ប្រព័ន្ធសូឡាតាមផ្ទះ៖ តើកង្ហារបន្ថែមធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធលើសសមត្ថភាពឬ?
គ្រួសារមួយនៅស្រុកសំឡូត ខេត្តបាត់ដំបង ប្រើប្រព័ន្ធអគ្គិសនីសូឡា៖ អំពូល 3 គ្រាប់ កម្លាំង 9 W ប្រើ 5 ម៉ោង/ថ្ងៃ; ទូរទស្សន៍ 45 W ប្រើ 4 ម៉ោង/ថ្ងៃ; សាកទូរស័ព្ទ 10 W ប្រើ 3 ម៉ោង/ថ្ងៃ។ មានថ្មស្តុក 12 V 100 Ah ដែលអនុញ្ញាតឱ្យស្រូបយកបានត្រឹម 50% នៃចំណុះ ដើម្បីរក្សាអាយុថ្ម និងផ្ទាំងសូឡា 150 W ដែលទទួលពន្លឺពេញលេញ 4.5 ម៉ោង/ថ្ងៃ។ ឧបករណ៍បំប្លែងមានប្រសិទ្ធភាព 85%។ កូនស្រីរៀនថ្នាក់ទី 9 ត្រូវការភ្លើងបន្ថែមសម្រាប់អានសៀវភៅ ហើយឪពុកចង់ទិញកង្ហា 40 W ប្រើ 6 ម៉ោង/ថ្ងៃ បន្ថែមទៀត ដោយសារខែក្តៅកំពុងមកដល់។ គាត់មិនចង់ចំណាយលើឧបករណ៍ថ្មីទេ បើមិនចាំបាច់។
1. គណនាប្រើប្រាស់ថាមពលប្រចាំថ្ងៃ ហើយវាយតម្លៃថាតើថ្ម និងផ្ទាំងសូឡាបច្ចុប្បន្នគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់តែប្រើប្រាស់ដែលមានស្រាប់ឬទេ។
Read the worked answer
ប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ (ខាង AC) អំពូល៖ 3 × 9 × 5 = 135 Wh; ទូរទស្សន៍៖ 45 × 4 = 180 Wh; សាកទូរស័ព្ទ៖ 10 × 3 = 30 Wh។ សរុប = 345 Wh/ថ្ងៃ។
តម្រូវការពីថ្ម (គិតការបាត់បង់ក្នុងឧបករណ៍បំប្លែង)៖ 345 ÷ 0.85 = 406 Wh។ ថ្មអាចផ្តល់បាន៖ 12 V × 100 Ah × 50% = 600 Wh ។ 600 > 406 → គ្រប់គ្រាន់ ដោយមានរឹមប្រហែល 48%។
ផ្ទាំងសូឡា ទិន្នផលតាមលក្ខខណ្ឌស្តង់ដារ៖ 150 × 4.5 = 675 Wh។ ក្នុងការអនុវត្ត ការបាត់បង់ដោយកម្តៅ ធូលី និងខ្សែ ធ្វើឱ្យនៅសល់ប្រហែល 70–75% គឺ 470–505 Wh ដែលនៅតែច្រើនជាង 406 Wh។
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន៖ ប្រព័ន្ធបច្ចុប្បន្នគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់បន្ទុក 345 Wh តែរឹមមិនធំទេ ជាពិសេសនៅរដូវវស្សា ពេលមេឃរំពុងព្រិល។
2. បើបន្ថែមកង្ហា 40 W ប្រើ 6 ម៉ោង/ថ្ងៃ តើប្រព័ន្ធនឹងជួបបញ្ហាអ្វី? ចូរបង្ហាញដោយលេខ និងកំណត់ថាតើធាតុណាជាដែនកំណត់ពិតប្រាកដ។
Read the worked answer
