I85PREP
⌘ K
VWO Aardrijkskunde study materials
VWO Aardrijkskunde study resources

VWO Aardrijkskunde practice questions

One question at a time. Build your VWO Aardrijkskunde understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Naar welke aardkorstplaat beweegt de Afrikaanse plaat noordwaarts, waardoor de Middellandse Zee langzaam smaller wordt?

  1. De Noord-Amerikaanse plaat
  2. De Arabische plaat
  3. De Euraziatische plaat Correct answer.
  4. De Australische plaat

Explanation

De Afrikaanse plaat botst met de Euraziatische plaat, waardoor de Middellandse Zee geleidelijk smaller wordt. De convergente beweging uit zich in gebergtevorming zoals de Alpen en de Atlas.

Question 2Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Een rivier stroomt vanuit een berggebied naar zee. Welk proces overheerst in de bovenloop?

  1. Sedimentatie
  2. Akkumulatie van klei
  3. Zijdelingse erosie
  4. Verticale erosie Correct answer.

Explanation

In de bovenloop is het verval groot en de stroomsnelheid hoog, waardoor de rivier diep insnijdt en verticale erosie overheerst. Sedimentatie en zijdelingse erosie treden vooral in de midden- en benedenloop op.

Question 3Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Welke klimaatzone kenmerkt zich door een warme, droge zomer en een milde, natte winter met temperaturen die in de zomer boven 25 °C uitkomen?

  1. Tropisch regenwoudklimaat
  2. Toendraklimaat
  3. Mediterraan klimaat Correct answer.
  4. Zeeklimaat

Explanation

Het mediterrane klimaat heeft droge, warme zomers en milde, vochtige winters door de verschuiving van hogedrukgebieden. Het komt voor rond de Middellandse Zee en in delen van Californië en Chili.

Question 4Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Wat is de belangrijkste oorzaak van de bevolkingsgroei in stedelijke gebieden in veel ontwikkelingslanden?

  1. Terugkeer van emigranten uit het buitenland
  2. Natuurlijke bevolkingsgroei door een geboorteoverschot
  3. Een dalend sterftecijfer door betere gezondheidszorg
  4. Migratie van het platteland naar de stad Correct answer.

Explanation

In veel ontwikkelingslanden trekt de bevolking naar steden op zoek naar werk en betere voorzieningen, wat leidt tot snelle verstedelijking. Natuurlijke groei speelt ook een rol, maar de trek naar de stad is de belangrijkste drijvende kracht achter de stedelijke groei.

Question 5Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Welke factor verklaart het ontstaan van een regenschaduw aan de lijzijde van een gebergte?

  1. Stijgingsregens aan de loefzijde onttrekken vocht aan de lucht Correct answer.
  2. De bodem aan de lijzijde houdt meer water vast
  3. De zeewind waait aan de lijzijde altijd vochtiger
  4. De lucht wordt aan de lijzijde afgekoeld en verzadigd

Explanation

Aan de loefzijde stijgt vochtige lucht op, koelt af en geeft neerslag, waardoor de lucht haar vocht verliest. Aan de lijzijde daalt de nu droge lucht en warmt op, wat tot droogte leidt.

Question 6Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Welk verschijnsel is een direct gevolg van El Niño in het oostelijke deel van de Stille Oceaan?

  1. Toename van de neerslag in Australië
  2. Afname van de visstand door het wegvallen van voedselrijk water Correct answer.
  3. Versterkte opwelling van koud water voor de kust van Peru
  4. Sterkere passaatwinden dan normaal

Explanation

Tijdens El Niño zwakken de passaatwinden af en stopt de opwelling van voedselrijk koud water voor de Peruaanse kust. Daardoor daalt de visstand en verschuiven neerslagpatronen wereldwijd.

Question 7Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Wat betekent het begrip 'demografische transitie'?

  1. De groei van de stedelijke bevolking ten koste van het platteland
  2. De verandering van de leeftijdsopbouw door migratie
  3. De verschuiving van hoge naar lage geboorte- en sterftecijfers in een samenleving Correct answer.
  4. Het verplaatsen van een bevolkingsgroep naar een ander land

Explanation

Demografische transitie beschrijft de ontwikkeling van hoge geboorte- en sterftecijfers naar lage cijfers naarmate een land moderniseert. Dit proces doorloopt fasen met kenmerkende bevolkingspiramides.

