NSSCAS Afrikaans First Language 8166 flashcards
NSSCAS Afrikaans First Language 8166 · Build recall with a focused review session.
33 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.
- Letterlike vraag
- Vraag waarvan die antwoord direk in die teks uitgespreek of aangewys word; die leser hoef niks af te lei nie, net die betrokke reël te vind.
- Inferensiële vraag
- Vraag wat 'n afleiding vereis: die antwoord staan nie uitdruklik in die teks nie, maar volg logies uit leidrade soos woordkeuse, toon en konteks.
- Hoofidee
- Die sentrale stelling wat die skrywer oor die onderwerp maak en wat deur die meeste paragrawe ondersteun word; dit is spesifiek, nie 'n breë tema nie.
- Tema
- Die abstrakte, herhalende kwessie wat die teks ondersoek, soos verlies, mag of identiteit; dit word afgelei uit gebeure en beelde, nie direk genoem nie.
- Toon
- Die skrywer se houding teenoor die onderwerp, soos ironies, ernstig of spotterig; dit blyk uit woordkeuse, beelding en sinsbou eerder as uit 'n enkele stelling.
- Register
- Die vlak van formaliteit en die taalvariëteit wat by 'n bepaalde situasie en gehoor pas; dit bepaal woordkeuse, sinslengte en die gebruik van jargon.
- Verwysingswoord
- Woord soos dit, hy of daar wat na 'n vroeër genoemde element terugwys; die leser moet die antecedent akkuraat identifiseer om die sin te begryp.
- Indirekte rede
- Weergawe van iemand se woorde sonder aanhalingstekens; voornaamwoorde, werkwoordtyd en plek- en tydaanwysers verskuif om by die nuwe spreker se perspektief te pas.
- Lydende vorm
- Sinsbou waarin die oorspronklike voorwerp die onderwerp word en die handelende persoon as 'n deur-bepaling verskyn; die werkwoord kry 'n hulpwerkwoord soos word of is.
- Trappe van vergelyking
- Drie vorme van 'n byvoeglike naamwoord: stellend, vergrotend en oortreffend; reëlmatige vorme gebruik -er en -ste, terwyl onreëlmatige vorme soos goed, beter, beste gememoriseer word.
- Deelwoord
- Werkwoordsvorm wat as byvoeglike naamwoord optree; die teenwoordige deelwoord eindig op -ende en die verlede deelwoord op -e of -te.
- Ontkenning met nie
- Die raamkonstruksie waarin nie voor die werkwoordelike deel en weer aan die einde van die sin verskyn; geen word eerder voor 'n selfstandige naamwoord gebruik.
- Punktomma
- Leesteken wat twee sterk verwante selfstandige sinne verbind sonder 'n voegwoord; dit dui 'n nouer verband as 'n punt maar 'n losser band as 'n komma.
- Voegwoord
- Woord soos omdat, hoewel of terwyl wat twee sinne of sinsdele verbind en die logiese verhouding tussen hulle aandui.
- Sinsparsing
- Die ontleding van 'n sin in sy funksionele dele: onderwerp, gesegde, voorwerp en bywoordelike bepalings, voordat die woordsoorte benoem word.
- Attributiewe byvoeglike naamwoord
- Byvoeglike naamwoord wat direk voor 'n selfstandige naamwoord staan en daarby verbuig, teenoor die predikatiewe posisie na 'n koppelwerkwoord waar dit onveranderd bly.
- Onderwerpstelling
- Die sin of frase vroeg in 'n paragraaf wat die paragraaf se sentrale bewering formuleer; die res van die paragraaf lewer bewyse of verduideliking daarvoor.
- Transaksionele teks
- Skryfwerk met 'n praktiese doel en 'n bepaalde leser, soos 'n brief, resensie of toespraak; die konvensies van die betrokke vorm moet noukeurig gevolg word.
- Register in 'n formele brief
- Volsinne, beleefde aanspreekvorme, geen verkortings of emotikons nie, en 'n duidelike struktuur van adres, datum, aanhef, liggaam en slot.
- Samehang
- Die wyse waarop sinne en paragrawe logies aan mekaar verbind word deur herhaling, verwysing en verbindingswoorde sodat die teks as eenheid lees.
- Beplanning van 'n opstel
- Die vooraf opstel van 'n raamwerk met 'n sentrale stelling en een idee per paragraaf; dit voorkom herhaling en verseker dat die argument ontwikkel.
- Redigering
- Die finale deurlees waarin werkwoordtyd, voornaamwoordverwysing, spelling en die nakoming van die woordetal gekontroleer word voordat die teks ingehandig word.
- Stylfigure in 'n opstel
- Bewuste afwykings soos ironie, retoriese vrae en antithese wat beklemtoning en ritme skep; oorgerbruik daarvan verswak die helderheid van die argument.
- Plot
- Die opeenvolging van gebeure in 'n verhaal, gerangskik volgens oorsaak en gevolg, van eksposisie deur konflik en klimaks tot resolusie.
- Karakterisering
- Die metodes waarmee 'n skrywer 'n karakter opbou: direk deur beskrywing, of indirek deur optrede, dialoog en die reaksies van ander karakters.
- Vertellerperspektief
- Die posisie van waaruit die verhaal vertel word; dit bepaal watter inligting die leser ontvang en hoe betroubaar die weergawe is.
- Motief
- 'n Herhaalde element soos 'n voorwerp, beeld of frase wat deur die teks herhaal word en die sentrale tema versterk sonder om dit direk te noem.
- Dramatiese ironie
- Situasie waarin die gehoor meer weet as die karakter op die verhoog, sodat die karakter se woorde 'n betekenis kry wat hy of sy nie bedoel nie.
- Enjambement
- Die voortsetting van 'n sin oor die einde van 'n versreël sonder 'n sintaktiese pouse; dit versnel die ritme of skep spanning by die reëlbreuk.
- Metafoor
- Beeldspraak waarin een ding direk met 'n ander gelykgestel word sonder die woord soos; die ooreenkoms word geïmpliseer en moet deur die leser afgelei word.
- Retoriese appèl
- Die drie oorredingsmiddele: etos beroep op die spreker se geloofwaardigheid, patos op emosie, en logos op logika en bewyse.
- Doelgehoor in 'n advertensie
- Die groep verbruikers op wie 'n advertensie gemik is; taal, beelde, modelle en leefstyl dui wie hulle is en watter behoefte aangespreek word.
- Karikatuur
- Visuele spotprent wat deur oordrywing van kenmerke en stereotipes 'n sosiopolitieke boodskap lewer; die leser moet die verwysing na die werklikheid herken.