Eén leverancier of drie? Inkoopstrategie van een modeketen
Een Nederlandse modeketen verkoopt 3,2 miljoen stuks per jaar. Zestig procent is basics (spijkerbroeken, T-shirts) die negen maanden in de schappen liggen; veertig procent is trendcollecties die binnen zes weken na introductie tachtig procent van hun omzet halen. De directie overweegt het aantal leveranciers terug te brengen tot één om de inkoopmacht te vergroten.
| kenmerk | Bangladesh | Turkije | Portugal |
|---|---|---|---|
| inkoopprijs per stuk | € 4,10 | € 7,20 | € 12,60 |
| aanvoertijd incl. productie | 45 dagen | 12 dagen | 5 dagen |
| vracht per stuk | € 0,30 (zee) | € 0,55 (weg) | € 0,40 (weg) |
| invoertarief | 12% | 4% | 0% |
| afkeur | 4% | 1,5% | 0,8% |
| minimale order | 5.000 stuks | 1.000 stuks | 300 stuks |
De gemiddelde verkoopprijs is € 29 voor basics en € 39 voor trendstukken. Niet verkochte trendstukken gaan voor € 12 in de uitverkoop; basics blijven liggen tot het volgende seizoen. Vanaf 2027 geldt een CO2-heffing van € 0,06 per stuk op zeevracht.
1. Bereken de integrale kostprijs per stuk per leverancier (inclusief tarief, vracht, afkeur en de CO2-heffing) en bepaal welk segment bij welke leverancier past.
Read the worked answer
Rekenregel: kostprijs = (inkoopprijs × (1 + tarief) + vracht + heffing) / (1 − afkeur). De deling is nodig omdat afgekeurde stuks wél betaald en verscheept worden, maar niet verkocht.
Bangladesh: 4,10 × 1,12 = 4,592; + 0,30 + 0,06 = 4,952; / 0,96 = € 5,16 Turkije: 7,20 × 1,04 = 7,488; + 0,55 = 8,038; / 0,985 = € 8,16 Portugal: 12,60 × 1,00 = 12,60; + 0,40 = 13,00; / 0,992 = € 13,10
Marge per stuk bij verkoop:
- Basic (€ 29): Bangladesh € 23,84; Turkije € 20,84; Portugal € 15,90.
- Trend (€ 39): Bangladesh € 33,84; Turkije € 30,84; Portugal € 25,90.
Koppeling aan segmenten:
- Basics liggen negen maanden in de winkel en hebben een voorspelbare vraag; de aanvoertijd van 45 dagen is dan geen probleem. Het prijsverschil van € 3,00 per stuk maal 1,92 miljoen basics (60% van 3,2 miljoen) is bijna € 5,8 miljoen per jaar. Basics horen dus bij Bangladesh.
- Trendcollecties leven zes weken en vragen bijsturing binnen de collectie. Een aanvoertijd van 45 dagen valt buiten dat venster; Turkije (12 dagen) of Portugal (5 dagen) is dan nodig, ondanks de hogere stukprijs.
Conclusie: de kostprijs alleen is niet beslissend; de doorlooptijd bepaalt welk segment waar ingekocht kan worden.
2. Bereken welk financieel verlies optreedt als de 1,28 miljoen trendstukken uit Bangladesh komen (25% blijft over) in plaats van uit Turkije (5% blijft over). Betrek zarówno de inkoopkosten als de misgelopen marge.
Read the worked answer
Uitgangspunten: 40% van 3,2 miljoen = 1,28 miljoen trendstukken. Bij verkoop levert een trendstuk € 39 op; een reststuk in de uitverkoop € 12, dus € 27 minder omzet per stuk.
Inkoopkosten:
- Bangladesh: 1,28 miljoen × € 5,16 = € 6,61 miljoen.
- Turkije: 1,28 miljoen × € 8,16 = € 10,44 miljoen.
- Verschil: Turkije is € 3,83 miljoen duurder in inkoop.
Verlies door restanten:
- Bangladesh: 25% × 1,28 miljoen = 320.000 stuks × € 27 = € 8,64 miljoen.
- Turkije: 5% × 1,28 miljoen = 64.000 stuks × € 27 = € 1,73 miljoen.
- Verschil: € 6,91 miljoen nadeel voor Bangladesh.
Saldo: Bangladesh bespaart € 3,83 miljoen op inkoop, maar verliest € 6,91 miljoen op restanten. Netto is Turkije dus € 3,08 miljoen gunstiger.
Aanvullende overwegingen die de uitkomst versterken:
- De minimale order van 5.000 stuks bij Bangladesh is bij kleine trendseries geen beperking, maar de 45 dagen maken tussentijds bijbestellen onmogelijk; bij Turkije kan een tweede order van 1.000 stuks nog binnen het seizoen.
- Bij een mislukte trendcollectie blijft bij Bangladesh bovendien 25% van een veel grotere bestelling liggen, wat het risico in één keer concentreert.
Conclusie: trendcollecties horen bij Turkije; Portugal is alleen zinvol voor kleine, zeer snelle aanvullingen van maximaal 300 stuks.
3. Adviseer over het plan om naar één leverancier te gaan. Betrek beide segmenten en noem één risico met een bijbehorende maatregel.
Read the worked answer
Advies: niet doen; houd minimaal twee leveranciers aan, met een vaste rolverdeling.
Argument 1 – de segmenten vragen verschillende ketens. Basics vragen een lage kostprijs en een lange, voorspelbare aanvoer (Bangladesh). Trendstukken vragen een korte doorlooptijd en kleine orders (Turkije, eventueel Portugal). Eén leverancier kan niet beide optimaal bedienen: kies je Bangladesh, dan stijgt het verlies op restanten met circa € 6,9 miljoen per seizoen; kies je Turkije, dan stijgt de inkoopkostprijs van 1,92 miljoen basics met bijna € 5,8 miljoen per jaar.
Argument 2 – inkoopmacht weegt niet op tegen kwetsbaarheid. Eén leverancier geeft weliswaar schaalvoordeel, maar de keten valt stil bij een fabrieksbrand, een havenstaking, een uitbraak van een infectieziekte of een plotselinge tariefwijziging. De modeketen heeft geen voorraadbuffers voor trendstukken, dus een onderbreking van twee weken is direct zichtbaar in de omzet.
Risico en maatregel: het grootste risico is concentratie bij één leverancier in één land met één transportroute. Maatregel: houd een dubbelbronstrategie met vaste basisorders bij Bangladesh en een gegarandeerd aandeel van 15–20% bij Turkije, leg contractueel vast dat Turkije binnen 14 dagen kan opschalen, en houd een noodvoorraad van vier weken aan voor de tien best verkopende basics.
Extra afweging: vanaf 2027 maakt de CO2-heffing zeevracht duurder, maar € 0,06 per stuk verandert de rangorde niet; de aanvoertijd is het echte knelpunt, niet de heffing.