Question 8Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Welke eigenschap van een bodem wordt vooral bepaald door de korrelgrootte van de bodemdeeltjes?

  1. De kleur van de bodem
  2. De waterdoorlatendheid Correct answer.
  3. De zuurgraad
  4. De hoeveelheid humus

Explanation

Grove zandkorrels laten water snel door, terwijl fijne kleideeltjes water vasthouden, waardoor de korrelgrootte de doorlatendheid bepaalt. Zuurgraad, humusgehalte en kleur hangen van andere factoren af.

Question 9Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Een land met een sterk vergrijsde bevolking kampt met een toenemende zorgvraag. Welke maatregel grijpt direct in op de oorzaak van de vergrijzing?

  1. Het uitbreiden van verpleeghuizen
  2. Het stimuleren van geboorten via gezinsbeleid Correct answer.
  3. Het verhogen van de pensioenleeftijd
  4. Het aantrekken van arbeidsmigranten in de zorg

Explanation

Vergrijzing ontstaat door een dalend geboortecijfer en een stijgende levensverwachting. Gezinsbeleid dat het geboortecijfer verhoogt, pakt de oorzaak aan, terwijl de andere maatregelen vooral de gevolgen opvangen.

Question 10Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Waarom is de Nederlandse kustbescherming gebaseerd op het principe van 'zachte' zeeweringen zoals zandsuppletie?

  1. Zachte weringen zijn sterker dan harde dijken bij extreme stormen
  2. Zandsuppletie voorkomt alle stormvloeden definitief
  3. Zandstranden dempen golven en groeien mee met de zeespiegelstijging Correct answer.
  4. Zand is goedkoper dan beton en asfalt

Explanation

Zandsuppletie versterkt de natuurlijke kust en het brede strand dempt de golfslag. Omdat de kust met zand kan meegroeien, biedt dit een flexibele bescherming tegen zeespiegelstijging.

Question 11Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Een boer in een semi-aride gebied past druppelirrigatie toe in plaats van oppervlakte-irrigatie. Welk voordeel is het meest direct?

  1. Minder verdamping en verzilting van de bodem Correct answer.
  2. Een korter groeiseizoen voor de gewassen
  3. Meer neerslag in het gebied
  4. Een hogere grondwaterstand in de hele regio

Explanation

Druppelirrigatie brengt water direct bij de wortels, waardoor minder water verdampt en de ophoping van zout in de bodem afneemt. Oppervlakte-irrigatie leidt juist sneller tot verzilting.

Question 12Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Waarom liggen de meeste grote steden in Zuid-Amerika aan de kust of in het binnenland op grote hoogte?

  1. Daar zijn het klimaat en de natuurlijke hulpbronnen gunstiger dan in het laaggelegen tropische binnenland Correct answer.
  2. De koloniale mogendheden stichtten steden alleen op plekken zonder rivieren
  3. Het binnenland is volledig onbewoond vanwege de ligging
  4. De kustgebieden hebben altijd de vruchtbaarste bodems van het continent

Explanation

Hooggelegen gebieden zoals het Andesplateau hebben een aangenaam klimaat, terwijl de kust gunstige havens en handelsroutes biedt. Het hete, vochtige laagland van het Amazonegebied is minder aantrekkelijk voor vestiging.

Question 13Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Twee plaatsen liggen op dezelfde breedtegraad, maar de ene heeft een zeeklimaat en de andere een landklimaat. Wat verklaart dit verschil het beste?

  1. De hoogte boven zeeniveau alleen
  2. De lengtegraad waarop de plaatsen liggen
  3. De hoeveelheid zonne-energie die de plaatsen ontvangen
  4. De afstand tot de zee en de heersende windrichting Correct answer.

Explanation

De zee dempt temperatuurverschillen, terwijl land juist sterker opwarmt en afkoelt. Of een plaats zeewind krijgt, hangt af van de afstand tot zee en de heersende windrichting.

Question 14Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Een rivierdelta ontstaat doordat de stroomsnelheid aan de monding sterk afneemt. Welke factor draagt daar het meest aan bij?

  1. De grotere breedte van de rivier in de bovenloop
  2. De hogere temperatuur van het zeewater
  3. De toename van het verval aan de monding
  4. De uitmonding in een rustiger wordende zee of een ondiepe kustzone Correct answer.

