UPMSP Intermediate Telugu study materials
UPMSP Intermediate Telugu study resources

సమాస వర్గీకరణలో రెండు సాధ్యమైన సమాధానాలు

UPMSP Intermediate Telugu · Put your knowledge to work in context.

All case studies

సమాస వర్గీకరణలో రెండు సాధ్యమైన సమాధానాలు

ఒక ఇంటర్మీడియట్ కళాశాలలో తెలుగు ఇంటర్నల్ పరీక్ష జరిగింది. 38 విద్యార్థులు రాశారు; మొత్తం 100 మార్కులు, సమయం 3 గంటలు. వ్యాకరణం విభాగంలో 4 మార్కుల ప్రశ్న: “కింది పదాలను విడదీసి సమాసం పేరు రాయండి: (i) రాజభవనం (ii) నీలాకాశం (iii) తల్లిదండ్రులు (iv) ధనహీనుడు.” ప్రతి ఉపప్రశ్నకు 1 మార్కు. జూనియర్ ఉపాధ్యాయుడు సిద్ధం చేసిన కీలో రాజభవనం షష్ఠీ తత్పురుష, నీలాకాశం కర్మధారయ, తల్లిదండ్రులు ద్వంద్వ, ధనహీనుడు బహువ్రీహి అని ఉంది. 11 మంది రాజభవనం‌ను “రాజు యొక్క భవనం” అని విడదీసి షష్ఠీ తత్పురుష అన్నారు; 7 మంది “రాజు భవనం” అని విడదీసి ద్వంద్వ అన్నారు; ఒకరు కర్మధారయ అన్నారు. ధనహీనుడు విషయంలో 9 మంది “ధనము లేని వాడు” అని విడదీసి తత్పురుష అన్నారు. మిగిలిన ఉపప్రశ్నలలో ఎక్కువమంది సరైన సమాధానాలు రాశారు. కమిటీలో ముగ్గురు తెలుగు ఉపాధ్యాయులున్నారు; ఒకరు కీని సమర్థిస్తే మరొకరు మార్పు కోరుతున్నారు. విద్యార్థులు పదాలను స్వయంగా విడదీయాలి; కేవలం సమాసం పేరు రాస్తే సరిపోదు. ఇంటర్నల్‌లో సగం మార్కు ఇవ్వాలా అనే నియమం ఉంది.

1. ఏ సమాధానాలను పూర్తి మార్కులకు అర్హులుగా పరిగణిస్తారు? ఎందుకు?

Read the worked answer

నిర్ణయ సూత్రం: ఒక ఉపప్రశ్నకు పూర్తి మార్కు రావాలంటే విగ్రహం (పద విడత) మరియు సమాసం పేరు రెండూ సరిగ్గా ఉండాలి.

  • రాజభవనం: సరైన విగ్రహం “రాజు యొక్క భవనం”; ఇది షష్ఠీ తత్పురుష. “రాజు భవనం” అని ద్వంద్వం అనడం తప్పు; ద్వంద్వంలో రెండు సమాన పదాలు సంకలనం అవుతాయి, ఇక్కడ సంబంధార్థం ఉంది. ఆ 7 మందికి విగ్రహం, పేరు రెండూ తప్పు కాబట్టి 0. కర్మధారయ అన్న ఒకరికి 0.
  • ధనహీనుడు: “ధనము లేని వాడు” అనే విగ్రహం సరైనది; కానీ సమాసం బహువ్రీహి, తత్పురుష కాదు. ఎందుకంటే సమాసం ధనాన్ని కాక, ధనం లేని వ్యక్తిని సూచిస్తుంది. ఆ 9 మందికి విగ్రహానికి 0.5, పేరు తప్పు కాబట్టి మొత్తం 0.5; సగం మార్కు నియమం లేకపోతే 0 మరియు వ్యాఖ్య.
    కీ: మిగిలిన రెండు ఉపప్రశ్నలకు కీ సరైనది. విద్యార్థి విగ్రహం సరిగా ఉండి పేరు తప్పైతే సగం మార్కు; రెండూ తప్పైతే 0.

2. 4-మార్కుల ప్రశ్నకు మార్కింగ్ స్కీమ్ రాయండి; ఏకపక్షం కాకుండా ఎలా ఉండాలి?

Read the worked answer
ఉపప్రశ్న పూర్తి మార్కు భాగ మార్కు 0
రాజభవనం విగ్రహం “రాజు యొక్క భవనం” + షష్ఠీ తత్పురుష విగ్రహం సరిగా ఉండి పేరు తప్పు, లేదా పేరు సరిగా ఉండి విగ్రహం అస్పష్టం “రాజు భవనం” + ద్వంద్వ, లేదా కర్మధారయ
నీలాకాశం “నీలమైన ఆకాశం” + కర్మధారయ విగ్రహం మాత్రమే తప్పు పేరు
తల్లిదండ్రులు “తల్లి మరియు తండ్రి” + ద్వంద్వ విగ్రహం మాత్రమే తప్పు పేరు
ధనహీనుడు “ధనము లేని వాడు” + బహువ్రీహి విగ్రహం మాత్రమే “ధనము + హీనుడు” తత్పురుష
సూత్రం: విగ్రహం మరియు పేరు విడివిడిగా పరిశీలించాలి; కానీ పేరు తప్పు అయినప్పుడు విగ్రహం సరిగా ఉంటే 0.5 మాత్రమే. విద్యార్థి ఏదైనా సమర్థనీయమైన ప్రత్యామ్నాయ విగ్రహాన్ని రాసి, దానికి సరిపోయే సమాసం చెప్పినా ఆమోదించాలి; ఉదా. “ధనముచే హీనుడు” అని తృతీయా తత్పురుష అనడం పాఠ్యపుస్తకంలోని ప్రధాన వర్గీకరణకు విరుద్ధం కాబట్టి పూర్తి మార్కు కాదు, కానీ 0.5 ఇవ్వవచ్చు.