Iran Light Vehicle Driving Theory key terms
Iran Light Vehicle Driving Theory · Get comfortable with the vocabulary.
- حق تقدم عبور
- Related: تقاطع همسطح, گردش به چپ
قانونی که مشخص میکند در تقاطع، پیچ، میدان یا محل بدون چراغ، کدام وسیله نقلیه یا عابر اول عبور میکند؛ راننده بدون حق تقدم باید توقف کامل کند و راه بدهد.
- سرعت مجاز
- Related: فاصله ایمن, سرعت غیرمجاز
بیشترین سرعتی که تابلو یا قانون برای یک مسیر تعیین کرده و راننده نباید از آن فراتر رود؛ در باران، شب یا ترافیک سنگین باید کمتر از آن رانندگی کرد.
- سبقت ممنوع
- Related: خط ممتد, سبقت ایمن
وضعیتی که در آن عبور از خودروی جلویی به دلیل خط ممتد، پیچ کور، تونل، تقاطع یا تابلو ممنوع است؛ تخلف از آن جریمه و خطر تصادف روبهرو دارد.
- خط ممتد
- Related: خط چین, سبقت ممنوع
خط کشیدهشده روی سطح جاده که عبور از روی آن و تغییر خط ممنوع است؛ معمولاً در پیچها، تونلها و نزدیک تقاطعها برای جلوگیری از تصادف روبهرو کشیده میشود.
- خط چین
- Related: خط ممتد, نقطه کور
خطچین سفید یا زرد روی جاده که تغییر خط و سبقت را در صورت ایمن بودن مجاز میکند؛ پیش از تغییر خط باید آینه و نقطه کور بررسی و راهنما روشن شود.
- تابلوهای بازدارنده
- Related: تابلوهای هشداردهنده, سرعت مجاز
تابلوهای معمولاً دایرهای با حاشیه قرمز که یک رفتار را ممنوع یا محدود میکنند، مانند ممنوعیت ورود، توقف ممنوع یا حداکثر سرعت؛ راننده باید بیدرنگ از آنها پیروی کند.
- تابلوهای هشداردهنده
- Related: تابلوهای بازدارنده, سطح لغزنده
تابلوهای مثلثی با حاشیه قرمز که خطر پیشرو مانند پیچ تند، تقاطع یا سطح لغزنده را اعلام میکنند؛ راننده باید سرعت را کم کند و آماده واکنش باشد.
- چراغ راهنمایی چشمکزن
- Related: حق تقدم عبور, تقاطع همسطح
حالت زرد چشمکزن چراغ راهنمایی که به معنی احتیاط و ادامه حرکت با سرعت کم است؛ راننده باید آماده توقف باشد و حق تقدم را رعایت کند.
- تقاطع همسطح
- Related: حق تقدم عبور, چراغ راهنمایی چشمکزن
محلی که دو یا چند راه در یک سطح به هم میرسند و تردد وسایل نقلیه و عابران در آن تلاقی میکند؛ بیشتر تصادفهای شهری در همین نقاط رخ میدهد.
- فاصله ایمن
- Related: فاصله توقف, رانندگی تدافعی
فاصله زمانی و مکانی کافی از خودروی جلویی که امکان توقف در صورت ترمز ناگهانی را میدهد؛ در جاده خشک حدود دو ثانیه و در باران یا شب بیشتر لازم است.
- فاصله توقف
- Related: فاصله ایمن, زمان واکنش
مجموع مسافت پیمودهشده در زمان واکنش راننده و مسافت ترمز تا ایست کامل؛ با سرعت، خستگی، باران و لاستیک فرسوده بهشدت افزایش مییابد.
- زمان واکنش
- Related: فاصله توقف, خستگی و خوابآلودگی
فاصله زمانی میان دیدن خطر و فشردن پدال ترمز؛ در راننده خسته، حواسپرت یا مصرفکننده دارو طولانیتر میشود و فاصله توقف را افزایش میدهد.
- رانندگی تدافعی
- Related: فاصله ایمن, نقطه کور
شیوهای از رانندگی که در آن راننده خطرهای احتمالی دیگران را پیشبینی میکند، فاصله و سرعت را کنترل میکند و از موقعیتهای پرخطر دوری میجوید.