Explanation

Bij een riviermonding neemt de stroomsnelheid af doordat het water in een rustiger bekken of ondiepe kustzone uitstroomt. Daardoor bezinkt het meegevoerde sediment en vormt zich een delta.

Question 15Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Waarom leidt de aanleg van een stuwdam stroomafwaarts vaak tot erosie van de rivierbedding?

  1. Het water na de dam bevat meer zuurstof en lost daardoor meer gesteente op
  2. Sediment wordt in het stuwmeer vastgehouden, waardoor helder water de bedding uitslijt Correct answer.
  3. De dam verhoogt de neerslag stroomafwaarts
  4. Het water stroomt na de dam altijd sneller dan voor de dam

Explanation

Een stuwdam houdt sediment tegen, waardoor stroomafwaarts helder water met een groot transportvermogen de bedding uitslijt. Dit verschijnsel wordt ook wel 'sedimenthonger' van de rivier genoemd.

Question 16Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Een overheid wil de CO2-uitstoot in steden verlagen. Welke ruimtelijke maatregel is het meest effectief?

  1. Het stimuleren van verdichte, gemengde wijken met goede openbaar-vervoerverbindingen Correct answer.
  2. Het verlagen van de benzineprijs in de stad
  3. Het uitbreiden van laagbouw in de buitenwijken
  4. Het aanleggen van meer parkeerplaatsen aan de rand van de stad

Explanation

Verdichte, gemengde wijken met goed openbaar vervoer verminderen de vervoersbehoefte en stimuleren lopen en fietsen. Zo dalen de uitstoot van auto's en het energiegebruik per inwoner.

Question 17Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Welke vorm van erosie treedt op wanneer een gletsjer over een rotsbodem schuift?

  1. Chemische verwering door zure regen
  2. Glaciale erosie door schurend puin in het ijs Correct answer.
  3. Eolische erosie door wind
  4. Mariene erosie door golven

Explanation

Een gletsjer voert puin mee dat als schuurpapier over de rotsbodem werkt en het landschap uitslijt. Zo ontstaan karakteristieke glaciale landvormen zoals U-dalen en kraters.

Question 18Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Een eiland in de Stille Oceaan heeft een tropisch regenwoudklimaat. Welke eigenschap van de bodem is daar het meest waarschijnlijk?

  1. Een dunne humuslaag door snelle afbraak van organisch materiaal
  2. Een kleibodem met een hoge waterstand door weinig neerslag
  3. Een sterk uitgespoelde, voedselarme bodem door veel neerslag Correct answer.
  4. Een dikke humuslaag door langzame afbraak in de kou

Explanation

In een tropisch regenwoudklimaat zorgen hoge temperaturen en veel neerslag voor snelle verwering en uitspoeling van voedingsstoffen. De bodems zijn daardoor vaak voedselarm, ondanks de weelderige begroeiing.

Question 19Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Wat is het belangrijkste verschil tussen een natuurlijke bevolkingsgroei en een totale bevolkingsgroei?

  1. Natuurlijke groei wordt alleen door immigratie bepaald
  2. Totale groei omvat ook migratie, natuurlijke groei niet Correct answer.
  3. Totale groei wordt alleen door sterfte bepaald
  4. Natuurlijke groei omvat ook migratie, totale groei niet

Explanation

Natuurlijke bevolkingsgroei is het verschil tussen geboorten en sterften, terwijl de totale groei daarnaast ook het migratiesaldo meerekent. Een land kan dus een natuurlijke groei hebben en toch krimpen door emigratie.

Question 20Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Waarom veroorzaakt de westenwind in Nederland vaak meer neerslag dan in het binnenland van Oost-Europa?

  1. De westenwind is kouder dan de oostenwind en bevat daardoor meer vocht
  2. De neerslag in Nederland komt vooral van de Noordzee in plaats van de oceaan
  3. De wind voert vochtige lucht van de Atlantische Oceaan aan, die boven land opstijgt en uitregent Correct answer.
  4. Oost-Europa heeft een hogere ligging waardoor het minder regent

Explanation

De westenwind brengt vochtige zeelucht vanaf de Atlantische Oceaan naar Nederland. Boven land stijgt deze lucht op, koelt af en geeft neerslag, terwijl Oost-Europa verder van de oceaan ligt en drogere lucht ontvangt.

