁ ପ୍ରକାର ଯୁକ୍ତି?

  1. ପ୍ରତିପକ୍ଷ ଯୁକ୍ତି
  2. ଆବେଗାତ୍ମକ ଯୁକ୍ତି
  3. ଉଦାହରଣାତ୍ମକ ଯୁକ୍ତି Correct answer.
  4. ବ୍ୟଙ୍ଗାତ୍ମକ ଯୁକ୍ତି

Explanation

ଯେତେବେଳେ ଲେଖକ କୌଣସି ମତକୁ ବାସ୍ତବ ଉଦାହରଣ ଦେଇ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ତାହା ଉଦାହରଣାତ୍ମକ ଯୁକ୍ତି ହୁଏ। ଏହା ମତକୁ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ। ଉଦାହରଣ ଅଭାବରେ ମତ କେବଳ ଦାବି ହୋଇ ରହିଯାଏ।

Question 34Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ ଲେଖକ କୌଣସି ବିଷୟରେ ନିଜର ସନ୍ଦେହ ପ୍ରକାଶ କରି ପରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ଏହି ଶୈଳୀକୁ କ'ଣ କୁହାଯାଏ?

  1. ଆତ୍ମକଥନ ଶୈଳୀ
  2. ବର୍ଣ୍ଣନାତ୍ମକ ଶୈଳୀ
  3. ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ଶୈଳୀ Correct answer.
  4. ସଂଳାପ ଶୈଳୀ

Explanation

ପ୍ରବନ୍ଧିକ ଅନେକ ସମୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇ ନିଜେ ତାହାର ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତି; ଏହାକୁ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ଶୈଳୀ କୁହାଯାଏ। ଏହା ପାଠକର କୌତୂହଳ ଜାଗ୍ରତ ରଖେ ଓ ଯୁକ୍ତିକୁ କ୍ରମିକ କରେ। ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇବା ଦ୍ୱାରା ଲେଖକ ପାଠକ ସହ ସଂଳାପ ପରି ଆଲୋଚନା କରନ୍ତି।

Question 35Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଏକ ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ ଚରିତ୍ରର ନାମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

  1. ନାମ ସର୍ବଦା ଚରିତ୍ରର ଶେଷ ପରିଣତିକୁ ସ୍ଥିର କରିଦିଏ
  2. ନାମ ଜାଣିଲେ ଲେଖକର ଜୀବନୀ ଜଣାଯାଏ
  3. ନାମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟର ସମ୍ପର୍କ ଚରିତ୍ରର ପରିଚୟ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ Correct answer.
  4. ନାମ ଛୋଟ ହେଲେ ପାଠ ଭଲ ହୁଏ

Explanation

ଚରିତ୍ରର ନାମ ଓ ତାହାର କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଥିଲେ ପାଠକ ଚରିତ୍ରକୁ ସହଜରେ ଚିହ୍ନି ପାରନ୍ତି ଓ ଲେଖକର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝନ୍ତି। କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନାମ ଚରିତ୍ରର ଗୁଣ ବା ଭୂମିକାକୁ ସଂକେତ କରେ। ଏହା ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣକୁ ସଙ୍ଗତ ଓ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ କରେ।

Question 36Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ 'ପ୍ରସ୍ତାବନା' ଓ 'ଉପସଂହାର' ମଧ୍ୟରେ କେଉଁ ସମ୍ପର୍କ ରହିବା ଉଚିତ?