- نقطه کور
- Related: خط چین, رانندگی تدافعی
بخشی از اطراف خودرو که در آینههای جانبی و داخلی دیده نمیشود؛ پیش از تغییر خط باید با چرخش سر بررسی شود تا موتورسیکلت یا خودروی کناری پنهان نماند.
- سطح لغزنده
- Related: تابلوهای هشداردهنده, Aquaplaning
وضعیت جاده در باران، یخ، شن یا لکه روغن که چسبندگی لاستیک را کم میکند؛ راننده باید سرعت را کاهش دهد، ترمز و فرمان را نرم به کار ببرد و از ترمز ناگهانی پرهیز کند.
- Aquaplaning
- Related: سطح لغزنده, فاصله ایمن
پدیدهای که لایه آب میان لاستیک و جاده قرار میگیرد و فرمان و ترمز را بیاثر میکند؛ راه درست کاهش تدریجی گاز و نگهداشتن فرمان مستقیم بدون ترمز ناگهانی است.
- خستگی و خوابآلودگی
- Related: زمان واکنش, رانندگی در شب
کاهش هوشیاری که زمان واکنش را طولانی و احتمال خروج از خط را زیاد میکند؛ تنها راه مقابله توقف در محل ایمن و استراحت کوتاه است، نه باز کردن پنجره یا نوشیدن قهوه.
- رانندگی در شب
- Related: خستگی و خوابآلودگی, چراغهای خودرو
رانندگی در شرایطی که دید محدود است و باید سرعت را با برد نور چراغها هماهنگ کرد؛ استفاده از چراغ بالا در جاده خلوت و تبدیل به پایین هنگام نزدیک شدن خودرو لازم است.
- چراغهای خودرو
- Related: بازدید فنی, رانندگی در شب
مجموعه چراغهای جلو، عقب، ترمز، راهنما و مهشکن که دیدن و دیدهشدن را ممکن میکند؛ سوختن یکی از آنها در بازدید فنی رد شده و خطر تصادف را بالا میبرد.
- بازدید فنی
- Related: چراغهای خودرو, عمق آج لاستیک
معاینه دورهای خودرو برای بررسی ترمز، فرمان، لاستیک، چراغها، آلایندگی و ایمنی سازه؛ خودروی بدون معاینه معتبر مجاز به تردد نیست و برگه آن باید همراه باشد.
- عمق آج لاستیک
- Related: بازدید فنی, Aquaplaning
اندازه شیارهای سطح لاستیک که چسبندگی و تخلیه آب را تعیین میکند؛ فرسودگی بیش از حد مجاز، ترمزگیری در باران را خطرناک و خودرو را در بازدید فنی رد میکند.
- فشار باد لاستیک
- Related: عمق آج لاستیک, ترمز ABS
میزان هوای درون تایر که سازنده خودرو تعیین میکند؛ فشار کم باعث گرم شدن، افزایش مصرف سوخت و ترکیدن لاستیک و فشار زیاد چسبندگی را کم میکند.
- ترمز ABS
- Related: فاصله توقف, فشار باد لاستیک
سیستم ضدقفل ترمز که از قفل شدن چرخها در ترمز شدید جلوگیری میکند و فرمانپذیری را حفظ میکند؛ در این حالت باید پدال را محکم و پیوسته نگه داشت.
- کمکهای اولیه
- Related: شماره اورژانس, ایمنسازی صحنه تصادف
اقدامهای فوری و ساده برای حفظ جان مصدوم تا رسیدن امداد، مانند کنترل خونریزی، باز نگهداشتن راه هوایی و گرم نگهداشتن بدن؛ آموزش دیدن پیش از نیاز ضروری است.
- ایمنسازی صحنه تصادف
- Related: مثلث احتیاط, شماره اورژانس
اقدامهایی مانند توقف در محل ایمن، روشن کردن چراغ خطر، گذاشتن مثلث احتیاط و هشدار به ترافیک برای جلوگیری از تصادف دوم؛ پیش از هر کمک دیگری انجام میشود.
- مثلث احتیاط
- Related: ایمنسازی صحنه تصادف, چراغ خطر
علامت بازتابنده سهگوش که در خرابی یا تصادف در فاصله مناسب پشت خودرو قرار میگیرد تا رانندگان دیگر زودتر متوجه شوند؛ در بزرگراه این فاصله بیشتر است.