Question 21Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Waarom liggen de grootste woestijnen van de wereld vaak rond 30° noorder- of zuiderbreedte?

  1. Daar stijgt vochtige lucht op en regent het juist veel
  2. Daar bevinden zich de meeste bergketens ter wereld
  3. Daar is de zonne-instraling het hele jaar het laagst
  4. Daar daalt lucht uit de Hadleycellen, waardoor de lucht warm en droog wordt Correct answer.

Explanation

Rond 30° breedte daalt de lucht uit de Hadleycellen als gevolg van de algemene circulatie. Bij het dalen warmt de lucht op en neemt de relatieve vochtigheid af, wat tot woestijnen leidt.

Question 22Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Een stad bouwt een groot waterbergingsgebied aan de rand om overstromingen bij hevige regenval te voorkomen. Welk begrip past het beste bij deze maatregel?

  1. Verzilting
  2. Ruimte voor de rivier Correct answer.
  3. Ontbossing
  4. Bodemerosie

Explanation

Door ruimte voor water te creëren kan een stad bij hevige regenval overtollig water tijdelijk bergen. Dit past bij het principe 'ruimte voor de rivier' en vermindert de kans op overstromingen.

Question 23Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Een land heeft een lage vruchtbaarheid en een hoge levensverwachting. In welke fase van de demografische transitie bevindt dit land zich waarschijnlijk?

  1. Fase 2 met dalende sterfte en hoge geboorte
  2. Fase 3 met dalende geboorte en sterfte
  3. Fase 4 met lage geboorte- en sterftecijfers Correct answer.
  4. Fase 1 met hoge geboorte- en sterftecijfers

Explanation

Een lage vruchtbaarheid en een hoge levensverwachting wijzen op de vierde fase van de demografische transitie. In deze fase zijn zowel geboorte- als sterftecijfers laag en groeit de bevolking nauwelijks.

Question 24Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Waarom leidt de opwarming van de aarde tot een versnelde zeespiegelstijging in laaggelegen kustgebieden?

  1. De wind duwt het water naar de kust
  2. Zeewater zet uit bij verwarming en gletsjers en ijskappen smelten af Correct answer.
  3. De bodem daalt overal ter wereld door verwering
  4. De neerslag boven zee neemt af, waardoor de zee volloopt

Explanation

Thermische uitzetting van het zeewater en het smelten van landijs zorgen samen voor een stijging van de zeespiegel. Laaggelegen kustgebieden worden daardoor kwetsbaarder voor overstromingen.

Question 25Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Een overheid heft een belasting op watergebruik in de landbouw. Welk neveneffect is het meest waarschijnlijk op korte termijn?

  1. De bodemvruchtbaarheid verbetert onmiddellijk overal
  2. De grondwaterstand stijgt direct in het hele gebied
  3. De neerslag in het gebied neemt toe
  4. Boeren stappen over op gewassen met een lager waterverbruik Correct answer.

Explanation

Een prijsprikkel op water stimuleert boeren om zuiniger om te gaan met water, bijvoorbeeld door over te stappen op minder dorstige gewassen. Andere effecten treden niet direct op en hangen van veel meer factoren af.

Question 26Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Welke aardkorstplaat beweegt bij een divergente plaatgrens van de andere plaat af?

  1. De platen bewegen naar elkaar toe en de ene plaat duikt onder de andere.
  2. De platen bewegen uit elkaar en er stijgt magma op dat nieuwe korst vormt. Correct answer.
  3. De platen staan stil en er vindt alleen verwering aan het oppervlak plaats.
  4. De platen schuiven horizontaal langs elkaar zonder dat er materiaal verdwijnt.

Explanation

Bij een divergente grens bewegen twee platen uit elkaar. In de vrijgekomen ruimte stijgt magma op, stolt en vormt nieuwe oceanische korst, zoals bij de Mid-Atlantische Rug.

Question 27Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Welk gesteente ontstaat wanneer kalksteen onder hoge temperatuur en druk wordt omgevormd?

  1. Marmer Correct answer.
  2. Basalt
  3. Graniet
  4. Zandsteen

Explanation

Marmer is het metamorfe gesteente dat uit kalksteen ontstaat door metamorfose. Basalt en graniet zijn stollingsgesteenten en zandsteen is een sedimentair gesteente dat niet uit kalksteen voortkomt.

