Iran Teacher Employment Exam key terms

اصلی فقهی و حقوقی که بر پایه آن، هرگاه در وجود یا تکلیفآور بودن چیزی شک شود، عدم آن اصل گرفته میشود؛ در آموزش نیز به معنای فرض بر innocence دانشآموز تا اثبات تخلف است.

قاعدهای فقهی که بر اساس آن، وضعیت پیشین یک موضوع تا زمانی که دلیل معتبری بر تغییر آن نباشد، معتبر باقی میماند؛ در استدلالهای دینی و حقوقی کاربرد فراوان دارد.

قاعدهای برگرفته از حدیث نبوی که هرگونه ضرر و زیان در اسلام نفی شده است؛ مبنای بسیاری از احکام حمایتی و مقررات انضباطی مدرسه محسوب میشود.

روشی در تفسیر قرآن که پژوهشگر یک موضوع یا مفهوم را انتخاب کرده و تمام آیات مرتبط با آن را از سراسر قرآن گردآوری و تحلیل میکند، برخلاف تفسیر ترتیبی که آیات را به ترتیب مصحف بررسی میکند.

شرایط، رویدادها یا پرسشهایی که موجب نزول یک یا چند آیه قرآنی شدهاند؛ آگاهی از آنها به فهم دقیقتر معنای آیه و جلوگیری از تفسیر نادرست کمک میکند.

تقسیمبندی آیات قرآن به دو دسته: آیات محکم با معنای روشن و قطعی، و آیات متشابه با معنای چندلایه یا نیازمند ارجاع به محکمات؛ شناخت این تفکیک از خطا در تفسیر جلوگیری میکند.

روش تفسیر قرآن به ترتیب سورهها و آیات مصحف، از ابتدای قرآن تا انتها؛ در این روش مفسر به تناسب آیات و سیاق سوره توجه ویژهای دارد.

تکلیف دینی که بر هر مکلف بالغ و توانمندی بهطور مستقل واجب است و انجام آن توسط دیگران از او ساقط نمیشود؛ مانند نمازهای یومیه.

تکلیفی که انجام آن بر مجموع مکلفان واجب است و با انجام آن توسط تعداد کافی از افراد، از بقیه ساقط میشود؛ مانند جهاد و امر به معروف در سطح عمومی.

باورها و اصول اعتقادی دین اسلام که شامل توحید، نبوت و معاد است و در درس معارف عمومی با استدلال عقلی و قرآنی بررسی میشود.

باور به یگانگی خداوند در ذات، صفات و افعال؛ نخستین اصل اعتقادی اسلام که دیگر اصول دین بر آن استوار است.

باور به رستاخیز و زندگی پس از مرگ و حسابرسی اعمال انسان در جهان آخرت؛ سومین اصل از اصول دین اسلام پس از توحید و نبوت.

دو فریضه اجتماعی اسلام که مسلمانان را به تشویق کارهای نیک و بازداشتن از زشتیها موظف میکند؛ در محیط مدرسه نیز بهعنوان سازوکار تربیتی و نظارتی همگانی مطرح است.

ترکیب اضافی که در آن مشبهبه حذف شده و مشبه به مضافالیه اضافه میشود؛ مانند «دست روزگار» که در آن روزگار به انسان تشبیه شده است.

آرایهای ادبی که در آن واژهای بهجای واژه دیگر بهکار میرود به شرط وجود علاقه مشابهت و قرینه مانعةالاجتماع؛ استعاره مصرحه و مکنیه دو نوع اصلی آن است.

آرایهای که در آن دو چیز در یک یا چند صفت به هم شبیه میشوند و ارکان آن مشبه، مشبهبه، وجه شبه و ادات تشبیه است؛ پایه بسیاری از صور خیال در ادبیات فارسی.

بیان غیرمستقیم مقصود با ذکر لازمه آن، بهگونهای که گوینده معنای ظاهری را اراده نمیکند؛ برخلاف استعاره، در کنایه همیشه معنای حقیقی نیز قابل تصور است.

کوتاهگویی در بیان مقصود با حفظ کامل معنا، در برابر اطناب؛ ایجاز حذف و ایجاز قصر از انواع آن است و در نثر و نظم فارسی کاربرد گستردهای دارد.

اشاره کوتاه و هنرمندانه به آیه، حدیث، داستان یا رویداد تاریخی مشهور در ضمن کلام، بدون شرح کامل آن؛ از آرایههای معنوی پرکاربرد در شعر فارسی است.

واحدی در عروض فارسی برای سنجش وزن شعر که از ترکیب هجاهای کوتاه و بلند ساخته میشود؛ شناخت واجها برای تقطیع و تشخیص بحر شعر ضروری است.

الگوی وزنی کلی شعر که از تکرار ارکان عروضی پدید میآید؛ بحرها در عروض سنتی فارسی به چند دایره و خانواده وزنی تقسیم میشوند.

عمل نوشتن هجاهای یک بیت بهصورت کوتاه و بلند برای تعیین وزن و بحر آن؛ مهارتی پایه در تحلیل عروضی شعر فارسی.

نسبتی ریاضی نزدیک به ۱٫۶۱۸ که در هندسه، هنر و طبیعت ظاهر میشود و از حل معادله x² = x + 1 بهدست میآید؛ در آموزش ریاضی نمونهای از پیوند جبر و هندسه است.

دنبالهای که هر جمله آن مجموع دو جمله پیشین است و با ۱، ۱، ۲، ۳، ۵، ۸ و... آغاز میشود؛ نسبت جملههای متوالی آن به نسبت طلایی میل میکند.

بزرگترین مقسومعلیه مشترک دو یا چند عدد طبیعی؛ برای یافتن آن از تجزیه به عوامل اول یا الگوریتم اقلیدس استفاده میشود.