- شماره اورژانس
- Related: کمکهای اولیه, ایمنسازی صحنه تصادف
شماره تماس فوری برای درخواست آمبولانس و امداد در سانحه؛ هنگام تماس باید مکان دقیق، تعداد مصدومان و نوع حادثه را روشن و کوتاه گفت.
- کلاه ایمنی
- Related: موتورسیکلت, تجهیزات ایمنی
پوشش محافظ سر برای موتورسوار که باید استاندارد، اندازه مناسب و بند بسته داشته باشد؛ نزدن آن مهمترین عامل مرگ و آسیب مغزی در تصادف موتورسیکلت است.
- موتورسیکلت
- Related: کلاه ایمنی, حق تقدم عبور
وسیله نقلیه دوچرخ که قوانین ویژهای دارد: حرکت در خط مجاز، نداشتن حق عبور از پیادهرو و ممنوعیت حمل بیش از یک سرنشین بدون تجهیزات مناسب.
- تجهیزات ایمنی
- Related: مثلث احتیاط, بازدید فنی
اقلام اجباری خودرو مانند کپسول آتشنشانی، جعبه کمکهای اولیه، مثلث احتیاط، زنجیر چرخ در جادههای برفی و برگه معاینه فنی؛ نبود آنها تخلف است.
- کمربند ایمنی
- Related: تجهیزات ایمنی, کیسه هوا
بند مهار بدن سرنشین که در ترمز ناگهانی یا برخورد از پرتاب شدن جلوگیری میکند؛ بستن آن برای راننده و همه سرنشینان اجباری و برای کودکان صندلی مناسب لازم است.
- کیسه هوا
- Related: کمربند ایمنی, تجهیزات ایمنی
بالش بادی که در برخورد شدید باز میشود تا سر و سینه را از برخورد با فرمان و داشبورد حفظ کند؛ تنها همراه با کمربند بسته اثر محافظتی دارد.
- سبقت ایمن
- Related: نقطه کور, سبقت ممنوع
عبور از خودروی جلویی تنها پس از بررسی آینهها، نقطه کور، خط مقابل و تابلوها؛ با راهنما، افزایش تدریجی سرعت و بازگشت به خط پس از دیدن خودروی سبقتگرفته در آینه انجام میشود.
- گردش به چپ
- Related: حق تقدم عبور, تقاطع همسطح
تغییر مسیر به سمت چپ در تقاطع که نیازمند حق تقدم دادن به ترافیک روبهرو و عابران است؛ راننده باید پیش از تقاطع در خط میانی یا چپ قرار گیرد و راهنما بزند.
- چراغ خطر
- Related: ایمنسازی صحنه تصادف, مثلث احتیاط
چراغ چشمکزن چهارگانه خودرو که برای اعلام توقف اضطراری، خرابی یا هشدار به ترافیک پشت سر روشن میشود؛ در حرکت عادی نباید استفاده شود.
- مسئولیت قانونی راننده
- Related: بیمه شخص ثالث, فرار از صحنه تصادف
وظایف راننده در برابر قانون، از جمله داشتن گواهینامه معتبر، بیمه شخص ثالث، رعایت مقررات و ماندن در صحنه تصادف؛ تخلف میتواند جریمه، محرومیت یا مسئولیت کیفری داشته باشد.
- بیمه شخص ثالث
- Related: مسئولیت قانونی راننده, فرار از صحنه تصادف
بیمهای اجباری که خسارت جانی و مالی واردشده به دیگران در تصادف را تا سقف تعیینشده جبران میکند؛ نداشتن آن تخلف است و راننده خودش مسئول پرداخت خسارت میشود.
- فرار از صحنه تصادف
- Related: مسئولیت قانونی راننده, ایمنسازی صحنه تصادف
ترک محل حادثه بدون توقف، ارائه کمک و اطلاع به مراجع؛ جرم سنگینی است که محرومیت از رانندگی و مسئولیت کیفری به همراه دارد و اعتماد عمومی را نیز از بین میبرد.
- اخلاق رانندگی
- Related: مسئولیت قانونی راننده, حق تقدم عبور
رفتار محترمانه با سایر رانندگان و عابران، مانند ندادن بوق بیمورد، رعایت نوبت، راه دادن و پرهیز از پرخاشگری؛ این رفتارها تصادف و تنش را کاهش میدهند.