  1. ଦୁଇଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ହେବା ଉଚିତ
  2. ଉପସଂହାର ପ୍ରସ୍ତାବନାର ପ୍ରଶ୍ନ ବା ଦାବିର ଉତ୍ତର ଦେବା ଉଚିତ Correct answer.
  3. ଉପସଂହାରରେ ନୂଆ ବିଷୟ ଆରମ୍ଭ ହେବା ଉଚିତ
  4. ଉପସଂହାର ପ୍ରସ୍ତାବନାର ପୁନରାବୃତ୍ତି ହେବା ଉଚିତ

Explanation

ପ୍ରସ୍ତାବନା ପାଠର ପ୍ରଶ୍ନ ବା ଦାବି ଉପସ୍ଥାପନ କରେ, ଆଉ ଉପସଂହାର ସେହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ବା ଦାବିର ସମାଧାନ ଦିଏ। ଏହି ସମ୍ପର୍କ ପାଠକୁ ସଙ୍ଗତ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଭବ କରାଏ। ଉପସଂହାରରେ ନୂଆ ବିଷୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ ପାଠର ଏକତା ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

Question 37Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଏକ ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ ଲେଖକ ଗ୍ରାମଜୀବନର ସରଳତା ଓ ସହରର ଯାନ୍ତ୍ରିକତାର ତୁଳନା କଲେ, ଏହି ତୁଳନାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ'ଣ?

  1. ସହରରେ କୃଷିର ଆବଶ୍ୟକତା ଦେଖାଇବା
  2. ଜୀବନଧାରାର ଭେଦ ଦେଖାଇ ଏକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା Correct answer.
  3. କେବଳ ଗ୍ରାମର ଜନସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ାଇବା
  4. ସହରକୁ ସର୍ବଦା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ପ୍ରମାଣ କରିବା

Explanation

ଏପରି ତୁଳନା ଦୁଇ ଜୀବନଧାରାର ଭେଦ ଦେଖାଇ ଲେଖକର ମୂଲ୍ୟବୋଧ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ। ଗ୍ରାମର ସରଳତା ଓ ସହରର ଯାନ୍ତ୍ରିକତା ମାଧ୍ୟମରେ ଲେଖକ ମାନବୀୟ ସମ୍ପର୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତି। ତୁଳନା ଏଠାରେ ଯୁକ୍ତିର ମାଧ୍ୟମ, କେବଳ ସୂଚନା ନୁହେଁ।

Question 38Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଓଡ଼ିଆ ଗଦ୍ୟରେ 'ସ୍ମୃତିଚିତ୍ର' ଓ 'ଭ୍ରମଣକଥା' ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ'ଣ?

  1. ଦୁଇଟି ଏକ ହିଁ ଧାରା
  2. ସ୍ମୃତିଚିତ୍ର ଅତୀତର ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ଘଟଣାର ସ୍ମରଣ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ, ଭ୍ରମଣକଥା ସ୍ଥାନ ଓ ଯାତ୍ରାର ଅନୁଭୂତି ଉପରେ Correct answer.
  3. ଭ୍ରମଣକଥାରେ ସ୍ମୃତିର ସ୍ଥାନ ନାହିଁ, ସ୍ମୃତିଚିତ୍ରରେ ସ୍ଥାନର ବର୍ଣ୍ଣନା ନାହିଁ
  4. ସ୍ମୃତିଚିତ୍ରରେ କେବଳ କଳ୍ପିତ ଚରିତ୍ର ଥାଏ, ଭ୍ରମଣକଥାରେ କେବଳ କବିତା

Explanation

ସ୍ମୃତିଚିତ୍ର ଲେଖକର ଅତୀତ ଅନୁଭୂତି, ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ଘଟଣାର ସ୍ମରଣକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରେ। ଭ୍ରମଣକଥା ଯାତ୍ରାର ସ୍ଥାନ, ପଥ ଓ ଅନୁଭୂତିର ବର୍ଣ୍ଣନା ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଉଭୟରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅନୁଭୂତି ଥାଇପାରେ, କିନ୍ତୁ କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ଭିନ୍ନ।

Question 39Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଏକ ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ ଲେଖକ ପ୍ରଚଳିତ ଲୋକବିଶ୍ୱାସକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ତାହାର ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତତା ପରୀକ୍ଷା କଲେ, ଏହା କେଉଁ ପ୍ରବନ୍ଧିକ ପ୍ରଣାଳୀ?

