Cambodia Grade 9 Lower Secondary Diploma Exam key terms

ពាក្យថ្មីដែលកើតឡើងដោយភ្ជាប់ពាក្យពីរ ឬច្រើនចូលគ្នា ដូចជា «ទឹក» និង «ភ្លៀង» បានជា «ទឹកភ្លៀង»។ អត្ថន័យពាក្យផ្សំអាចខុសពីអត្ថន័យពាក្យដើម ហើយវាជាមធ្យោបាយសំខាន់ក្នុងការបង្កើតពាក្យខ្មែរ។

ពាក្យសំដីខ្លីៗ ដែលជនជាតិខ្មែរបានផ្ទេរពីជំនាន់មួយទៅជំនាន់មួយ ដើម្បីបង្រៀនគុណធម៌ បទពិសោធន៍ជីវិត និងការប្រព្រឹត្តល្អ។ សម្រាយខ្មែរច្រើនមានចង្វាក់ និងរូបភាពប្រៀបធៀបងាយចងចាំ។

ប្រព័ន្ធតែងកាព្យខ្មែរមួយ ដែលរាប់ចំនួនព្យាង្គក្នុងមួយឃ្លាតាមក្រុមព្យាង្គ ដូចជាកាព្យឃ្លោង និងកាព្យបថ្យាវត្ត។ ខុសពីសុរិយគតិ ដែលរាប់តាមទម្ងន់ព្យាង្គខ្លី និងវែង។

មធ្យោបាយតែងនិពន្ធមួយ ដែលអ្នកនិពន្ធប្រៀបធៀបវត្ថុ ឬបាតុភូតពីរផ្សេងគ្នា ដោយប្រើពាក្យដូចជា «ដូច» «ដូចជា» ឬ «ប្រៀបដូច» ដើម្បីធ្វើឱ្យការពិពណ៌នាច្បាស់លាស់ និងរស់រវើក។

ស្នាដៃនិពន្ធដែលបង្ហាញពីភាពឆ្នៃប្រឌិត អារម្មណ៍ និងគំនិតរបស់មនុស្ស ដូចជា រឿងប្រលោមលោក កំណាព្យ រឿងព្រេង និងល្ខោន។ អក្សរសិល្ប៍ខ្មែរឆ្លុះបញ្ចាំងពីសង្គម វប្បធម៌ និងជំនឿរបស់ខ្មែរ។

សមីការមានទម្រង់ ax² + bx + c = 0 ដោយ a ≠ 0។ គេដោះស្រាយវាបានដោយដាក់ជាកត្តា បំពេញការ៉េ ឬប្រើរូបមន្តឫស ហើយចំនួនឫសពិតអាស្រ័យលើឌីស្គ្រីមីណង់។

តម្លៃ Δ = b² − 4ac នៃសមីការដឺក្រេទី២ ax² + bx + c = 0។ សញ្ញារបស់វាបង្ហាញចំនួនឫសពិត៖ Δ > 0 មានឫសពីរ Δ = 0 មានឫសមួយ ឯ Δ < 0 គ្មានឫសពិត។

ក្នុងត្រីកោណកែង ការ៉េនៃជ្រុងអ៊ីប៉ូតេនុសស្មើនឹងផលបូកការ៉េនៃជ្រុងពីរទៀត គឺ c² = a² + b²។ គេប្រើវាដើម្បីរកប្រវែងជ្រុង ឬពិនិត្យថាតើត្រីកោណមួយកែងឬអត់។

តម្លៃកណ្តាលដែលគេគណនាដោយបូកទិន្នន័យទាំងអស់ រួចចែកនឹងចំនួនទិន្នន័យ។ វាបង្ហាញទំហំមធ្យមនៃសំណុំទិន្នន័យ តែអាចបង្ខូចបានដោយតម្លៃខ្លាំងៗ។

ច្បាប់ដែលចែងថា អាំងតង់ស៊ីតេចរន្តឆ្លងកាត់ចំហាយសមាមាត្រនឹងតង់ស្យុងរវាងចុងទាំងពីរ ហើយសមាមាត្រច្រាសនឹងរេស៊ីស្តង់ គឺ I = U/R។

រង្វាស់ការប្រឆាំងរបស់ចំហាយចំពោះការហូរចរន្តអគ្គិសនី។ គេវាស់ជាអូម (Ω) ហើយតម្លៃវាអាស្រ័យលើសម្ភារៈ ប្រវែង និងកម្រាស់របស់ចំហាយ។