Question 28Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Wat gebeurt er met de temperatuur van lucht die van zeeniveau opstijgt naar 3000 meter hoogte, zolang er geen condensatie optreedt?

  1. De temperatuur stijgt doordat de luchtdruk toeneemt met de hoogte.
  2. De temperatuur daalt met ongeveer 1 graad Celsius per 100 meter. Correct answer.
  3. De temperatuur blijft gelijk omdat de lucht in een gesloten systeem zit.
  4. De temperatuur daalt alleen wanneer de lucht verzadigd raakt met waterdamp.

Explanation

Droge lucht die opstijgt zet uit door de afnemende luchtdruk en koelt daarbij af met ongeveer 1 °C per 100 meter. Dit is het droog-adiabatische temperatuurverloop.

Question 29Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Welke factor verklaart dat de evenaar gemiddeld warmer is dan de polen?

  1. De atmosfeer bij de evenaar bevat meer broeikasgassen dan bij de polen.
  2. De zonnestralen treffen de evenaar loodrecht, waardoor de energie over een kleiner oppervlak wordt verdeeld. Correct answer.
  3. Bij de polen draait de aarde sneller, waardoor warmte sneller wordt afgevoerd.
  4. De afstand tussen de zon en de evenaar is kleiner dan de afstand tot de polen.

Explanation

Rond de evenaar valt zonlicht loodrecht op het aardoppervlak, zodat de stralingsenergie over een klein oppervlak wordt geconcentreerd. Bij de polen valt het licht schuin en wordt dezelfde energie over een veel groter oppervlak verdeeld.

Question 30Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Wat is kenmerkend voor een endoreïsche afwatering in een bekken?

  1. Het water stroomt uitsluitend via gletsjers naar de oceaan.
  2. Het water wordt via kunstmatige kanalen naar een andere stroomgebied geleid.
  3. Het water stroomt via een ondergrondse rivier rechtstreeks naar de zee.
  4. Het water verzamelt zich in een meer of zoutvlakte zonder afvoer naar de oceaan. Correct answer.

Explanation

Bij een endoreïsch bekken bereikt het water de oceaan niet, maar verdampt het of verzamelt het zich in een meer of zoutvlakte. Omdat opgeloste zouten achterblijven, ontstaan vaak zoutmeren en zoutvlakten.

Question 31Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Welke bevolkingspiramide past bij een land in een vroeg stadium van de demografische transitie?

  1. Een smalle basis met een brede top, typerend voor een vergrijsde bevolking.
  2. Een cilindervorm waarbij alle leeftijdsgroepen ongeveer even groot zijn.
  3. Een brede basis met een smalle top, typerend voor een jonge bevolking. Correct answer.
  4. Een basis die smaller is dan de middelste leeftijdsgroepen door een geboortedaling.

Explanation

In een vroeg stadium van de demografische transitie zijn er veel kinderen en is de levensverwachting laag, wat leidt tot een brede basis en een smalle top. De piramide heeft dan een duidelijke driehoeksvorm.

Question 32Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Welk verschijnsel hoort bij een natuurlijke oorzaak van bodemdegradatie in een droog gebied?

  1. Bodemverdichting door het gebruik van zware landbouwmachines.
  2. Verontreiniging door het lozen van industrieel afvalwater.
  3. Verzilting door sterke verdamping van grondwater aan het oppervlak. Correct answer.
  4. Verlies van bodemvruchtbaarheid door overmatig kunstmestgebruik.

Explanation

In droge gebieden kan capillaire opstijging van zout grondwater naar het oppervlak plaatsvinden, waarna het water verdampt en zouten achterblijven. Dit is een natuurlijk gestuurd proces dat tot verzilting leidt.

Question 33Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Welke uitspraak over de ligging van Nederland ten opzichte van de zee is ruimtelijk juist?

  1. Nederland ligt in de regenschaduw van de Alpen en is daardoor zeer droog.
  2. Een groot deel van Nederland ligt onder de zeespiegel en wordt door duinen en dijken beschermd. Correct answer.
  3. Nederland ligt op een divergente plaatgrens en heeft daardoor veel vulkanen.
  4. Nederland ligt aan de Middellandse Zee en heeft daardoor een mediterraan klimaat.

Explanation

Een aanzienlijk deel van West-Nederland ligt onder de gemiddelde zeespiegel. Duinen, dijken en stormvloedkeringen beschermen dit laaggelegen gebied tegen overstromingen.

