UPMSP Intermediate Telugu flashcards
UPMSP Intermediate Telugu · Build recall with a focused review session.
32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.
- గద్యం
- పద్యం కాకుండా వాక్య రూపంలో ఉండే రచన; కథ, వ్యాసం, నవల, జీవిత చరిత్ర మొదలైనవి గద్య ప్రక్రియలు; గణ, యతి, ప్రాస నియమాలు ఉండవు.
- పాత్ర చిత్రణ
- గద్య పాఠంలో పాత్రల స్వభావం, మాటలు, చర్యలు, ఇతరుల ప్రతిస్పందనల ద్వారా రచయిత చిత్రించే విధానం; దీని ద్వారా కథా గమనం ముందుకు సాగుతుంది.
- సందేశం
- గద్య పాఠం చివరిగా పాఠకునికి అందించే నీతి లేదా ముఖ్య భావం; పాత్రల అనుభవాలు, నిర్ణయాలు, ముగింపు సంఘటనల ద్వారా రచయిత దాన్ని సూచిస్తాడు.
- కథా గమనం
- గద్య కథలో సంఘటనలు ఒక క్రమంలో ముందుకు సాగడం; ఆరంభం, సంఘర్షణ, పరిణామం, పరిష్కారం, ముగింపు దాని ప్రధాన అంశాలు.
- గద్య లక్షణాలు
- సహజ వాక్య విన్యాసం, భావ స్పష్టత, పాత్రల సంభాషణలు, సందర్భోచిత వర్ణన గద్యానికి ముఖ్య లక్షణాలు; పద్యం వలె గణ, యతి, ప్రాస నియమాలు ఉండవు.
- పద్యం
- ఛందస్సు నియమాలతో కూడిన కవితా రూపం; గణాలు, యతి, ప్రాస, పాదాలు దీని నిర్మాణాంశాలు; పాఠకుడికి భావాన్ని లయబద్ధంగా తెలియజేస్తుంది.
- రసం
- పాఠకుడి మనస్సులో కలిగే ఆనందాత్మక అనుభూతి; భావం, విభావం, అనుభావం, వ్యభిచారి భావం సంయోగం వల్ల రసం ఉదయిస్తుంది; నవరసాలు తొమ్మిది.
- అలంకారం
- కవిత్వానికి అందం, భావ తీవ్రత చేకూర్చే శబ్ద లేదా అర్థ ప్రయోగం; ఉపమ, రూపక, అతిశయోక్తి, ఉత్ప్రేక్ష మొదలైనవి అలంకారాలు; శబ్దాలంకారాలు, అర్థాలంకారాలు అని రెండు రకాలు.
- యతి
- పద్య పాదంలో నిర్దిష్ట స్థానంలో ఏర్పడే విరామం; పాఠకుడు పాదాన్ని లయబద్ధంగా చదవడానికి, పదాలను స్పష్టంగా ఉచ్చరించడానికి యతి ఉపయోగపడుతుంది.
- ప్రాస
- పద్య పాదాల రెండవ అక్షరం సమానంగా ఉండే నియమం; ప్రాస మైత్రి పాదాల మధ్య శబ్ద సౌందర్యాన్ని పెంచుతుంది; ప్రాసలో లఘు, గురు భేదం ఉండదు.
- సంధి
- రెండు పదాల కలయికలో స్వరాల మార్పు జరగడం; మొదటి పదం చివరి అచ్చు, రెండవ పదం మొదటి అచ్చు ఆధారంగా అకార, ఇకార, ఉకార, యడాగమ సంధులు ఏర్పడతాయి.
- సమాసం
- రెండు లేదా ఎక్కువ పదాలు కలిసి ఒక పదంగా మారడం; తత్పురుష, కర్మధారయ, ద్వంద్వ, బహువ్రీహి, అవ్యయీభావ సమాసాలు ముఖ్యమైనవి; సమాసంలో విభక్తి ప్రత్యయం మరుగుతుంది.
- విభక్తి
- వాక్యంలో నామవాచకం యొక్క సంబంధాన్ని తెలిపే ప్రత్యయం; ప్రథమ, ద్వితీయ, తృతీయ, చతుర్థి, పంచమి, షష్ఠి, సప్తమి, సంబోధన విభక్తులు ఉన్నాయి.
- ఛందస్సు
- పద్య నిర్మాణ నియమాల శాస్త్రం; గణాలు, యతి, ప్రాస, పాదాలు, మాత్రలు దీనిలో పరిశీలించబడతాయి; వృత్తాలు, జాతులు ఛందస్సు ప్రధాన భేదాలు.
- గణం
- ఛందస్సులో మూడు అక్షరాల సమూహం; లఘు, గురు అక్షరాల క్రమం ఆధారంగా గణాలు ఏర్పడతాయి; య, మ, త, ర, జ, భ, న, స అని ఎనిమిది గణాలు.
- ప్రత్యయం
- పదం చివర చేరి అర్థాన్ని విస్తరించే భాగం; విభక్తి ప్రత్యయాలు, క్రియా ప్రత్యయాలు, తద్ధిత ప్రత్యయాలు ముఖ్యమైనవి; ప్రత్యయం వల్ల పదం వ్యాకరణ సంబంధాన్ని పొందుతుంది.
