بیمههای اموال و آتشسوزی
بیمه اموال و آتشسوزی بر پایه اصل غرامت استوار است و آزمون در آن، تسلط بر خطرات تحت پوشش، ارزشگذاری و محاسبه غرامت را میسنجد.
خطرات اصلی، تبعی و اضافی
خطرات اصلی در شرایط عمومی بیمه آتشسوزی عبارتاند از آتشسوزی، صاعقه و انفجار. خسارات تبعی مانند دود و آسیبهای ناشی از عملیات مهار آتش در چارچوب همان پوشش بررسی میشوند. خطرات اضافی مانند زلزله، سیل و طوفان بهطور خودکار پوشش داده نمیشوند و به درج در بیمهنامه، حق بیمه اضافی و فرانشیز مستقل نیاز دارند.
ارزش و محاسبه غرامت
ارزش ممکن است واقعی (بازار)، روز (استهلاکشده) یا توافقی باشد. در بیمهنامههای با شرط تعدیل یا شناور، موجودی متغیر انبار با نرخ تعدیل و حق بیمه علیالحساب مدیریت میشود. اگر سرمایه بیمه کمتر از ارزش موضوع باشد، قاعده نسبی اعمال و غرامت به همان نسبت کاهش مییابد.
تکالیف بیمهگذار
اظهار صحیح خطرات مادی (کاربری، مجاورت با مواد قابل اشتعال، وجود سیستم اطفا) و اعلام افزایش خطر در طول قرارداد. تغییر کاربری کارگاه از انبار کاغذ به انبار مواد شیمیایی بدون اعلام میتواند به رد خسارت منجر شود.
مثال
موجودی انبار ۸۰۰ میلیون ریال و سرمایه بیمهنامه نیز ۸۰۰ میلیون است؛ آتشسوزی ۳۰۰ میلیون خسارت میزند و فرانشیز ۱۰٪ مبلغ خسارت است. غرامت = ۳۰۰ − (۱۰٪ × ۳۰۰) = ۲۷۰ میلیون ریال. اگر همان انبار فقط ۴۰۰ میلیون بیمه شده بود، ابتدا ۳۰۰ × (۴۰۰ ÷ ۸۰۰) = ۱۵۰ محاسبه و سپس ۱۵ میلیون فرانشیز کسر و ۱۳۵ میلیون پرداخت میشد.
تلهها
فرض پوشش خودکار زلزله؛ کسر فرانشیز از سرمایه بهجای خسارت؛ نادیده گرفتن استهلاک در ارزش روز؛ و این تصور که آتشسوزی عمدی بیمهگذار پوشش دارد.