Question 34Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Waarom is de bevolkingsdichtheid in het noorden van Canada en in Siberië zeer laag?

  1. De gebieden liggen te ver van de evenaar en hebben een te koud klimaat voor grootschalige landbouw. Correct answer.
  2. De gebieden hebben een te droog klimaat en kampen met langdurige droogteperioden.
  3. De gebieden liggen in een aardbevingszone waardoor bewoning onveilig is.
  4. De gebieden hebben een te vruchtbare bodem waardoor bosbouw niet mogelijk is.

Explanation

Hoge breedtegraden hebben een poolklimaat met een korte zomer, permafrost en korte groeiseizoenen. Daardoor is grootschalige landbouw nauwelijks mogelijk en blijft de bevolkingsdichtheid laag.

Question 35Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Een gebied ligt aan de loefzijde van een gebergte. Wat is het gevolg voor de neerslag?

  1. Er valt vooral sneeuw doordat de lucht bij het opstijgen sterk opwarmt.
  2. Er valt veel neerslag doordat opstijgende lucht afkoelt en condenseert. Correct answer.
  3. Er valt weinig neerslag doordat de lucht daalt en opwarmt.
  4. Er valt geen neerslag doordat de lucht verzadigd raakt en niet meer kan opstijgen.

Explanation

Aan de loefzijde wordt vochtige lucht tegen de helling gedwongen op te stijgen. De lucht koelt af, waterdamp condenseert en er ontstaat stuwingsneerslag.

Question 36Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Een rivier stroomt van een bergachtig gebied naar een vlak kustgebied. Hoe verandert het sedimenttransport langs deze loop?

  1. De stroomsnelheid neemt toe en er wordt steeds grover materiaal vervoerd.
  2. De rivier vervoert stroomafwaarts uitsluitend opgeloste stoffen en geen vaste deeltjes.
  3. De stroomsnelheid neemt af en er wordt steeds fijner materiaal afgezet. Correct answer.
  4. De korrelgrootte van het afgezette materiaal neemt stroomafwaarts toe.

Explanation

Stroomafwaarts neemt het verval en daarmee de stroomsnelheid af. Grof materiaal bezinkt eerder, terwijl fijn zand en klei verder worden vervoerd en in het vlakke gebied worden afgezet.

Question 37Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Waarom is de bevolkingsgroei in veel West-Europese landen ondanks een laag geboortecijfer toch positief?

  1. Doordat er meer immigranten binnenkomen dan emigranten vertrekken. Correct answer.
  2. Doordat het sterftecijfer hoger is dan het geboortecijfer.
  3. Doordat de levensverwachting daalt en er meer kinderen worden geboren.
  4. Doordat de natuurlijke groei automatisch stijgt bij een laag geboortecijfer.

Explanation

De totale bevolkingsgroei bestaat uit natuurlijke groei plus migratiesaldo. Bij een laag geboortecijfer kan een positief migratiesaldo de bevolking toch laten groeien.

Question 38Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Een kuststad bouwt een dijk met een brede, flauwe helling aan de zeezijde. Welk voordeel heeft dit ontwerp bij stormvloed?

  1. Het zoute zeewater wordt beter vastgehouden achter de dijk.
  2. De golven breken geleidelijk op de helling, waardoor de golfkracht op de dijk afneemt. Correct answer.
  3. De dijk wordt lichter en kan daardoor gemakkelijker worden verhoogd.
  4. De dijk zorgt ervoor dat de zeespiegel plaatselijk daalt.

Explanation

Een flauwe helling dempt de inkomende golven geleidelijk, waardoor de golfenergie wordt verdeeld en de piekbelasting op de constructie afneemt. Dit is een vorm van golfdemping door de geometrie van de waterkering.

Question 39Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Waarom heeft een stad vaak een hogere temperatuur dan het omliggende platteland?

  1. Doordat de lucht boven steden door de hoogte sneller afkoelt dan op het platteland.
  2. Doordat er in de stad minder verdamping plaatsvindt en materialen zoals asfalt warmte vasthouden. Correct answer.
  3. Doordat stedelijke oppervlakken meer zonnestraling reflecteren dan landbouwgrond.
  4. Doordat steden hoger liggen en daardoor meer zonnestraling ontvangen.