សមត្ថភាពធ្វើការងារ ឬបង្កការផ្លាស់ប្តូរ។ ថាមពលមានច្រើនទម្រង់ ដូចជាថាមពលចលនា ថាមពលសក្តានុពល កំដៅ និងថាមពលអគ្គិសនី ហើយវាអាចប្តូរពីទម្រង់មួយទៅមួយ។

កម្លាំងដែលធ្វើសកម្មភាពលើផ្ទៃមួយ ក្នុងមួយឯកតាផ្ទៃ។ គេគណនាដោយ p = F/S ហើយវាស់ជាប៉ាស្កាល់ (Pa) ឬញូតុនក្នុងមួយម៉ែត្រការ៉េ។

ភាគល្អិតតូចបំផុតនៃធាតុ ដែលនៅរក្សាលក្ខណៈគីមីរបស់ធាតុនោះ។ អាតូមមានស្នូលផ្ទុកប្រូតុង និងណឺត្រុង ហើយមានអេឡិចត្រុងវិលជុំវិញ។

ការសរសេរតំណាងប្រតិកម្មគីមី ដោយប្រើសញ្ញាធាតុ និងរូបមន្ត ដែលបង្ហាញសារធាតុប្រតិករនៅខាងឆ្វេង និងផលិតផលនៅខាងស្តាំ។ សមីការត្រូវធ្វើឱ្យសមមូលចំនួនអាតូមសងខាង។

សារធាតុដែលផ្តល់អ៊ីយ៉ុងអ៊ីដ្រូសែន (H⁺) ពេលរំលាយក្នុងទឹក មានរសជាតិជូរ និងប្រែពណ៌សូចនាករ។ វាមាន pH តិចជាង ៧ ហើយប្រតិកម្មជាមួយបាសផ្តល់អំបិល និងទឹក។

សារធាតុដែលផ្តល់អ៊ីយ៉ុងអ៊ីដ្រូញ៉ូម (OH⁻) ពេលរំលាយក្នុងទឹក មានរសជាតិល្វីង និងមាន pH លើសពី ៧។ ប្រតិកម្មរវាងបាស និងអាស៊ីតហៅថា ប្រតិកម្មចាត់បន្សាយ។

មាត្រដ្ឋានពី ០ ដល់ ១៤ ដែលវាស់កម្រិតអាស៊ីត ឬបាសនៃសូលុយស្យុង។ pH = ៧ ជាកណ្តាល pH តិចជាង ៧ ជាអាស៊ីត ឯ pH លើសពី ៧ ជាបាស។

ឯកតារស់នៅតូចបំផុតនៃភាវៈរស់ ដែលអាចបំពេញមុខងារជីវិត ដូចជាការលូតលាស់ និងការបន្តពូជ។ កោសិកាមានភ្នាស ស៊ីតូប្លាស និងស្នូល (ចំពោះកោសិកាអឺការីយ៉ូត)។

ដំណើរការដែលរុក្ខជាតិប្រើពន្លឺព្រះអាទិត្យ ទឹក និងឧស្ម័នកាបូនិក ដើម្បីផលិតជាតិស្ករ និងបញ្ចេញអុកស៊ីសែន។ វាកើតឡើងជាចម្បងនៅក្នុងស្លឹក ដោយមានក្លរូពីល។

លំដាប់នៃការផ្ទេរថាមពលពីភាវៈរស់មួយទៅភាវៈរស់មួយទៀត តាមរយៈការស៊ីចំណី ដូចជា ស្មៅ ទៅទន្សាយ ទៅពស់។ ការបាត់ខ្សែមួយប៉ះពាល់ដល់ខ្សែទាំងមូល។

ប្រព័ន្ធដែលរួមមានភាវៈរស់ (រុក្ខជាតិ សត្វ អតិសុខុមប្រាណ) និងបរិស្ថានមិនរស់ (ដី ទឹក ខ្យល់) ដែលមានទំនាក់ទំនង និងពឹងផ្អែកគ្នាទៅវិញទៅមក។

ផ្នែកនៃ DNA ដែលផ្ទុកព័ត៌មានតំណពូជ និងកំណត់លក្ខណៈរបស់ភាវៈរស់ ដូចជាពណ៌ភ្នែក ឬកម្ពស់។ ហ្សែនត្រូវបានផ្ទេរពីមាតាបិតាទៅកូន។

ផ្នែករឹងមួយៗនៃសំបកផែនដី ដែលធ្វើចលនាយឺតៗ ហើយអាចប៉ះ រុញ ឬរអិលគ្នា។ ចលនានេះបង្កើតភ្នំ រញ្ជួយដី និងភ្នំភ្លើង។

