سرازیری خیس با ترک‌نشین: ترمز، باد لاستیک و فاصله ۱۵ متری
باران ۲۰ دقیقه است که می‌بارد و جاده کوهستانی با شیب ۸ درصد به طول ۱٫۵ کیلومتر خیس است. راکبی با موتور ۱۵۰ سی‌سی و ترک‌نشین ۷۰ کیلوگرمی در حال سرازیری است. باد لاستیک جلو ۲٫۰ بار و عقب ۲٫۲ بار است، در حالی که فشار توصیه‌شده با ترک‌نشین ۲٫۲ و ۲٫۵ بار است. لاستیک عقب در میانه آج حدود ۱ میلی‌متر مانده و ترمز عقب حدود ۳ سانتی‌متر آزادی دارد. موتور فقط ABS جلو دارد. راکب با سرعت ۴۵ کیلومتر بر ساعت حدود ۱۵ متر پشت یک وانت حرکت می‌کند. در انتهای سرازیری، پیچی به راست با فلش زرد روی آسفالت و یک دریچه فلزی خیس قرار دارد. راکب عادت دارد فقط از ترمز عقب استفاده کند و می‌گوید «ترمز جلو در سرازیری خطرناک است». ناگهان وانت ترمز می‌کند.
1. آیا فاصله ۱۵ متر در سرعت ۴۵ کیلومتر بر ساعت کافی است؟ محاسبه کنید.
Read the worked answer
۴۵ کیلومتر بر ساعت برابر است با ۱۲٫۵ متر بر ثانیه. فاصله ۱۵ متر تنها حدود ۱٫۲ ثانیه زمان واکنش می‌دهد؛ در حالی که در شرایط خشک حداقل ۲ ثانیه و در باران ۳ تا ۴ ثانیه فاصله توصیه می‌شود. با ۳ ثانیه، فاصله لازم حدود ۳۷٫۵ متر و با ۴ ثانیه حدود ۵۰ متر است.
بنابراین ۱۵ متر به‌شدت ناکافی است، به‌ویژه در سرازیری که نیروی وزن، ترمزگیری را سخت‌تر می‌کند و سطح خیس فاصله توقف را افزایش می‌دهد. راکب باید فاصله را حداقل دو برابر کند و سرعت را پیش از پیچ کاهش دهد.
2. ترتیب اقدامات ترمزگیری چیست و ABS جلو و خطر قفل شدن چرخ عقب چه نقشی دارند？
Read the worked answer
ابتدا گاز را رها کنید و با دنده پایین‌تر از ترمز موتور استفاده کنید تا سرعت به‌تدریج کم شود. سپس هر دو ترمز را تدریجی و هم‌زمان بگیرید: فشار اولیه ملایم، بعد افزایش تدریجی. روی سطح خیس نباید ترمز را یک‌باره و محکم کشید.
ترمز جلو عامل اصلی کاهش سرعت است، حتی در سرازیری؛ ABS جلو از قفل شدن و سُر خوردن چرخ جلو جلوگیری می‌کند. اما چرخ عقب ABS ندارد و با ترمز عقب زیاد، به‌راحتی قفل می‌شود و موتور از پشت می‌لغزد. باید از دریچه فلزی خیس و فلش زرد رنگ که اصطکاک کمتری دارند پرهیز کرد و مسیر ترمز را قبل از رسیدن به آن‌ها انتخاب کرد. نگاه هم باید به خروجی پیچ باشد، نه به جلوی وانت.
3. باد کم لاستیک، آج ۱ میلی‌متری و آزادی ۳ سانتی‌متری ترمز عقب چه تأثیری دارند؟ آیا پرهیز کامل از ترمز جلو درست است؟
Read the worked answer
باد توصیه‌شده با ترک‌نشین ۲٫۲ و ۲٫۵ بار است؛ ۲٫۰ و ۲٫۲ بار یعنی کم‌بادی. کم‌بادی دیواره لاستیک را بیشتر خم می‌کند، حرارت و مقاومت غلتشی را بالا می‌برد، پایداری در پیچ و ترمز را کم می‌کند و با بار ترک‌نشین خطر آسیب به رینگ و لاستیک را افزایش می‌دهد.
آج ۱ میلی‌متری برای باران بسیار کم است؛ تخلیه آب انجام نمی‌شود و خطر hydroplaning و لغزش جلو یا عقب بالا می‌رود. آزادی ۳ سانتی‌متری ترمز عقب بیش از حد معمول است و نشانه فرسودگی لنت، کابل یا وجود هوا در سیستم است؛ ترمز عقب باید قبل از حرکت تنظیم شود.
پرهیز کامل از ترمز جلو نادرست است. در ترمزگیری، وزن به جلو منتقل می‌شود و چرخ جلو بیشترین نیروی ترمز را منتقل می‌کند؛ ترمز جلو باید اصلی باشد، اما با فشار تدریجی و متناسب با سطح خیس.