روان‌شناسی رشد و تربیتی
درس روان‌شناسی رشد و تربیتی دو پرسش را می‌سنجد: کودک در هر سن چگونه می‌اندیشد، و چگونه می‌توان یادگیری و انگیزه را در کلاس مدیریت کرد.
محورهای آزمون
- پیاژه: حسی‌حرکتی (۰ تا ۲)، پیش‌عملیاتی (۲ تا ۷)، عملیات عینی (۷ تا ۱۱) و عملیات انتزاعی (۱۱ به بعد)؛ مفاهیم نگهداری ذهنی، خودمیان‌بینی و برگشت‌پذیری.
- ویگوتسکی: منطقه رشد تقریبی و داربست؛ نقش زبان و تعامل اجتماعی.
- اریکسون: هشت مرحله، از جمله صنعت در برابر حقارت در سنین دبستانی.
- کلبرگ: اخلاق پیش‌عرفی، عرفی و پس‌عرفی.
- یادگیری: شرطی‌سازی کلاسیک پاولوف، شرطی‌سازی عامل اسکینر و یادگیری مشاهده‌ای بندورا.
نمونه حل‌شده
دانش‌آموز هشت‌ساله‌ای می‌فهمد با ریختن آب در لیوان باریک مقدار آب تغییر نکرده، اما در استدلال درباره موقعیت فرضی ضعیف است. مرحله رشدی او کدام است؟ استدلال: درک نگهداری ذهنی نشانه ورود به عملیات عینی است که حدود ۷ سال آغاز می‌شود. ضعف در استدلال فرضی نیز تأیید می‌کند او هنوز به عملیات انتزاعی نرسیده است. پس پاسخ عملیات عینی است، نه پیش‌عملیاتی؛ در پیش‌عملیاتی هنوز نگهداری ذهنی شکل نگرفته است.
دام‌های نمره‌بران
- یکسان گرفتن سن تقویمی با مرحله رشد.
- اشتباه گرفتن منطقه رشد تقریبی ویگوتسکی با آمادگی ذهنی پیاژه.
- نسبت دادن یادگیری مشاهده‌ای به اسکینر به‌جای بندورا.