Cambodia Grade 9 Lower Secondary Diploma Exam cheat sheet

ព្យញ្ជនៈខ្មែរមាន ៣៣ តួ ចែកជាជួរអ និងជួរអ៊; ជួរនីមួយៗកំណត់ការបញ្ចេញសំឡេងស្រៈខុសគ្នា។

លំដាប់ពាក្យក្នុងប្រយោគខ្មែរជាធម្មតា ប្រធាន + កិរិយា + កម្មបទ (SVO); គុណនាមជាធម្មតាមកក្រោយនាម។

រាជសព្ទប្រើសម្រាប់ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះសង្ឃ និងឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់; ភាសាសាមញ្ញប្រើក្នុងទំនាក់ទំនងប្រចាំថ្ងៃ។

បទកាព្យខ្មែរកំណត់ដោយចំនួនពាក្យក្នុងមួយឃ្លា និងច្បាប់ចុងពាក្យ; ឧទាហរណ៍ បទពាក្យប្រាំពីរ មាន ៧ ពាក្យក្នុងមួយឃ្លា។

រឿងព្រេង និងរឿងនិទានខ្មែរ ច្រើនបង្រៀនគុណធម៌តាមរយៈតួអង្គ និងព្រឹត្តិការណ៍សាមញ្ញ។

ការតែងសេចក្តីត្រូវមានសេចក្តីផ្តើម ខ្លឹមសារ និងសេចក្តីសន្និដ្ឋាន ដោយភ្ជាប់គំនិតដោយពាក្យភ្ជាប់។

ពាក្យសម្គាល់ពហុវចនៈខ្មែរច្រើនប្រើ ទាំង... ឬពាក្យបរិមាណ; មិនមានបច្ច័យពហុវចនៈដូចអង់គ្លេសទេ។

សំឡេងស្រៈខ្មែរប្រែប្រួលតាមជួរព្យញ្ជនៈ; ព្យញ្ជនៈជួរអ ផ្តល់សំឡេងស្រៈខុសពីជួរអ៊។

សមីការ ax²+bx+c=0 (a≠0) មានឫស x=(-b±√(b²-4ac))/(2a); ឌីស្ក្រីមីណង់ Δ=b²-4ac កំណត់ចំនួនឫសពិត។

ទ្រឹស្តីបទពីតាហ្គោរ៖ ក្នុងត្រីកោណកែង c²=a²+b² ដែល c ជាអ៊ីប៉ូតេនុស។

ចម្ងាយរវាងពីរចំណុច (x₁,y₁) និង (x₂,y₂) គឺ d=√((x₂-x₁)²+(y₂-y₁)²)។

ផលបូក n តួដំបូងនៃស្វ៊ីតនព្វន្ត៖ Sₙ=n/2[2a₁+(n-1)d]; តួទី n គឺ aₙ=a₁+(n-1)d។

ប្រូបាប៊ីលីតេនៃព្រឹត្តិការណ៍ E៖ P(E)=ចំនួនលទ្ធផលអំណោយផល/ចំនួនលទ្ធផលសរុប នៅពេលលទ្ធផលមានលទ្ធភាពស្មើគ្នា។

ក្នុងត្រីកោណកែង៖ sinθ=ជ្រុងឈម/អ៊ីប៉ូតេនុស; cosθ=ជ្រុងជាប់/អ៊ីប៉ូតេនុស; tanθ=ជ្រុងឈម/ជ្រុងជាប់។

រង្វង់កាំ r៖ បរិមាត្រ C=2πr និងផ្ទៃក្រឡា A=πr²។

សមីការបន្ទាត់ត្រង់៖ y=mx+b ដែល m ជាជម្រាល និង b ជាចំណុចប្រសព្វអ័ក្ស y។

ល្បឿនមធ្យម v=s/t; សំទុះមធ្យម a=(v-u)/t ដែល u ជាល្បឿនដើម និង v ជាល្បឿនចុងក្រោយ។

ច្បាប់នឺតុនទី២៖ F=m×a; កម្លាំងគិតជាញូតុន (N) ម៉ាសជាគីឡូក្រាម (kg) និងសំទុះជា m/s²។

ការងារ W=F×s នៅពេលកម្លាំងស្របទិសចលនា; អានុភាព P=W/t គិតជាវ៉ាត់ (W)។

ច្បាប់អូម៖ V=I×R; ក្នុងសៀគ្វីស៊េរី Rₜ=R₁+R₂+... និងក្នុងសៀគ្វីប៉ារ៉ាឡែល 1/Rₜ=1/R₁+1/R₂+...