Explanation

In steden ontbreekt veel vegetatie, waardoor minder energie via verdamping verloren gaat. Bovendien absorberen donkere materialen zoals asfalt en beton veel zonne-energie en geven die langzaam af, wat het stedelijk hitte-eilandeffect veroorzaakt.

Question 40Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Welke maatregel vermindert in een kustgebied het risico op verzilting van de bodem het meest?

  1. Het vervangen van gewassen door soorten die veel zout verdragen.
  2. Het uitbreiden van drainagekanalen zodat zout water sneller wordt afgevoerd.
  3. Het dieper maken van sloten om het grondwater sneller te laten dalen.
  4. Het verhogen van de grondwaterstand met zoet water en het beperken van drainage. Correct answer.

Explanation

Door de zoetwaterbel in de bodem op peil te houden, blijft zout zeewater op afstand en wordt capillaire opstijging van zout grondwater beperkt. Het tegengaan van overmatige drainage is daarbij essentieel.

Question 41Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Wat verklaart dat de meeste bevolking van Australië in het zuidoosten en langs de kust woont?

  1. Het binnenland ligt op een actieve breuklijn en is daardoor onbewoonbaar.
  2. Het binnenland is grotendeels droog en dunbevolkt, terwijl de kust een gematigder klimaat heeft. Correct answer.
  3. Het binnenland is te koud en heeft permafrost.
  4. Het binnenland heeft een te vochtig klimaat voor bewoning.

Explanation

Het Australische binnenland bestaat grotendeels uit woestijn en halfwoestijn met weinig neerslag. De zuidoostkust heeft een gematigder, vochtiger klimaat en biedt betere omstandigheden voor landbouw en stedelijke ontwikkeling.

Question 42Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Een landbouwgebied in een bergvallei gebruikt terrassen op steile hellingen. Welk effect heeft dit op de waterhuishouding en bodemerosie?

  1. De neerslag neemt toe doordat de hellingen meer zon ontvangen.
  2. De bodem wordt ondoorlatend en het water stroomt sneller af.
  3. De afstroming wordt afgeremd en de bodemerosie neemt af. Correct answer.
  4. De terrassen zorgen voor meer winderosie op de hellingen.

Explanation

Terrassen verkleinen de hellingshoek en onderbreken de oppervlakkige afstroming. Daardoor krijgt water meer tijd om in de bodem te dringen en neemt de uitspoeling van bodemmateriaal af.

Question 43Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Waarom leidt de aanleg van een grootschalig irrigatieproject in een droog gebied vaak tot een stijging van de grondwaterstand?

  1. Doordat overtollig irrigatiewater in de bodem infiltreert en het grondwater aanvult. Correct answer.
  2. Doordat irrigatiekanalen het grondwater afvoeren naar de zee.
  3. Doordat irrigatiewater de neerslag in het gebied doet toenemen.
  4. Doordat irrigatie de verdamping volledig stopt.

Explanation

Bij irrigatie wordt vaak meer water aangevoerd dan de gewassen en de bodem kunnen verbruiken. Het overschot infiltreert en verhoogt de grondwaterstand, wat in droge gebieden kan leiden tot wateroverlast en verzilting.

Question 44Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Welk verband bestaat er tussen de ligging van een stad aan een riviermonding en haar economische ontwikkeling?

  1. Een riviermonding maakt de stad kwetsbaar voor vulkanisme en remt de groei.
  2. Een riviermonding belemmert de scheepvaart doordat er geen getijden optreden.
  3. Een riviermonding biedt een natuurlijke haven en verbindt het achterland met de zee. Correct answer.
  4. Een riviermonding zorgt voor een kouder klimaat dat gunstig is voor de industrie.

Explanation

Een riviermonding combineert toegang tot de zee met een verbinding naar het achterland via de rivier. Daardoor ontstaan gunstige voorwaarden voor handel, havenactiviteit en industriële ontwikkeling.

Question 45Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Een overheid wil het gebruik van fossiele brandstoffen in de energievoorziening terugdringen. Welke ruimtelijke consequentie heeft de overgang naar windenergie op zee?

  1. De aanleg van windparken vermindert de vraag naar elektriciteitstransport.
  2. Er zijn nieuwe hoogspanningsverbindingen en kabeltracés nodig om de stroom aan land te brengen. Correct answer.
  3. De vraag naar ruimte voor kolenvoorraden neemt toe langs de kust.
  4. Er is meer ruimte nodig voor olieraffinaderijen in de kustzone.

