Vaardigheden: kaarten, grafieken en bronnen
Vaardigheden toetsen of je kaarten, grafieken en bronnen kunt gebruiken. Je moet schaal, legenda en coördinaten toepassen en oorzaak en gevolg onderscheiden.
Kaarten
Een kaart heeft een titel, legenda, schaal en meestal een noordpijl. De schaal geeft de verhouding tussen kaart en werkelijkheid. Bij 1:50.000 is 1 cm op de kaart 50.000 cm = 0,5 km in werkelijkheid. Absolute ligging beschrijf je met coördinaten; relatieve ligging met nabijheid van zee, bergen, steden of hoofdwegen.
Grafieken en bronnen
Kies het juiste diagram: een lijndiagram voor een ontwikkeling in de tijd, een staafdiagram om aantallen te vergelijken, een cirkeldiagram voor aandelen en een bevolkingspiramide voor leeftijdsopbouw. Bij bronnen let je op maker, datum, doel en of de bron feit of mening geeft.
Uitgewerkt voorbeeld
Op een kaart met schaal 1:25.000 is de afstand tussen twee bruggen 6 cm. 1 cm = 25.000 cm = 0,25 km. 6 cm = 6 × 0,25 = 1,5 km. Redenering: schaal eerst omzetten naar kilometers per centimeter; daarna vermenigvuldigen met de gemeten afstand. Controle: 1,5 km is 150.000 cm; gedeeld door 25.000 geeft 6 cm.
Valkuilen
- Vergeten cm naar km om te rekenen.
- De legenda niet gebruiken en daardoor kleuren of symbolen verkeerd lezen.
- Oorzaak en gevolg omdraaien.
- Een bron als betrouwbaar zien zonder naar maker en datum te kijken.