ដង់ស៊ីតេ ρ=m/V; វត្ថុដែលមានដង់ស៊ីតេតិចជាងទឹក (1000 kg/m³) អាចអណ្តែតលើទឹក។

សម្ពាធ P=F/A; សម្ពាធសន្ទនីយ៍នៅជម្រៅ h គឺ P=ρgh ដែល g≈9.8 m/s²។

ថាមពលមិនបាត់បង់ តែប្តូរទម្រង់; ថាមពលសក្តានុពលទំនាញ PE=mgh និងថាមពលចលនា KE=½mv²។

កម្តៅ Q=mcΔT ដែល c ជាកម្តៅជាក់លាក់ និង ΔT ជាការប្រែប្រួលសីតុណ្ហភាព។

ចំនួនអាតូមិក Z = ចំនួនប្រូតុង; ចំនួនម៉ាស A = ប្រូតុង + ណឺត្រុង។

ម៉ូល n=m/M; មួយម៉ូលមានភាគល្អិត 6.022×10²³ (ចំនួនអាវ៉ូហ្គាដ្រូ)។

កំហាប់ម៉ូល C=n/V ដែល n ជាម៉ូលសារធាតុរលាយ និង V ជាមាឌសូលុយស្យុងគិតជាលីត្រ។

pH<7 ជាអាស៊ីត; pH=7 ជាណូត្រាល; pH>7 ជាបាស; ស្កាល pH ជាលោការីតគោលដប់។

សមីការគីមីត្រូវធ្វើឱ្យសមតុល្យដោយរក្សាចំនួនអាតូមនៃធាតុនីមួយៗឱ្យស្មើគ្នាទាំងសងខាង។

ចំណងអ៊ីយ៉ុងកើតឡើងរវាងលោហៈ និងអលោហៈ; ចំណងកូវ៉ាឡង់កើតឡើងរវាងអលោហៈជាមួយអលោហៈ។

ក្នុងតារាងខួប ធាតុក្នុងក្រុមដូចគ្នាមានចំនួនអេឡិចត្រុងខាងក្រៅស្រដៀងគ្នា ដូច្នេះមានលក្ខណៈគីមីស្រដៀងគ្នា។

ប្រតិកម្មអាស៊ីត-បាស៖ អាស៊ីត + បាស → អំបិល + ទឹក; ឧទាហរណ៍ HCl+NaOH→NaCl+H₂O។

កោសិកាជាឯកតាតូចបំផុតនៃជីវិត; កោសិការុក្ខជាតិមានជញ្ជាំងកោសិកា និងក្លរូប្លាស ខណៈកោសិកាសត្វមិនមាន។

រស្មីសំយោគ៖ 6CO₂+6H₂O→C₆H₁₂O₆+6O₂ ដោយប្រើពន្លឺ និងក្លរូហ្វីល។

ដង្ហើមកោសិកាបំបែកគ្លុយកូសដើម្បីបញ្ចេញថាមពល ATP៖ C₆H₁₂O₆+6O₂→6CO₂+6H₂O+ថាមពល។

DNA ផ្ទុកព័ត៌មានតំណពូជ; មូលដ្ឋាន A ជាប់ T និង G ជាប់ C ក្នុងខ្សែពីរជាប់គ្នា។

មីតូសបង្កើតកោសិកាកូនដូចគ្នាពីរ សម្រាប់ការលូតលាស់; មេយ៉ូសបង្កើតកោសិកាបន្តពូជដែលមានក្រូម៉ូសូមពាក់កណ្តាល។

ខ្សែសង្វាក់អាហារបង្ហាញលំហូរថាមពលពីអ្នកផលិត ទៅអ្នកបរិភោគ; ព្រួញចង្អុលទិសដៅថាមពល។

ផែនដីមានស្រទាប់សំខាន់ៗ៖ សំបក ម៉ាន់តូ និងស្នូល; ចលនាបន្ទះថេកតូនិកបង្កើតរញ្ជួយដី និងភ្នំភ្លើង។

វដ្តទឹករួមមានការហួត ការបង្កើតពពក ការធ្លាក់ភ្លៀង និងលំហូរទឹកលើដីត្រឡប់ទៅសមុទ្រ ឬបឹងវិញ។

ហ្វូណន និងចេនឡាជារដ្ឋដំបូងៗក្នុងតំបន់កម្ពុជា; ហ្វូណនមានឥទ្ធិពលពាណិជ្ជកម្ម និងវប្បធម៌ឥណ្ឌាខ្លាំង។

ឆ្នាំ ៨០២ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ ប្រកាសឯករាជ្យពីជ្វា និងបង្កើតមូលដ្ឋានអំណាចអង្គរ។

អង្គរវត្តសាងសង់ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២; បាយ័នសាងសង់ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧។

កម្ពុជាក្លាយជាអាណាព្យាបាលបារាំងឆ្នាំ ១៨៦៣ តាមសន្ធិសញ្ញាជាមួយព្រះបាទនរោត្តម។

កម្ពុជាទទួលឯករាជ្យពីបារាំងថ្ងៃទី ៩ វិច្ឆិកា ១៩៥៣ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ព្រះបាទនរោត្តមសីហនុ។

របបខ្មែរក្រហមកាន់អំណាចពីឆ្នាំ ១៩៧៥ ដល់ ១៩៧៩ ហើយបានបង្កើតគ្រោះមហន្តរាយធ្ងន់ធ្ងរដល់ប្រជាជន។