អាណាចក្រខ្មែរដ៏រុងរឿង ដែលមានរាជធានីនៅតំបន់អង្គរ ពីសតវត្សរ៍ទី៩ ដល់ទី១៥។ ស្តេចសំខាន់ៗ ដូចជាព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ និងព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ បានពង្រីកទឹកដី និងសាងសង់ប្រាសាទអង្គរវត្ត។

ការគ្រប់គ្រង និងការកេងប្រវ័ញ្ចប្រទេសមួយដោយប្រទេសមួយទៀតដែលមានអំណាចខ្លាំងជាង។ កម្ពុជាធ្លាប់ស្ថិតក្រោមអាណានិគមបារាំងពីឆ្នាំ១៨៦៣ ដល់ឆ្នាំ១៩៥៣។

ការប្រកួតប្រជែងផ្នែកនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងយោធា រវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងសហភាពសូវៀត ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ដោយគ្មានការប្រយុទ្ធផ្ទាល់រវាងមហាអំណាចទាំងពីរ។

កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពដែលចុះហត្ថលេខានៅទីក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ១៩៩១ ដើម្បីបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលកម្ពុជា និងរៀបចំការបោះឆ្នោតក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។

អនុបាតរវាងចម្ងាយនៅលើផែនទី និងចម្ងាយពិតលើដី។ ឧទាហរណ៍ មាត្រដ្ឋាន ១:៥០,០០០ មានន័យថា ១ សង់ទីម៉ែត្រលើផែនទី ត្រូវនឹង ៥០០ ម៉ែត្រពិត។

ស្ថានភាពមធ្យមនៃបរិយាកាស ដូចជាសីតុណ្ហភាព ទឹកភ្លៀង ខ្យល់ និងសំណើម នៅកន្លែងមួយក្នុងរយៈពេលយូរ ជាធម្មតា ៣០ ឆ្នាំ។ ខុសពីធាតុអាកាសដែលប្រែប្រួលប្រចាំថ្ងៃ។

វត្ថុ និងថាមពលដែលមាននៅក្នុងធម្មជាតិ ហើយមនុស្សអាចប្រើប្រាស់បាន ដូចជាដី ទឹក ព្រៃឈើ រ៉ែ និងត្រី។ ធនធានខ្លះកើតឡើងវិញបាន ខ្លះទៀតអស់ទៅវិញ។

បឹងទឹកសាបធំបំផុតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ស្ថិតនៅកណ្តាលប្រទេសកម្ពុជា។ វាជាប្រភពជលផលសំខាន់ និងមានបាតុភូតបញ្ច្រាសលំហូរទឹកតាមរដូវវស្សា។

សិទ្ធិជាមូលដ្ឋានដែលមនុស្សគ្រប់រូបទទួលបានពីកំណើត ដោយមិនប្រកាន់ពូជសាសន៍ ភេទ ឬសាសនា ដូចជាសិទ្ធិរស់រាន សិទ្ធិអប់រំ និងសិទ្ធិបញ្ចេញមតិ។

របបគ្រប់គ្រងដែលអំណាចមកពីប្រជាពលរដ្ឋ តាមរយៈការបោះឆ្នោត និងការចូលរួម។ អ្នកដឹកនាំត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះប្រជាពលរដ្ឋ និងគោរពច្បាប់។

ការគ្រប់គ្រងរដ្ឋ ឬស្ថាប័ន ដោយតម្លាភាព គណនេយ្យភាព យុត្តិធម៌ និងការចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ វាកាត់បន្ថយអំពើពុករលួយ និងបង្កើនទំនុកចិត្តសាធារណៈ។

ការប្រើអំណាច ឬមុខតំណែងសាធារណៈ ដើម្បីទទួលផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ដូចជាការសូកប៉ាន់ និងការបង្វែរថវិការដ្ឋ។ វាបំផ្លាញយុត្តិធម៌ និងការអភិវឌ្ឍសង្គម។

The grammar rule that a verb must match its subject in number and person, so a singular subject takes a singular verb and a plural subject takes a plural verb.

A sentence structure in which the object of the action becomes the subject, formed with a form of the verb 'be' plus a past participle, as in 'The bridge was built in 1990.'

A sentence made of an if-clause and a main clause that states a real or imagined condition and its result, such as 'If it rains, we will stay home.'

A conclusion a reader draws from clues and evidence in a text rather than from a statement made directly, using context and prior knowledge.