  1. ଲୋକବିଶ୍ୱାସର ନାଟ୍ୟରୂପ
  2. ଲୋକବିଶ୍ୱାସର କେବଳ ପ୍ରଶଂସା
  3. ଲୋକବିଶ୍ୱାସର ବିବେଚନାତ୍ମକ ପରୀକ୍ଷା Correct answer.
  4. ଲୋକବିଶ୍ୱାସର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ୱୀକାର

Explanation

ଲେଖକ ଲୋକବିଶ୍ୱାସକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ତାହା ଉପରେ ଯୁକ୍ତି କରନ୍ତି; ଏହା ବିବେଚନାତ୍ମକ ପରୀକ୍ଷା। ଏହି ପ୍ରଣାଳୀରେ ଲେଖକ ଅନ୍ଧ ଅନୁସରଣ ନକରି କାରଣ ଓ ପ୍ରଭାବ ବିଚାର କରନ୍ତି। ଏହା ପ୍ରବନ୍ଧର ବୌଦ୍ଧିକ ଗଭୀରତା ବଢ଼ାଏ।

Question 40Gadya (Prose) - prescribed prose lessons: comprehension, theme, character and author context

ଗଦ୍ୟ ପାଠରେ ଲେଖକ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଉପରେ ବ୍ୟଙ୍ଗ କରିବା ସମୟରେ ପ୍ରାୟତଃ କାହାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତି?

  1. ସମାଜରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ତ୍ରୁଟି ବା ଦୁର୍ବଳତାକୁ Correct answer.
  2. କେବଳ ପ୍ରକୃତିର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ
  3. ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନକୁ କେବଳ
  4. କେବଳ ଐତିହାସିକ ତାରିଖକୁ

Explanation

ପ୍ରବନ୍ଧିକ ବ୍ୟଙ୍ଗ ମାଧ୍ୟମରେ ସାଧାରଣତଃ ସମାଜର ତ୍ରୁଟି ବା ଦୁର୍ବଳତା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରନ୍ତି, ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆକ୍ରମଣ ନୁହେଁ। ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଉଦାହରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଲେଖକ ସାମାଜିକ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରନ୍ତି। ଏହା ବ୍ୟଙ୍ଗର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ରକ୍ଷା କରେ।

Question 41Padya (Poetry) - prescribed poems: meaning, rasa, alankara, chhanda and poet introduction

ଉପନିଷଦ ଯୁଗର ପ୍ରମୁଖ କବି ଭାବରେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ କାହାକୁ ଗଣନା କରାଯାଏ, ଯାହାଙ୍କ ରଚନାରେ ଆତ୍ମା-ପରମାତ୍ମା ତତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରଧାନ?

  1. ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସ
  2. ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ
  3. ବଳରାମ ଦାସ Correct answer.
  4. ସାରଳା ଦାସ

Explanation

ବଳରାମ ଦାସ ଉପନିଷଦ ଧାରାର କବି; ତାଙ୍କ ରଚନାରେ ଆତ୍ମା-ପରମାତ୍ମା ଏବଂ ଜୀବ-ବ୍ରହ୍ମ ସମ୍ପର୍କ ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ। ଏହି କାରଣରୁ ସେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଉପନିଷଦ ଯୁଗର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ପରିଚିତ।

Question 42Padya (Poetry) - prescribed poems: meaning, rasa, alankara, chhanda and poet introduction

ଓଡ଼ିଆ ପଦ୍ୟ ସାହିତ୍ୟରେ 'ଚଉପଦୀ' ରଚନାର ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ କିଏ?