បន្ទុកថ្មី៖ 345 + (40 × 6) = 345 + 240 = 585 Wh/ថ្ងៃ។ តម្រូវការពីថ្ម៖ 585 ÷ 0.85 = 688 Wh។
ពិនិត្យថ្ម៖ ថ្មអាចផ្តល់បានតែ 600 Wh → 688 > 600 ដូច្នេះថ្មមិនគ្រប់គ្រាន់ (ខ្វះ 88 Wh ស្មើ 15%)។ ថ្មដែលត្រូវការ = 688 ÷ (12 × 0.5) = 114.7 Ah ដូច្នេះត្រូវការថ្ម 120 Ah។
ពិនិត្យផ្ទាំងសូឡា៖ ត្រូវការផលិត 688 Wh ក្នុងមួយថ្ងៃ។ បើគិតប្រសិទ្ធភាព 75% ត្រូវការផ្ទាំង 688 ÷ 0.75 = 917 Wh ក្នុងមួយថ្ងៃ → 917 ÷ 4.5 = 204 W។ ផ្ទាំងបច្ចុប្បន្ន 150 W មិនគ្រប់គ្រាន់ទេ។
ដែនកំណត់ពិតប្រាកដ៖ ថ្មខ្វះតែ 15% តែផ្ទាំងខ្វះដល់ 36%។ ដូច្នេះបើទិញតែថ្មថ្មីក៏មិនបានដែរ ព្រោះថ្ងៃស្អាតៗនឹងសាកមិនពេញ ហើយថ្ងៃព្រិលនឹងដាច់ភ្លើងមុនគេ។ ត្រូវកែទាំងពីរ ឬកាត់បន្ថយម៉ោងប្រើ។
3. ឪពុកមានថវិកាមិនច្រើន។ ចូរគណនាម៉ោងប្រើកង្ហារអតិបរមាដែលអាចធ្វើបានដោយមិនចំណាយអ្វីសោះ រួចស្នើជម្រើសពីរដែលមានលេខច្បាស់ ហើយវាយតម្លៃហានិភ័យនៃជម្រើសនីមួយៗ។
Read the worked answer
ដែនកំណត់ទី 1 - ថ្ម៖ ថាមពល AC ដែលថ្មផ្តល់បាន = 600 × 0.85 = 510 Wh។ សល់សម្រាប់កង្ហា = 510 − 345 = 165 Wh → 165 ÷ 40 = 4.1 ម៉ោង។
ដែនកំណត់ទី 2 - ផ្ទាំងសូឡា៖ ផលិតបាន 675 × 0.75 = 506 Wh។ សល់សម្រាប់កង្ហា = 506 − 406 = 100 Wh → 100 ÷ 40 = 2.5 ម៉ោង (បើគិតប្រសិទ្ធភាព 70% គឺត្រឹម 2.1 ម៉ោង)។
ដូច្នេះម៉ោងអតិបរមាដែលមិនចំណាយអ្វី គឺប្រហែល 2 ម៉ោង/ថ្ងៃ ព្រោះផ្ទាំងសូឡាជាដែនកំណត់។ បើប្រើ 4 ម៉ោង ថ្មអាចទ្រទ្រង់បានមួយរយៈ តែថ្ងៃបន្ទាប់ៗនឹងថយចុះបន្តិចម្តងៗ រហូតដល់ដាច់ភ្លើង។
ជម្រើស ក - ប្រើកង្ហា 2 ម៉ោង/ថ្ងៃ (ឥតចំណាយ)៖ សុវត្ថិភាពបំផុត តែបានត្រឹមពេលយប់ពាក់កណ្តាល និងមិនគ្រប់ខែក្តៅ។
ជម្រើស ខ - ទិញផ្ទាំងសូឡាបន្ថែម 150 W៖ ផលិតបាន 1012 Wh → សល់សម្រាប់កង្ហា (1012 − 406) = 606 Wh → 15 ម៉ោង តែថ្មកំណត់ត្រឹម 4.1 ម៉ោង។ ដូច្នេះអាចប្រើបាន 4 ម៉ោងដោយសុវត្ថិភាព ហើយថែមទាំងមានរឹមសម្រាប់ថ្ងៃព្រិល។ ហានិភ័យ៖ ចំណាយដំបូង និងត្រូវការឧបករណ៍បញ្ជាសាកដែលធន់ចរន្តធំជាង។
អនុសាសន៍៖ ចាប់ផ្តើមដោយជម្រើស ក ដើម្បីវាស់ការប្រើប្រាស់ពិត 2–3 សប្តាហ៍ រួចសន្សំទិញផ្ទាំងបន្ថែម។