សន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពប៉ារីស ១៩៩១ បញ្ចប់ជម្លោះ និងបង្កើតអាជ្ញាធរអន្តរកាលអ៊ុនតាក់ (UNTAC) ដឹកនាំការបោះឆ្នោត ១៩៩៣។

រាជធានីអង្គរធំជាមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយ និងសាសនាដ៏សំខាន់នៃចក្រភពខ្មែរ ពីសតវត្សរ៍ទី៩ ដល់ទី១៥។

ទន្លេមេគង្គមានប្រវែងប្រហែល ៤,៣៥០ គីឡូម៉ែត្រ ហើយហូរកាត់ចិន មីយ៉ាន់ម៉ា ឡាវ ថៃ កម្ពុជា និងវៀតណាម។

បឹងទន្លេសាបជាបឹងទឹកសាបធំបំផុតក្នុងអាស៊ីអាគ្នេយ៍; ទឹកទន្លេមេគង្គហូរចូលបឹងក្នុងរដូវវស្សា ហើយបញ្ច្រាសក្នុងរដូវប្រាំង។

ខ្យល់មូសុងនិរតីនាំខ្យល់សើម និងភ្លៀងពីខែឧសភាដល់តុលា; មូសុងឦសាននាំខ្យល់ស្ងួតពីខែវិច្ឆិកាដល់មេសា។

មាត្រដ្ឋានផែនទី ១:៥០,០០០ មានន័យថា ១ សង់ទីម៉ែត្រលើផែនទី = ០.៥ គីឡូម៉ែត្រពិត។

រយៈទទឹងវាស់ពីអេក្វាទ័រ (០°) ទៅខាងជើង ឬខាងត្បូង; រយៈបណ្តោយវាស់ពីមេរីឌានគោល (០°) ទៅខាងកើត ឬខាងលិច។

ដង់ស៊ីតេប្រជាជន = ចំនួនប្រជាជន ÷ ផ្ទៃដី; តំបន់វាលទំនាប និងជិតទន្លេច្រើនមានដង់ស៊ីតេខ្ពស់ជាងតំបន់ភ្នំ។

អាស៊ានមានសមាជិក ១០ ប្រទេស; កម្ពុជាចូលជាសមាជិកឆ្នាំ ១៩៩៩ ហើយអាស៊ានមានទីស្នាក់ការនៅហ្សាការតា។

អាកាសធាតុកម្ពុជាជាតំបន់ត្រូពិចមូសុង មានសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ និងរដូវវស្សា-ប្រាំងច្បាស់លាស់។

រដ្ឋធម្មនុញ្ញជាច្បាប់កំពូលរបស់រដ្ឋ; ច្បាប់ និងបទប្បញ្ញត្តិផ្សេងទៀតមិនអាចផ្ទុយនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញបានទេ។

ពលរដ្ឋមានទាំងសិទ្ធិ និងករណីកិច្ច; ការប្រើសិទ្ធិត្រូវគោរពសិទ្ធិអ្នកដទៃ និងច្បាប់ជាធរមាន។

នីតិរដ្ឋមានន័យថាអ្នកគ្រប់គ្នា រួមទាំងអាជ្ញាធរ ត្រូវគោរពច្បាប់ដូចគ្នា និងមិនរើសអើង។

លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យផ្តល់អំណាចដល់ប្រជាពលរដ្ឋតាមរយៈការបោះឆ្នោត និងការចូលរួមនយោបាយស្របច្បាប់។

អំពើពុករលួយបំផ្លាញធនធានសាធារណៈ និងទំនុកចិត្តសង្គម; ការបដិសេធការសូកប៉ាន់ជាករណីកិច្ចពលរដ្ឋ។

គុណធម៌ស៊ីវិលរួមមានការគោរពច្បាប់ ការទទួលខុសត្រូវ ភាពស្មោះត្រង់ និងការចូលរួមអភិវឌ្ឍសហគមន៍។

វប្បធម៌ខ្មែររួមមានភាសា សាសនា សិល្បៈ និងប្រពៃណី; ការអភិរក្សវប្បធម៌ត្រូវធ្វើគួបផ្សំនឹងការគោរពភាពចម្រុះ។

Present simple describes habits and facts; present continuous describes actions happening now or temporary situations.

Present perfect = have/has + past participle; use it for experiences, unfinished time, and recent results.

Passive voice = be + past participle; the object becomes the subject, and the agent is optional after 'by'.

First conditional: if + present simple, will + base verb; second conditional: if + past simple, would + base verb.

Relative clauses use who for people, which for things, that for both, whose for possession, and where for places.

Comparative adjectives add -er or use more; superlatives add -est or use most; irregular forms include good-better-best.

Articles: 'a/an' for singular countable nouns first mentioned; 'the' for specific or already known nouns.

Reported speech often shifts tense back: present to past, past to past perfect, and pronouns change to match the speaker.