  1. ଅଭିମନ୍ୟୁ ସାମନ୍ତସିଂହାର
  2. ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ
  3. ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ Correct answer.
  4. ବଳରାମ ଦାସ

Explanation

ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଚଉପଦୀ ଛାନ୍ଦର ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ତାଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ଚଉପଦୀ ରଚନା ଏହି ଧାରାକୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କରିଥିଲା।

Question 43Padya (Poetry) - prescribed poems: meaning, rasa, alankara, chhanda and poet introduction

'ଚଉପଦୀ' ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ କଣ?

  1. ଚାରି ଚରଣ ବିଶିଷ୍ଟ ପଦ Correct answer.
  2. ଚାରି ଅକ୍ଷରର ଛାନ୍ଦ
  3. ଚାରି ମାତ୍ରାର ଗୁରୁ
  4. ଚାରି କବିଙ୍କ ରଚିତ ପଦ

Explanation

ଚଉପଦୀ ଅର୍ଥାତ୍ ଚାରି ପଦ ବା ଚାରି ଚରଣ ବିଶିଷ୍ଟ ପଦ୍ୟ ରଚନା। ଏହି ଛାନ୍ଦର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦରେ ଚାରି ଚରଣ ରହିଥାଏ।

Question 44Padya (Poetry) - prescribed poems: meaning, rasa, alankara, chhanda and poet introduction

ଓଡ଼ିଆ ଛାନ୍ଦ ସାହିତ୍ୟରେ 'ଛାନ୍ଦ' କାହାକୁ କୁହାଯାଏ?

  1. ଏକ ଅଳଙ୍କାର
  2. ଗୀତି ପରି ଗାନ କରାଯାଉଥିବା ପଦ୍ୟ ରଚନା Correct answer.
  3. ଗଦ୍ୟ ରଚନାର ଏକ ପ୍ରକାର
  4. ଏକ ରସ

Explanation

ଛାନ୍ଦ ହେଉଛି ଗୀତି ପରି ଗାନ କରାଯାଉଥିବା ଏକ ପଦ୍ୟ ରଚନା, ଯାହାର ନିଜସ୍ୱ ମାତ୍ରା ଓ ଗାନ ରୀତି ରହିଥାଏ। ଏହା ଗଦ୍ୟ, ଅଳଙ୍କାର କିମ୍ବା ରସ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ଛନ୍ଦ ପ୍ରକାର।

Question 45Padya (Poetry) - prescribed poems: meaning, rasa, alankara, chhanda and poet introduction

କାବ୍ୟରେ 'ରସ' କାହାକୁ କୁହାଯାଏ?

  1. ପଦର ଯତି ଓ ଲୟ
  2. ପଦରେ ବ୍ୟବହୃତ ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟା
  3. ପାଠକଙ୍କ ମନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ସ୍ଥାୟୀ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭୂତି Correct answer.
  4. କବିଙ୍କ ଜୀବନୀ

Explanation

ରସ ହେଉଛି କାବ୍ୟ ପାଠ କରିବା ସମୟରେ ପାଠକଙ୍କ ମନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ସ୍ଥାୟୀ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭୂତି। ଏହା ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟା, ଜୀବନୀ କିମ୍ବା ଯତି ନୁହେଁ।

Question 46Padya (Poetry) - prescribed poems: meaning, rasa, alankara, chhanda and poet introduction

ଶୃଙ୍ଗାର ରସର ସ୍ଥାୟୀ ଭାବ କଣ?

  1. ଶୋକ
  2. ହାସ
  3. ଭୟ
  4. ରତି Correct answer.

Explanation

ଶୃଙ୍ଗାର ରସର ସ୍ଥାୟୀ ଭାବ ହେଉଛି ରତି, ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରେମ ଅନୁଭୂତି। ଏହା ନାୟକ-ନାୟିକାଙ୍କ ପ୍ରେମ ଓ ଆକର୍ଷଣରୁ ଜାତ ହୁଏ।

Question 47Padya (Poetry) - prescribed poems: meaning, rasa, alankara, chhanda and poet introduction

'ଉପମା ଅଳଙ୍କାର' କେବେ ଘଟେ?