کوچکترین مضرب مشترک دو یا چند عدد طبیعی؛ از حاصلضرب اعداد تقسیم بر بزرگترین مقسومعلیه مشترک آنها بهدست میآید.

روشی بازگشتی برای یافتن بزرگترین مقسومعلیه مشترک دو عدد که در آن باقیمانده تقسیم متوالی محاسبه میشود تا باقیمانده صفر شود؛ نمونهای کلاسیک از تفکر الگوریتمی.

شاخهای از منطق که به بررسی صورت و ساختار استدلالها مستقل از محتوای آنها میپردازد؛ ابزارهایی مانند قیاس، عکس مستوی و نقیض آن در آن بررسی میشود.

استدلالی که از دو مقدمه تشکیل شده و نتیجه از ترکیب آنها بهدست میآید؛ در منطق سنتی، حد وسط میان دو مقدمه نقش پیونددهنده را دارد.

تبدیل یک قضیه حملیه با جابهجایی موضوع و محمول، بدون تغییر در کیفیت و صدق آن؛ در منطق سنتی برای قضایای کلیه منفی و جزئیه مثبت معتبر است.

فاصله میان سطح توانایی فعلی یادگیرنده و سطحی که میتواند با کمک راهنمایی بزرگسال یا همسال توانمندتر به آن برسد؛ مفهوم کلیدی نظریه ویگوتسکی است.

راهبرد آموزشی که در آن معلم با ارائه حمایت موقت و متناسب، یادگیرنده را در انجام تکلیفی دشوار یاری میکند و بهتدریج با افزایش توانایی او، حمایتها را کاهش میدهد.

رویکردی که یادگیری را حاصل مشاهده، تقلید و تعامل با دیگران میداند؛ بندورا با آزمایش عروسک بوبو نقش الگو و تقویت جانشینی را نشان داد.

افزایش یا کاهش احتمال رفتار در یادگیرنده از طریق مشاهده پیامدهای رفتار دیگران؛ در این حالت فرد بدون تجربه مستقیم تقویت، رفتار الگو را تکرار یا اجتناب میکند.

چهار مرحله حسیحرکتی، پیشعملیاتی، عملیات عینی و عملیات صوری که پیاژه برای تحول شناخت از تولد تا نوجوانی معرفی کرد؛ هر مرحله با تواناییهای شناختی متمایز شناخته میشود.

توانایی درک این نکته که تغییر در ظاهر یا شکل یک شیء، مقدار یا کمیت آن را تغییر نمیدهد؛ این توانایی معمولاً در مرحله عملیات عینی شکل میگیرد.

بیان دقیق و قابل اندازهگیری آنچه یادگیرنده پس از آموزش باید انجام دهد؛ معمولاً شامل شرایط، رفتار قابل مشاهده و معیار عملکرد است.

رویکردی در طراحی آموزشی که با تعیین نتایج و شواهد یادگیری آغاز میشود و سپس فعالیتها و محتوا بر اساس آنها انتخاب و سازماندهی میشوند.

ارزشیابی مستمر در جریان فرایند یاددهی-یادگیری با هدف تشخیص پیشرفت، شناسایی مشکلات و اصلاح آموزش، بدون آنکه نمره پایانی به آن تعلق گیرد.

ارزشیابی که در پایان دوره آموزشی انجام میشود تا میزان دستیابی یادگیرندگان به اهداف را بسنجد و برای نمرهدهی و تصمیمگیری نهایی بهکار رود.

روشی که در آن معلم با طرح پرسش و موقعیت مسئلهدار، یادگیرندگان را به کشف مفاهیم و ساختن دانش هدایت میکند؛ در این روش یادگیرنده فعال و معلم راهنماست.

رویکردی که یادگیری حول یک مسئله واقعی و پیچیده سازماندهی میشود و یادگیرندگان با پژوهش، همکاری و استدلال به راهحل میرسند؛ بر مهارتهای تفکر انتقادی تأکید دارد.

سند رسمی و کلان نظام آموزشی ایران که چشمانداز، اهداف، محتوا و چارچوب برنامههای درسی دورههای تحصیلی را تعیین میکند و مبنای تألیف کتابهای درسی است.

شش حوزه تربیت در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش: اعتقادی، عبادی و اخلاقی؛ اجتماعی و سیاسی؛ زیستی و بدنی؛ هنری و زیباییشناختی؛ اقتصادی و حرفهای؛ علمی و فناورانه.

سند سیاستگذاری کلان آموزش و پرورش ایران که در سال ۱۳۹۰ تصویب شد و مبانی، اهداف و راهبردهای تحول نظام آموزشی را با تأکید بر تربیت اسلامی و تمامساحتی تعیین میکند.

مجموعه یادگیریهای غیررسمی و نانوشتهای که یادگیرندگان از طریق ساختار مدرسه، روابط، قوانین و فرهنگ کلاس کسب میکنند و ممکن است با اهداف رسمی همسو یا ناهمسو باشد.

نیرویی که فرد را به انجام فعالیتی به دلیل رضایت، کنجکاوی یا علاقه شخصی به خود فعالیت برمیانگیزد، نه به خاطر پاداش یا فشار بیرونی؛ در یادگیری پایدار نقش کلیدی دارد.

انگیزهای که از عوامل خارجی مانند نمره، پاداش، تشویق یا ترس از تنبیه ناشی میشود و رفتار یادگیرنده را برای رسیدن به پیامد بیرونی هدایت میکند.

باور فرد به توانایی خود در انجام موفقیتآمیز یک تکلیف یا موقعیت خاص؛ این باور بر انتخاب فعالیت، تلاش و پایداری در برابر دشواریها اثر میگذارد.