چراغ سبز، خروجی مسدود و مربع زرد
ساعت ۱۸:۴۵ در یک چهارراه شهری در تهران رانندگی می‌کنید. باران تازه شروع شده، سطح آسفالت لغزنده است و شیشه خودرو کمی بخار گرفته. شما در خط سمت راست هستید و قصد دارید مستقیم از تقاطع عبور کنید. چراغ راهنمای مسیر شما سبز است، اما آن‌سوی تقاطع صف خودروها تا داخل تقاطع عقب افتاده و خروجی روبه‌روی شما کاملاً مسدود است. داخل تقاطع با خطوط زرد متقاطع، یعنی مربع زرد، علامت‌گذاری شده است. خط کشی خط سمت راست شما در ۲۰ متری تقاطع به خط ممتد تبدیل شده است. چند عابر پیاده پشت خط‌کشی عابر پیاده در سمت راست شما ایستاده‌اند و منتظر عبور هستند. یک موتورسیکلت هم با سرعت کم از سمت راست به تقاطع نزدیک می‌شود. راننده خودروی پشت سر شما با بوق زدن و فلاش نور اصرار دارد که سریع‌تر وارد تقاطع شوید. چراغ سبز شما در حال چشمک زدن است و پس از آن زرد و سپس قرمز خواهد شد.
1. با توجه به سبز بودن چراغ و مسدود بودن خروجی آن‌سوی تقاطع، آیا مجازید وارد تقاطع شوید؟ چه چیزی را باید ملاک تصمیم بگیرید؟
Read the worked answer
خیر، نباید وارد شوید. سبز بودن چراغ فقط اجازه ورود می‌دهد، نه الزام آن؛ شرط واقعی ورود این است که مسیر خروج باز باشد و مطمئن باشید می‌توانید تقاطع را کامل ترک کنید.
دلیل‌ها:
- اگر الان وارد شوید، به‌احتمال زیاد داخل تقاطع متوقف می‌مانید و مسیر خودروهای عمود بر شما و محل عبور عابران را می‌بندید. این کار هم تخلف است و هم باعث قفل‌شدن تقاطع می‌شود.
- علامت مربع زرد (خطوط زرد متقاطع) دقیقاً برای همین است: تا خروجی باز نشده، داخل آن نایستید.
- چراغ سبز چشمک‌زن یعنی چراغ در حال پایان است؛ ورود در این لحظه تقریباً تضمین می‌کند که در میانه تقاطع با چراغ قرمز گیر کنید.
- خط ممتد هم نشان می‌دهد که نباید برای تغییر وضعیت یا دور زدن بوق و فلاش، خط را عوض کنید.
رفتار درست: پشت خط ایست توقف کنید، خط عابر را آزاد بگذارید و فقط زمانی حرکت کنید که در خط مقابل به اندازه طول خودرویتان جای خالی وجود داشته باشد و مطمئن باشید یک‌باره از تقاطع بیرون می‌روید. فشار راننده پشت سر هیچ‌کدام از این شرایط را تغییر نمی‌دهد.
2. اگر بخواهید از همین تقاطع به راست بپیچید، در حالی که عابران پشت خط عابر ایستاده‌اند و موتورسیکلت از سمت راست نزدیک می‌شود، حق تقدم با کیست و مسیر درست حرکت چیست؟
Read the worked answer
در این وضعیت حق تقدم با عابران پیاده و با موتورسیکلتی است که مستقیم می‌رود، نه با شما که می‌خواهید بپیچید.
تحلیل:
- عابرانی که پشت خط عابر ایستاده یا در حال عبورند، در مسیر گردش شما قرار می‌گیرند؛ وسیله نقلیه‌ای که می‌پیچد باید به آن‌ها اجازه عبور بدهد. توقف باید پیش از خط عابر باشد، نه روی آن.
- موتورسیکلت در خط خودش مستقیم حرکت می‌کند؛ هنگام گردش به راست شما وارد مسیر او می‌شوید. وسیله‌ای که گردش می‌کند باید راه را برای وسیله‌ای که در مسیر مستقیم خود ادامه می‌دهد باز کند. موتورسیکلت همچنین از سمت راست شما می‌آید و در برخورد مسیرها باید در نظر گرفته شود.
- موتورسیکلت باریک‌تر است و راحت‌تر در نقطه کور آینه قرار می‌گیرد؛ پیش از گردش باید نگاه مستقیم به شانه راست (blind spot) هم انجام شود، نه فقط آینه.
ترتیب درست: راهنما زدن به‌موقع، کاهش سرعت، نگاه به آینه و شانه راست، توقف پیش از خط عابر، عبور دادن عابران، سپس عبور دادن موتورسیکلت و بعد تکمیل گردش. اگر موتورسیکلت زودتر می‌رسد، صبر کنید و مسیر را نگیرید.
3. خودروی پشت سر با بوق و فلاش شما را تحت فشار گذاشته و چراغ در حال زرد شدن است. واکنش صحیح چیست و اگر به هر دلیل داخل تقاطع گیر کرده باشید چه باید بکنید؟
Read the worked answer
واکنش صحیح، حفظ وضعیت و تصمیم‌نگرفتن زیر فشار است.
- بوق و فلاش خودروی پشت سر هیچ حق قانونی برای شما ایجاد نمی‌کند. مسئولیت تخلف و تصادف با راننده‌ای است که وارد تقاطع شده، نه با کسی که پشت خط ایستاده است.
- با زرد شدن چراغ، اگر پشت خط هستید و می‌توانید با ایمنی توقف کنید، توقف کنید؛ عبور با زرد تنها وقتی پذیرفتنی است که آن‌قدر نزدیک باشید که ترمز ناگهانی خودش خطرناک باشد.
- برای آرام‌کردن راننده پشت سر، از رفتار تحریک‌آمیز مثل ترمز ناگهانی یا دنده‌عقب رفتن خودداری کنید؛ فاصله خود را حفظ کنید و آرام و قابل‌پیش‌بینی برانید.
اگر به هر دلیل داخل تقاطع گیر کردید:
- دنده‌عقب نروید؛ حرکت عقب در تقاطع خطرناک است و وضعیت را بدتر می‌کند.
- چرخ‌ها را مستقیم نگه دارید، راهنما بزنید و منتظر باز شدن شکاف واقعی بمانید.
- حتی اگر چراغ شما قرمز شد، وظیفه اصلی این است که هرچه زودتر تقاطع را تخلیه کنید؛ این کار باید آهسته و با رعایت حق تقدم عابران و ترافیک عبوری انجام شود.
- دفعه بعد، درس کار همین است: تا خروجی باز نشده، وارد مربع زرد نشوید.