  1. ଯେତେବେଳେ ବିପରୀତ ଅର୍ଥ ପ୍ରକାଶ ପାଏ
  2. ଯେତେବେଳେ ଏକ ବସ୍ତୁର ଅତିଶୟୋକ୍ତି କରାଯାଏ
  3. ଯେତେବେଳେ ଦୁଇ ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟରେ ତୁଳନା କରାଯାଏ Correct answer.
  4. ଯେତେବେଳେ ଏକ ଶବ୍ଦର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅର୍ଥ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ

Explanation

ଉପମା ଅଳଙ୍କାରରେ ଏକ ବସ୍ତୁକୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ପରିଚିତ ବସ୍ତୁ ସହ ତୁଳନା କରାଯାଏ, ସାଧାରଣତଃ 'ପରି', 'ସମ', 'ତୁଲ୍ୟ' ଆଦି ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା। ଏହି ତୁଳନା ଯୋଗୁଁ ଉପମା ଅଳଙ୍କାର ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।

Question 48Padya (Poetry) - prescribed poems: meaning, rasa, alankara, chhanda and poet introduction

ଓଡ଼ିଆ ଭକ୍ତି ପଦ୍ୟରେ ରାଧା-କୃଷ୍ଣ ପ୍ରେମର ବର୍ଣ୍ଣନା କେଉଁ ରସର ଉଦାହରଣ?

  1. ଅଦ୍ଭୁତ ରସ
  2. ବୀର ରସ
  3. ଶୃଙ୍ଗାର ରସ Correct answer.
  4. ରୌଦ୍ର ରସ

Explanation

ରାଧା-କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରେମ ଓ ଆକର୍ଷଣର ବର୍ଣ୍ଣନା ଶୃଙ୍ଗାର ରସର ଅନ୍ତର୍ଗତ, କାରଣ ଏହାର ସ୍ଥାୟୀ ଭାବ ରତି। ଭକ୍ତି ସାହିତ୍ୟରେ ଏହା ମାଧୁର୍ଯ୍ୟ ଭକ୍ତି ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ।

Question 49Padya (Poetry) - prescribed poems: meaning, rasa, alankara, chhanda and poet introduction

ଏକ ପଦରେ 'ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ମୁଖ' କୁହାଯାଇଥିଲେ କେଉଁ ଅଳଙ୍କାର ହୁଏ?

  1. ଶ୍ଳେଷ
  2. ରୂପକ
  3. ଅତିଶୟୋକ୍ତି
  4. ଉପମା Correct answer.

Explanation

'ପରି' ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ମୁଖକୁ ଚନ୍ଦ୍ର ସହ ତୁଳନା କରାଯାଇଛି, ତେଣୁ ଏହା ଉପମା ଅଳଙ୍କାର। ତୁଳନାରେ ଉପମେୟ ଓ ଉପମାନ ପୃଥକ ଭାବେ ରହିଥାଏ।

Question 50Padya (Poetry) - prescribed poems: meaning, rasa, alankara, chhanda and poet introduction

'ମୁଖ ଚନ୍ଦ୍ର' ଭଳି ପ୍ରୟୋଗରେ କେଉଁ ଅଳଙ୍କାର ହୁଏ?

  1. ଉପମା
  2. ରୂପକ Correct answer.
  3. ଉତ୍ପ୍ରେକ୍ଷା
  4. ବ୍ୟତିରେକ

Explanation

ରୂପକ ଅଳଙ୍କାରରେ ଉପମେୟ ଓ ଉପମାନ ମଧ୍ୟରେ ଅଭେଦ କଳ୍ପିତ ହୁଏ; 'ମୁଖ ଚନ୍ଦ୍ର' କହିଲେ ମୁଖ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଏକ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। ଏଠାରେ 'ପରି' ଭଳି ତୁଳନା ବାଚକ ଶବ୍ଦ ନାହିଁ।