వ్యాకరణం (Grammar): సంధి, సమాసం, ఛందస్సు, విభక్తి
వ్యాకరణం విభాగం సంధి, సమాసం, ఛందస్సు, అలంకారం, విభక్తి, పద నిర్మాణం - ఈ ఆరు అంశాలపై ప్రశ్నలు అడుగుతుంది. సమాధానంలో విభజన, నియమం, ఫలితం మూడూ చూపాలి. కేవలం ఫలితం రాస్తే కారణం లేకుండా మార్కులు తగ్గుతాయి.
సంధి
- సవర్ణ దీర్ఘ సంధి: అ/ఆ + అ/ఆ = ఆ; ఉదా: రామ + ఆలయం = రామాలయం.
- గుణ సంధి: అ + ఇ/ఉ/ఋ = ఏ/ఓ/అర్; ఉదా: మహా + ఇంద్రుడు = మహేంద్రుడు.
- వృద్ధి సంధి: అ + ఏ/ఐ = ఐ; అ + ఓ/ఔ = ఔ.
- యణాదేశ సంధి: ఇ/ఉ/ఋ + అసవర్ణం = య/వ/ర్; ఉదా: అతి + అంత = అత్యంత.
సమాసం
తత్పురుష (రాజు యొక్క భవనం = రాజభవనం), ద్వంద్వ (రామలక్ష్మణులు), ద్విగు (మూడు లోకాలు = ముల్లోకాలు), బహువ్రీహి (పద్మముఖి = పద్మముఖం గలది), కర్మధారయ (ముఖమే పద్మం = ముఖపద్మం), అవ్యయీభావ (ప్రతిదినం). సమాసంలో పదాలు విడిపోవు; అర్థం ఒకటే అవుతుంది.
విభక్తి మరియు పద నిర్మాణం
ప్రథమా నుంచి సప్తమీ వరకు విభక్తులు; ప్రతి విభక్తికి ప్రత్యయం, అర్థం గుర్తించాలి. పద నిర్మాణంలో మూలం + ప్రత్యయం/సమాసం చూపాలి. ఉదా: ‘రాముడు’ = రామ + డు (ప్రథమా విభక్తి).
ఛందస్సు
గురువు = U, లఘువు = I; య, ర, త, భ, జ, స, మ, న గణాలు. యతి, ప్రాస, గణ పరిగణన చూడాలి. గణాలను లెక్కించకుండా ఛందస్సు పేరు రాయకూడదు.
ఉదాహరణ: “రామాలయం” = రామ + ఆలయం. మొదటి పదం చివరి అ + రెండో పదం మొదటి ఆ = ఆ; ఇది సవర్ణ దీర్ఘ సంధి. “మహేంద్రుడు” = మహా + ఇంద్రుడు; అ + ఇ = ఏ, గుణ సంధి. “రాజభవనం” సంధి కాదు, సమాసం; అర్థం రాజు యొక్క భవనం, తత్పురుష.
మార్కులు తగ్గించే పొరపాట్లు: సంధి/సమాసం కలపడం; తప్పు విభజన; గుణ-వృద్ధి నియమాలను తారుమారు చేయడం; ఛందస్సులో గణాలను లెక్కించకపోవడం; విభక్తి ప్రత్యయాన్ని విడిచిపెట్టడం.