- వ్యాసం
- ఒక విషయాన్ని పరిచయం, వివరణ, ఉదాహరణలు, ముగింపు క్రమంలో విస్తరించి రాసే గద్య రూపం; భావ స్పష్టత, క్రమబద్ధత, ఏకభావం ముఖ్య లక్షణాలు.
- లేఖ
- వ్యక్తిగత లేదా అధికారిక సమాచారాన్ని తెలియజేసే లిఖిత రూపం; చిరునామా, తేదీ, సంబోధన, విషయం, దేహం, ముగింపు, సంతకం దాని ప్రధాన అంశాలు.
- దరఖాస్తు
- అధికారికి సమస్య లేదా అభ్యర్థనను తెలియజేసే లేఖ; విషయం, కారణం, అభ్యర్థన, ముగింపు క్రమంలో రాస్తారు; వినయపూర్వక భాష ఉండాలి.
- సారాంశం
- పాఠంలోని ముఖ్య భావాలను స్వల్ప పదాల్లో తిరిగి రాయడం; స్వంత మాటల్లో, అసలు భావం మారకుండా, అనవసర వివరాలు తొలగించి రాయాలి.
- నాన్-డీటెల్ పాఠం
- పరీక్షలో విస్తృత పఠనం కోసం ఇచ్చే అదనపు పాఠం; సారాంశం, పాత్రలు, నీతి, రచయిత భావం అడుగుతారు; స్వతంత్ర పఠనం ద్వారా భావ గ్రహణం ముఖ్యం.
- కథా సారాంశం
- నాన్-డీటెల్ కథలోని ముఖ్య సంఘటనలు, పాత్రల చర్యలు, పరిణామాన్ని సంక్షిప్తంగా తెలియజేయడం; ఉప కథలు, అనవసర వర్ణనలు తొలగించి ముఖ్యాంశం రాయాలి.
- పాత్ర స్వభావం
- నాన్-డీటెల్ పాఠంలో పాత్ర యొక్క గుణాలు, ప్రవర్తన, మాటలు, నిర్ణయాల ద్వారా తెలిసే స్వరూపం; పాత్ర చర్యలు కథా సందేశాన్ని స్పష్టం చేస్తాయి.
- నీతి
- నాన్-డీటెల్ పాఠం చివరిగా పాఠకుడు గ్రహించే జీవిత పాఠం; సత్యం, ధైర్యం, సేవ, సహనం, న్యాయం మొదలైన విలువలు ఇందులో ఉంటాయి; కథా పరిణామం దీన్ని బలపరుస్తుంది.
- అవగాహన
- ఇచ్చిన పాఠాన్ని చదివి దాని భావం, సందర్భం, ముఖ్యాంశాన్ని గ్రహించడం; ప్రశ్నలకు పాఠం ఆధారంగా, స్వంత మాటల్లో సమాధానం రాయడం.
- సందర్భార్థం
- ఒక పదం వాక్యంలో ఏ సందర్భంలో ఉందో ఆ సందర్భానికి తగిన అర్థం; నిఘంటువు అర్థం కాకుండా సమీప పదాలు, వాక్య భావం ఆధారంగా నిర్ణయించాలి.
- అనువాదం
- ఒక భాషలోని భావాన్ని మరొక భాషలో అదే అర్థం, భావం, శైలి మారకుండా రాయడం; కాలం, పురుషం, వాక్య క్రమం గౌరవించాలి; అనవసర వివరాలు చేర్చకూడదు.
- ముఖ్యాంశం
- పాఠంలోని అన్ని భావాలలో ప్రధానమైనది; సాధారణంగా మొదటి లేదా చివరి పేరాలో సూచించబడుతుంది; దాన్ని ఒక స్పష్టమైన వాక్యంలో రాయాలి.
- సాహిత్య విమర్శ
- సాహిత్య రచనను భావం, రూపం, శిల్పం, సందేశం ఆధారంగా విశ్లేషించి మూల్యాంకనం చేయడం; ప్రశంస, విమర్శ రెండూ ఉంటాయి; కారణాలు, ఉదాహరణలు తప్పనిసరి.
- విలువ ఆధారిత ప్రశ్న
- పాఠంలోని నైతిక, సామాజిక విలువలను గుర్తించి వాటి ప్రాముఖ్యతను వివరించే ప్రశ్న; స్వీయ అభిప్రాయం, పాత్రల ఉదాహరణలతో కారణాలు ఇవ్వాలి.
- రచయిత ఉద్దేశ్యం
- రచన ద్వారా రచయిత పాఠకుడికి తెలియజేయాలనుకునే ముఖ్య భావం; పాత్రలు, సంఘటనలు, ముగింపు దాన్ని సూచిస్తాయి; సందేశానికి కారణాలు పాఠంలో వెతకాలి.
- శిల్పం
- రచనను నిర్మించే విధానం; భాష, శైలి, వర్ణన, పాత్ర చిత్రణ, సంఘటనల అమరిక శిల్పంలో భాగాలు; శిల్పం భావాన్ని ప్రభావవంతంగా తెలియజేస్తుంది.