Explanation

Windparken op zee produceren elektriciteit op een andere locatie dan waar die wordt verbruikt. Daardoor zijn nieuwe kabels, conversiestations en hoogspanningsverbindingen nodig om de stroom in het landelijke net te brengen.

Question 46Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Waarom is de aanvoer van voedingsstoffen door rivieren naar zee van belang voor visserijgebieden bij riviermondingen?

  1. De voedingsstoffen stimuleren de groei van plankton, de basis van de voedselketen. Correct answer.
  2. De voedingsstoffen verlagen de watertemperatuur, wat paaiplaatsen creëert.
  3. De voedingsstoffen verhogen de zoutconcentratie, wat vissen aantrekt.
  4. De voedingsstoffen zorgen voor meer zuurstof in het zeewater.

Explanation

Rivieren voeren nitraten en fosfaten aan, die in het kustwater de groei van fytoplankton bevorderen. Dit plankton vormt de basis van de voedselketen en trekt zo vissoorten aan.

Question 47Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Een land met een hoge urbanisatiegraad en een krimpende bevolking krijgt te maken met leegstand in steden. Welke ruimtelijke ontwikkeling is het meest waarschijnlijk?

  1. Het openbaar vervoer wordt overal uitgebreid vanwege de groeiende vraag.
  2. De vraag naar nieuwe woonwijken aan de stadsrand neemt sterk toe.
  3. De bevolkingsdichtheid in de stad stijgt doordat er meer woningen nodig zijn.
  4. Bestaande wijken worden herontwikkeld en het voorzieningenniveau in krimpgebieden daalt. Correct answer.

Explanation

Bij bevolkingskrimp en leegstand verschuift de aandacht van uitbreiding naar herstructurering van bestaande wijken. Tegelijk neemt het draagvlak voor voorzieningen in krimpende gebieden af, waardoor het voorzieningenniveau daalt.

Question 48Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Waarom kan ontbossing in een tropisch stroomgebied leiden tot meer overstromingen stroomafwaarts?

  1. Ontbossing zorgt voor meer wortels die de bodem doorlatender maken.
  2. Ontbossing verhoogt de verdamping, waardoor rivieren meer water afvoeren.
  3. Ontbossing vermindert de infiltratie en versnelt de oppervlakkige afstroming naar de rivier. Correct answer.
  4. Ontbossing verlaagt de piekafvoer doordat er meer water in de bodem wordt opgeslagen.

Explanation

Bomen en hun wortels vertragen de afstroming en bevorderen infiltratie. Na ontbossing stroomt regenwater sneller over het oppervlak naar de rivier, waardoor de piekafvoer toeneemt en overstromingen waarschijnlijker worden.

Question 49Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Twee gebieden liggen op dezelfde hoogte en breedte, maar het ene heeft een continentaal klimaat en het andere een maritiem klimaat. Welke factor verklaart dit verschil het beste?

  1. De aanwezigheid van bodemschatten, die de temperatuur van de lucht beïnvloeden.
  2. Het verschil in bodemtype, dat de neerslaghoeveelheid bepaalt.
  3. De draairichting van de aarde, die per gebied verschilt.
  4. De afstand tot de zee en de daarmee samenhangende invloed van zeewater op temperatuur en vochtigheid. Correct answer.

Explanation

Zeewater warmt langzaam op en koelt langzaam af en levert veel vocht. Gebieden dicht bij zee hebben daardoor een gematigder temperatuurverloop en meer neerslag, terwijl landinwaartse gebieden grotere temperatuurverschillen kennen.

Question 50Aardrijkskunde (inhoudelijke domeinen niet in de bron gespecificeerd)

Een rivier stroomt door een gebied met veel kalksteen. Welk landschapstype is hier kenmerkend?

  1. Een landschap met brede riviervlakten door sedimentatie van klei.
  2. Een landschap met duinen en stuifzanden door windafzetting.
  3. Een landschap met diepe kloven en grotten door oplossing van kalksteen. Correct answer.
  4. Een landschap met morenes en gletsjerdalen door ijsafzetting.

Explanation

Kalksteen lost op in zwak zuur regenwater, waardoor ondergrondse holten, grotten en zinkgaten ontstaan. Dit karstlandschap wordt gekenmerkt door oplossingsverschijnselen.