معارف و دانش عمومی
درس معارف و دانش عمومی در آزمون استخدامی آموزش‌وپرورش سه لایه را می‌سنجد: باورهای دینی، مهارت فهم متون دینی، و آگاهی از چارچوب حقوقی و اداری آموزش‌وپرورش.
محورهای آزمون
- عقاید: توحید، نبوت، معاد و در اندیشه شیعه عدل و امامت؛ تفکیک اصول دین از فروع دین.
- قرآن: شناسایی سوره‌ها و آیات مشهور، ترجمه واژه‌های پرتکرار و قواعد مقدماتی تجوید (اظهار، ادغام، اخفا، قلب).
- احکام: وضو، غسل، تیمم، نماز، روزه و خمس در سطح رساله عملیه.
- اخلاق و سیره: تقوا، اخلاص، عدالت و صبر با تکیه بر نهج‌البلاغه و سیره معصومان.
- حقوق و ساختار: قانون اساسی، به‌ویژه اصول مربوط به آموزش، و سند تحول بنیادین.
نمونه حل‌شده
پرسش: اصل ۳۰ قانون اساسی چه تکلیفی بر عهده دولت گذاشته است؟ استدلال: نخست کلیدواژه‌های متن اصل را بازیابی می‌کنیم: «وسایل آموزش و پرورش رایگان» و «تا پایان دوره متوسطه». سپس گزینه‌ها را غربال می‌کنیم؛ هر گزینه‌ای که حد آموزش رایگان را «ابتدایی» یا «دانشگاه» بگیرد نادرست است، زیرا متن، پایان متوسطه را مرز می‌داند و گسترش تحصیلات عالی را تا حد خودکفایی ملی وظیفه دولت می‌شمارد. پس پاسخ، تعهد دولت به فراهم‌کردن آموزش رایگان تا پایان متوسطه است.
دام‌های نمره‌بران
- شمردن نماز و روزه در اصول دین؛ این‌ها از فروع‌اند.
- جابه‌جا کردن شماره اصول قانون اساسی؛ اصل ۳۰ را با اصل ۳ یا ۲۰ اشتباه نگیرید.
- تعمیم احکام بدون شرط؛ تیمم تنها در نبود آب یا زیان‌بار بودن آن مشروع است.
- اکتفا به ترجمه واژه‌به‌واژه آیات و بی‌توجهی به سیاق.